II SA/Kr 1836/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-23
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze z powodu uznania, że odwołujący się nie są stronami postępowania, jest zobowiązany do merytorycznego zbadania zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących statusu strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze z powodu uznania, że odwołujący się nie są stronami postępowania, jest zobowiązany do merytorycznego zbadania zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących statusu strony. Organ ten nie może ograniczyć się do powtórzenia ustaleń organu pierwszej instancji, zwłaszcza gdy w odwołaniu podniesiono konkretne argumenty przemawiające za przyznaniem odwołującemu się statusu strony. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, które zostało wszczęte w wyniku odwołań od decyzji Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że osoby wnoszące odwołania nie są stronami postępowania w rozumieniu Prawa budowlanego, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca M.B. zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że organ nie odniósł się do podniesionych przez nią argumentów przemawiających za jej statusem strony.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M.B, na decyzję Wojewody z dnia 28 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M.B. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 28 września 2011r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa, umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte wskutek odwołania z dnia 13 lipca 2011r. E.B. , E.M. , J.B. i A.B. oraz z dnia 18 czerwca 2011r. M.B. i S.B. od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia 29 czerwca 2011 r. znak: [...] , zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla Gminy Miejskiej K. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: Budowa budynku użyteczności publicznej "Centrum Obsługi Inwestora" z dwukondygnacyjnym garażem podziemnym i jedną kondygnacją magazynu podziemnego, instalacjami -wewnętrznymi: wody i kanalizacji, HVCA, elektrycznymi i teletechnicznymi, wjazdami z ulic [...] i [...] , obsługą komunikacyjną, stacją transformatorową przyłączem sieci wody i kanalizacji sanitarnej, sieci deszczowej, przekładką odcinka sieci gazowej niskoprężnej, przekładką odcinka sieci wody ( 250, przyłączem c.o., przekładką sieci c.o., przebudową sieci elektrycznych oświetlenia ulicznego, przebudową linii kablowej nN zasilającej pompownią MPWiK, przebudową sieci kablowej nN zasilającej budynek LOK, przyłączem teletechnicznym, przekładką sieci teletechnicznej, oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] (....przed zmianami), [...] (....przed zmianami), [...] obr. [...] w K.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że według organu I instancji obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmuje nieruchomości nr nr [...] i zgodnie z tymi ustaleniami dopuścił do postępowania osoby będące w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania. Wojewoda wskazał, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wynika wprost z przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zaś prawo wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę przysługuje jedynie stronom postępowania w rozumieniu powołanego przepisu. Ponadto Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są obok inwestora, właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Definicja obszaru oddziaływania obiektu jest z kolei zawarta w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, który to przepis stanowi, że "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepis natomiast art. 5 (regulujący podstawowe zasady prawa budowlanego) ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wymaga, aby obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Zdaniem Wojewody przedłożone przez organ l instancji akta (wraz z określeniem stron postępowania), jak i wniesione odwołania wskazanych w sentencji osób nie zawierały przesłanek do uznania ww. osób za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Zatem odwołania zostały wniesione przez osoby niebędące stronami w rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i nie było podstaw do merytorycznego rozpatrzenia ich odwołań od zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe przedmiotowe odwołania nie mogły być uznane za podstawę do wszczęcia postępowania odwoławczego. Skoro to jednak nastąpiło (z uwagi na to, że wszczęcie procedury odwoławczej następuje z chwilą wpływu do urzędu odwołań), to należało umorzyć postępowanie odwoławcze, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła M.B. , zarzucając obrazę przepisów postępowania, a to art. 11 kpa, art. 15 kpa i art. 107 § 3 kpa. Skarżąca podniosła, że w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji podała konkretne okoliczności (kwestia nasłonecznienia i linijki słońca, odległość wydzielonych miejsc postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym i budynku zamieszkania zbiorowego) przemawiające za tym, że powinna być uznana za stronę postępowania. Zdaniem skarżącej Wojewoda [...] w żaden sposób nie odniósł się do zarzutów odwołania, nie poczynił żadnych ustaleń odnośnie prawidłowości określenia kręgu stron przez organ I instancji, lecz ograniczył się jedynie do powtórzenia stanowiska organu I instancji dotyczących obszaru oddziaływania inwestycji. To zaś, w ocenie skarżącej, miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego bez prawidłowego zbadania, czy osoby, które wniosły odwołania, powinny być stronami postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Oczywistym jest, że organ administracji, prowadząc postępowanie wyjaśniające, zobowiązany jest do przestrzegania zasad postępowania administracyjnego i do dokładnego zbadania i wyjaśnienia okoliczności sprawy. Natomiast uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia powinno przedstawiać powody, dla których organ orzekł tak, a nie inaczej. Z całą pewnością zaś wyrażenie stanowiska organu niepopartego przekonywującymi i niedającymi się zweryfikować argumentami nie spełnia wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji przez art. 107 § 3 kpa.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody [...] narusza jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, czyli zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w przepisie art. 7 kpa. W myśl tego przepisu w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Także art. 77 § 1 kpa nakazuje organom administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto zdaniem Sądu zaskarżona decyzja narusza również zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa zawartą w art. 8 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Przywołane zasady w sytuacji, w której zostało wniesione odwołanie przez osobę nieuznawaną za stronę w postępowaniu przed organem I instancji, oznaczają, że organ odwoławczy jest zobowiązany do zbadania, czy tej osobie prawidłowo nie przyznano statusu strony. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do powtórzenia ustaleń organu I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy w odwołaniu podniesiono konkretne argumenty przemawiające za przyznaniem odwołującemu się statusu strony. Brak odniesienia się do zarzutów odwołania stanowi naruszenie przywołanych wyżej art. 7, 8, 77 § 1,a także 107 § 3 kpa.
Taka właśnie sytuacja miał miejsce w kontrolowanym postępowaniu. Osoby, które wniosły odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. , powołały argumenty, które w ich ocenie przemawiały za tym, że ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, dla którego wydano pozwolenia na budowę. Tymczasem Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze tylko na tej podstawie, że organ I instancji w taki sposób wyznaczył obszar oddziaływania, iż nieruchomości odwołujących się nie znalazły się w tym obszarze. Z uzasadnienia decyzji Wojewody wynika, że organ odwoławczy nie dokonał żadnej kontroli rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, do czego wobec treści odwołania był zobowiązany. Za niewystarczające należy uznać wskazanie działek, które organ I instancji zaliczył do obszaru oddziaływania obiektu i konstatacja, że nieruchomości odwołujących nie ma wśród tych działek.
Wskazane wyżej nieprawidłowości prowadzą do wniosku, że w istocie Wojewoda nie odniósł się do żadnego z zarzutów odwołujących się, a więc nie rozpatrzył prawidłowo odwołania. W ocenie Sądu stanowiło to naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ Sąd nie był stanie ocenić i zweryfikować, czy istotnie nieruchomości osób, które wniosły odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta K. , leżą w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, czy też nie i czy przysługuje tym osobom przymiot strony. Zasadnie też podniesiono w skardze, że decyzja Wojewody naruszała art. 11 kpa.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ będzie więc zobowiązany uzupełnić wskazane wyżej braki, w pierwszej kolejności dokładnie wyjaśniając, czy odwołujący się są stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego, a następnie na podstawie dokonanych ustaleń rozstrzygnąć co do wniesionego odwołania.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.
W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącej równowartość uiszczonego przez nią wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło