II SA/Kr 184/12
WyrokWSA w Krakowie2012-06-04
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Mariusz Kotulski, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o wymiarach 12.12 x 5.40 m, zrealizowany w latach 1995-1996 poprzez obudowanie stalowego zadaszenia na samochód osobowy, stanowi samowolę budowlaną, a w konsekwencji, czy postępowanie w sprawie jego legalizacji powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa obiektu o innych wymiarach, konstrukcji i przeznaczeniu niż przewidziane w pozwoleniu na budowę wiaty garażowej stanowi samowolę budowlaną, a nie istotne lub nieistotne odstępstwo od projektu. W związku z tym, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego przez organy administracji było nieprawidłowe, a sprawa powinna zostać rozpatrzona merytorycznie pod kątem możliwości legalizacji lub rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy wolnostojącego, murowanego budynku gospodarczego o wymiarach 12.12 x 5.40 m, który powstał w latach 1995-1996 poprzez obudowanie stalowego zadaszenia na samochód osobowy. Budynek został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wiaty garażowej z 1994 r., jednak z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Organy administracji umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że odstępstwa były nieistotne i zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Strony skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 21 marca 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie WSA Mariusz Kotulski Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi J.K. i J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Decyzją z dnia 21 marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta N. znak: [....] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623) oraz art. 104 § 1 i 2, art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na obudowaniu ścianami murowanymi stalowego zadaszenia na samochód osobowy, zlokalizowanego na działce nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. w granicy z działką nr [....] w obr. [....] , prowadzących do powstania wolnostojącego, murowanego budynku gospodarczego o wymiarach poziomych 12.12 x 5.40 m.
W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku gospodarczego na terenie działki nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. w granicy z działką nr [....] w obr. [....] , wszczęto z urzędu, w związku ustaleniami poczynionymi podczas oględzin nieruchomości prowadzonych w dniach [....] i [....] lutego 2010 r. oraz zaistniałymi wątpliwościami w przedmiocie dopełnienia wymogów formalno-prawnych przy realizacji robót. Podano, że podczas wyżej przywołanych oględzin stwierdzono m.in., że na działce nr [....] w obr. [....] istnieje murowany budynek gospodarczy zlokalizowany jedną ścianą w granicy z nieruchomością przy ul. [....] (dz. nr ....w obr.....), mający dach o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową ocynkowaną, bez ocieplenia, jednospadowy ze spadkiem w kierunku nieruchomości przy ul. [....] , wyposażony w rynnę poziomą, a wody opadowe odprowadzone są pionową rurą spustową na teren działki nr [....] w obr. [....] przy ul. [....]. Podniesiono, że inwestor S.S. oświadczył, że budynek powstał na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta miasta N. z dnia 28.12.1994 r. znak[....] oraz na podstawie projektu wiaty garażowej zatwierdzonego ww. decyzją sporządzonego przez mgr inż. arch. K.S. . Projekt ten obejmował budowę wiaty o konstrukcji stalowej bez ścian, a w kolorze czerwonym naniesione zostały przez autora projektu poprawki dotyczące obmurowania wiaty ścianami z pustaków ceramicznych o grubości 25 cm. S.S. oświadczył, że po uzyskaniu pozwolenia na budowę obiekt został zrealizowany jako wiata (zadaszenie na samochód osobowy), zgodnie z pierwotnie zatwierdzonym projektem i w takim stanie został zgłoszony do użytkowania. Po wprowadzeniu przez mgr inż. K.S. poprawek do projektu w dniu 12.04.1996 r., o zamiarze realizacji robót polegających na obudowaniu już istniejącej wiaty organ administracji architektoniczno-budowlanej został powiadomiony stosownym zgłoszeniem. Roboty związane z wykonaniem obudowy zostały zakończone w roku 1997, a na wykonanie ściany pełnej obiektu w granicy inwestor posiadał pisemną zgodę właścicieli działki sąsiedniej tj. dz. nr [....] w obr. [....] . Jednocześnie S.S. oświadczył, że obecnie nie posiada dokumentów potwierdzających zgłoszenie wiaty do użytkowania, jak również związanych z dokonaniem zgłoszenia wykonania jej obudowy. Obecnie nie jest również w stanie odnaleźć dziennika budowy dla budowy wiaty. Organ przytoczył także stanowisko J.K. współwłaściciela działki nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. , zgodnie z którym S.S. przystąpił do budowy obiektu gospodarczego na terenie działki nr [....] w obr. [....] , zlokalizowanego w granicy z jego nieruchomością, w roku 1995, bezpośrednio po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę wiaty na samochód osobowy. W tym samym roku, zamiast wiaty zrealizowany został budynek. W pierwszej kolejności zrealizowane zostały stalowe słupy nośne wiaty jednak jeszcze przed wykonaniem zadaszenia wykonano roboty budowlane polegające na obudowaniu konstrukcji wiaty ścianami murowanymi, dopiero na tym etapie wykonano dach powstałego obiektu. Całość prac została wykonana w ciągu jednego roku tj. 1995, a po zakończeniu prac obiekt natychmiast został zaużytkowany na potrzeby prowadzonej przez S.S. działalności gospodarczej. Ewentualne późniejsze prace mogły polegać na dostosowaniu obiektu do potrzeb prowadzonej działalności i polegać między innymi na wykonaniu bramy wjazdowej do już użytkowanego budynku i późniejszym jej demontażu. Oświadczył też, że wyrażał zgodę na realizację przez S.S. robót budowlanych polegających na budowie wiaty na samochód osobowy zlokalizowany w granicy z jego nieruchomością, która była niezbędna do udzielenia pozwolenia na jej budowę, przy czym zgody takiej nie podpisała jego żona J.K. - współwłaścicielka nieruchomości. J.K. nadmienił, że nigdy nie wyrażał zgody na obudowanie wiaty.
Następnie organ podniósł, że Urząd Miasta N. Wydział Architektury i Budownictwa pismem z dnia 04.06.2010 r. znak: [....] poinformował, że w posiadanych rejestrach użytkowań z lat 1994-1995 nie odnotowano zgłoszenia do użytkowania stalowego zadaszenia na samochód osobowy na działce nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. , czy też obudowy tego zadaszenia. Zgłoszenia do użytkowania obiektu nie odnotowano również w rejestrach użytkowań prowadzonych przez [....] Strefę Usług Publicznych w latach 1997-1998, a będących w posiadaniu inspektoratu. Zgodnie z pismem Starosty Powiatowego w N. z dnia 31.01.2011 r. znak: [....] , zgłoszenia do użytkowania przedmiotowego obiektu nie odnotowano również w rejestrach archiwalnych (z lat 1995-1996) Urzędu Rejonowego w N. . Urząd Miasta N. Wydział Architektury i Budownictwa pismem z dnia 03.02.2011 r. znak: [....] poinformował, że nie można ustalić czy w latach 1996-1997 S.S. zgłaszał zamiar wykonania robot budowlanych polegających na obudowaniu ścianami istniejącego zadaszenia na samochód osobowy, ponieważ zgodnie z instrukcją kancelaryjną całość dokumentacji zgłoszeń została skasowana.
Wskazano, że dnia 28.12.2010 r. pozyskano tekst Księgi Wieczystej nr [....] - prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [....] w N. , zgodnie z treścią której nieruchomość obecnie stanowi współwłasność R.S. i A.S. - s. W.S. i S.S.
Analizując tak ustalony stan faktyczny oraz obowiązujący stan prawny organ nadzoru stwierdził, że przedmiot postępowania stanowią roboty budowlane wykonane w latach 1995-1996, polegające na obudowaniu ścianami murowanymi stalowego zadaszenia na samochód osobowy, zlokalizowanego na działce nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. w granicy z działką nr [....] w obr. [....] , prowadzące do powstania wolnostojącego, murowanego budynku gospodarczego o wymiarach poziomych 12.12 x 5.40 m. Obiekt nie posiada bram wjazdowych umożliwiających pełnienie funkcji garażowych. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami, budynek został zrealizowany przez S.S. na podstawie uzyskanej decyzji Urzędu Miejskiego w N. z dnia 28.12.1994 r. znak: [....] , wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r.- Prawo budowlane, udzielającej pozwolenia na budowę zadaszenia na samochód osobowy - stalowej wiaty o wymiarach poziomych 12.0 x 6.5 m. W trakcie realizacji inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego zmniejszając wymiary poziome obiektu z 12.0 x 6.5 m do 12.12 x 5.40 m, oraz wypełniając przestrzeń pomiędzy słupami nośnymi realizowanego zadaszenia ścianami murowanymi na fundamencie betonowym, tym samym przekształcając wiatę w budynek gospodarczy. Zgodnie z przedstawionym przez inwestora egzemplarzem projektu budowlanego, powyższe odstępstwa zostały naniesione i zatwierdzone przez projektanta - mgr inż. arch. K.S. - w dniu 12.04.1996 r. Stwierdzono, ze wprawdzie przeprowadzone postępowanie administracyjne nie potwierdziło prawdziwości twierdze S.S. , jakoby ww. roboty wykonane zostały na podstawie dokonanego w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia, oraz po uprzednim zawiadomieniu o zakończeniu budowy zadaszenia stalowego, ale ponieważ Prawo budowlane nigdy nie umożliwiało realizacji czy też przebudowy wiat i budynków gospodarczych, o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, na podstawie zgłoszenia o jakim mowa w przepisie art. 30 ustawy Prawo budowlane, dlatego przyjęto, że ewentualne zawiadomienie mogło mieć co najwyżej charakter nieformalnego (formalny obowiązek nie istniał) uzgodnienia możliwości wykonania obudowy zadaszenia w ramach uzyskanej wcześniej decyzji o pozwoleniu na budowę zadaszenia. PINB wskazał jednak, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wystąpił do tut. inspektoratu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budowy przedmiotowego obiektu, zastrzeżeń do realizacji budynku nie wykazano zarówno przy prowadzeniu postępowania w sprawie jego ocieplenia, jak również przy prowadzeniu postępowania w sprawie niezbędnego wejścia w teren celem wykonania ocieplenia - zakończonego decyzją z dnia 05.12.2008 r. znak: [....] . Organ stwierdził, że w myśl obecnie obowiązującego art. 36a ust. 5 pkt 2) i 6) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 234 z 2010 r. poz. 1623), zgodnie z którym cyt: "Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: 2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, 6) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, (...)." a wprowadzone odstępstwa kwalifikują się jako istotne i wymagające uprzedniej zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w myśl przepisu art. 36a ust. 1 ustawy zgodnie z którym cyt.: "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę". Rozpatrując sprawę zwrócono jednak uwagę, iż przedmiotowy obiekt wraz z wprowadzonymi odstępstwami został zrealizowany w latach 1995-1996, co potwierdzają w swoich oświadczeniach strony postępowania, jak również data wprowadzenia zmian w projekcie budowlanym. Uznano, że powyższa okoliczność jest istotna, bowiem Prawo budowlane pierwotnie nie stanowiło o obowiązku zmiany pozwolenia na budowę w przypadku wprowadzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego - regulacja taka obowiązuje od dnia 24 grudnia 1997 r. i została wprowadzona ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw. Organ uznał, że inwestor nie miał prawnej podstawy do uzyskania opinii organu nadzoru budowlanego w przedmiocie kwalifikacji wprowadzanego odstępstwa - w myśl zasady obowiązującej od dnia 11 lipca 2003 r. wprowadzonej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Ponadto nie funkcjonowała ustawowa definicja pojęcia odstępstw istotnych, obowiązująca od dnia 31 maja 2004 r. a wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w dacie realizacji obiektu, odstąpienie od projektu nie wymagało uprzedniego dopełnienia przez inwestora szczególnych wymogów formalnych. Wprowadzane odstępstwa wymagały jedynie poświadczenia ich zgodności z przepisami przez kierownika budowy oraz projektanta w drodze oświadczenia, o jakim mowa w przepisie art. 57 ust. 1 pkt 2) w związku z ust. 2 ustawy Prawo budowlane - załączanym do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Do czasu wprowadzenia z dniem 31 maja 2004 r. definicji pojęcia istotnych odstępstw, decyzję o uznaniu odstępstw za nieistotne lub istotne podejmował organ nadzoru budowlanego biorąc na uwagę wszystkie ważne aspekty sprawy, a w razie konieczności wdrażając postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4) - mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie Inspektora ustalony stan faktyczny oraz stan prawny obowiązujący w dacie dokonania odstępstw, nie daje postaw do uznania ich za istotne, obligujące organ do wdrożenia postępowania naprawczego. Wprowadzone zmiany zostały naniesione i zaakceptowane w projekcie budowlanym przez jego autora mgr inż. K.S. , a lokalizacja powstałego budynku była zgodna z przepisem § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszczał możliwość sytuowania budynku w granicy z sąsiednią działką budowlaną pod warunkiem uzyskania pisemnej zgody jej właściciela. Zarazem wprowadzone zmiany obejmowały spełnienie wymogów przeciwpożarowych poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego od strony granicy sąsiedniej nieruchomości oraz zachowanie koniecznych odległości od istniejącej zabudowy.
Dalej organ wyjaśnił, że w toku postępowania nie udało się jednoznacznie ustalić czy inwestor uzyskał zgodę sąsiadów - o jakiej mowa w wyżej przywołanym przepisie § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa na wprowadzone zmiany i lokalizację budynku w granicy ich nieruchomości, ale rozstrzygając o ewentualnym posiadaniu przez inwestora zgody właścicieli sąsiedniej nieruchomości, organ wziął na uwagę, że J. K. i J.K. - właściciele dz. nr [....] w obr. [....] , w dacie realizacji inwestycji, jak również przez kolejne 9 lat od chwili jej ukończenia, nie sygnalizowali braku zgody oraz innych zastrzeżeń do inwestycji. Zastrzeżeń do budynku p. K. nie zgłaszali również w chwili wykonywania przez S.S. robót budowlanych związanych z jego ociepleniem przeprowadzonych na podstawie uprzedniego zgłoszenia, o jakim mowa w art. 30 ustawy Prawo budowlane, przyjętego przez Urząd Miasta N. Wydz. Architektury i Budownictwa pismem z dnia 03.11.2008 r. znak: [....] oraz decyzji o niezbędności wejścia w teren działki nr [....] w obr. [....] z dnia 05.12.2008 r. znak: [....] . Dlatego postanowiono przyjąć, jako bardziej prawdopodobne, twierdzenia S.S. jakoby zmiany do zatwierdzonego projektu zadaszenia zostały wprowadzone za zgodą właścicieli sąsiedniej nieruchomości.
PINB stwierdził zatem, że przedmiotowe roboty budowlane, prowadzące do powstania budynku gospodarczego na działce nr [....] w obr. [....] w granicy z działką nr [....] w obr. [....] , zostały zrealizowane na podstawie właściwej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zatwierdzonego projektu budowlanego z naniesionymi i zatwierdzonymi przez projektanta nieistotnymi zmianami oraz w sposób zgodny z przepisami obowiązującymi w dacie ich realizacji. Wykonane roboty budowlane nie stanowią samowoli budowlanej w rozumieniu przepisów art. 48 ust. 1, art. 49b ust. 1 oraz art. 50 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo budowlane, a zarazem nie ma podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3) w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4) ustawy Prawo budowlane. Przyjęta w sprawie kwalifikacja prawna wskazuje na brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drodze postępowania administracyjnego, co przesądza o bezprzedmiotowości tego postępowania rozumianego jako brak elementu materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (wydanie decyzji nakazowej). Decyzja kończąca postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie nie może mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia, może być jedynie jego formalnym zakończeniem w drodze decyzji o umorzeniu. Zatem zgodnie z dyspozycją przepisu art. 104 kpa "§ 1 Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. § 2 Decyzje Rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończąc sprawę danej instancji." oraz zawartą w art. 105 § 1 kpa "Gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania", organ nadzoru budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie wydać należy decyzję umarzającą prowadzone postępowanie.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli J.K. J.K. .
Zarzucili, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 oraz 28 k.p.a. co do naruszenia praw strony, jak też art. 104 i 107 k.p.a. Skarżący wskazali nadto, iż decyzja organu I instancji wydana została także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, przede wszystkim przepisów ustawy Prawo budowlane, kodeksu cywilnego oraz Konstytucji.
Wnieśli o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy PINB do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. znak: [....] [....]Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 w zw. z art. 105 § 1 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm.), po rozpatrzeniu ww. odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta N. z dnia 21 marca 2011 roku, znak: [....] utrzymał ją w mocy.
W uzasadnieniu stwierdził, że przeprowadzone postępowanie pozwoliło na ustalenie, iż wskazane powyżej roboty budowlane zostały zrealizowane w latach 1995-1996, powstały obiekt nie pełni funkcji garażu, gdyż nie posiada bram wjazdowych oraz został zrealizowany w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego w N. z dnia 28 grudnia 1994 r., znak: [....] zezwalającej na budowę zadaszenia na samochód osobowy - stalowej wiaty o wymiarach poziomych 12.0 x 6,5 m. W trakcie realizacji inwestycji inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego, zmniejszając wymiary poziomy obiektu do 12.0 x 5.40 m oraz wypełniając przestrzeń pomiędzy słupami nośnymi realizowanego zadaszenia ścianami murowanymi na fundamencie betonowym. Odstępstwa od pozwolenia na budowę zostały zatwierdzone i naniesione na projekt budowlany przez projektanta mgr inż. Arch. K.S. w dniu 12 kwietnia 1996 r. W związku z ustaleniem, iż odstępstwa od zatwierdzonego projektu, o których mowa powyżej, w dacie ich wykonania, nie wymagały uprzedniego dopełnienia formalności, wprowadzonych do prawa budowlanego ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. (Dz. U. 97 Nr 111 poz. 726), zdaniem organu odwoławczego, PINB prawidłowo ustalił, iż wykonane roboty budowlane nie stanowią samowoli budowlanej, a w konsekwencji prawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Zdaniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Strony były informowane o planowanych czynnościach z odpowiednim wyprzedzeniem i miały możliwość wypowiedzenia się na temat poszczególnych ustaleń, a po zakończeniu postępowania mogły się zapoznać ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Z tych powodów ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, a opisane w pierwszej części uzasadnienia, mogą być podstawą orzekania przez organ odwoławczy.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zdaniem organu, obiekt, którego dotyczy niniejsze postępowanie, został zrealizowany w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego w N. z dnia 28 grudnia 1994 r., znak: [....] . Wprawdzie, jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, inwestor dopuścił się odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, to jednak odstępstwa te nie mają charakteru istotnego, nadto dokonane zostały jeszcze przed wprowadzeniem przepisów, które wprowadziły wymóg uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. " Wobec ustalenia bezprzedmiotowości przedmiotowego postępowania, słusznie organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne".
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy uznał, że nie zasługują na uwzględnienie ponieważ nie doszło do naruszenia przepisów kpa, a to art. 7, 28, 104 i 107 oraz przepisów prawa materialnego. Twierdzenia odwołujących uznano za polemikę z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, który nie budzi wątpliwości. Oceniając zgromadzony materiał dowodowy MWINB w K. stwierdził zatem, że organ I instancji w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, wobec czego na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Skargę na powyższą decyzję MWINB w K. wnieśli J.K. i J.K. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz Prawa budowlanego poprzez umorzenie postępowania mimo braku ich zgody na wzniesienie budynku, a nie wiaty, w granicy z ich działką. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W odpowiedzi na skargę MWINB w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie – w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Oceniając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy i poczynione przez organy ustalenia faktyczne, Sąd nie podzielił oceny [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , że organ I instancji w sposób prawidłowy ocenił zgromadzony materiał dowodowy, wobec czego istniały podstawy do utrzymania decyzji organu I instancji w mocy.
Przede wszystkim w sposób sprzeczny z dowodami z dokumentów - treścią decyzji Urzędu Miejskiego w N. z dnia 28.12.1994 r. znak: [....] o pozwoleniu na budowę wiaty garażowej na samochód osobowy na działce nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. (k.20) oraz treścią projektu technicznego wiaty garażowej przy domu jednorodzinnym (k.11-18) zatwierdzonego powyższą decyzją, organy obydwóch instancji uznały, że wolnostojący, murowany budynek gospodarczy o wymiarach poziomych 12.12 x 5.40 m zlokalizowany na działce nr [....] w obr. [....] przy ul. [....] w N. w granicy z działką nr [....] w obr. [....], bez bram wjazdowych umożliwiających pełnienie funkcji garażowych został zrealizowany na podstawie ww. decyzji z dnia 28.12.1994 r. udzielającej pozwolenia na budowę stalowej wiaty o wymiarach poziomych 12.0 x 6.5 m, z nieistotnymi odstępstwami zatwierdzonymi przez projektanta.
Sąd nie podziela poglądu, aby zbudowanie obiektu o innych wymiarach (a zatem i innym usytuowaniu), innej konstrukcji i innym przeznaczeniu niż przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym i udzielonym pozwoleniu na budowę można w ogóle rozpatrywać w kontekście odstępstw (istotnych, czy nieistotnych). Poprzez zmianę ww. parametrów w przedmiotowej sprawie wybudowano całkiem inny obiekt niż ten, który został zaprojektowany, a następnie objęty zatwierdzonym projektem budowlanym i udzielonym pozwoleniem. Ponieważ Prawo budowlane – jak słusznie podniósł organ - nigdy nie umożliwiało realizacji czy też przebudowy wiat i budynków gospodarczych, o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, na podstawie zgłoszenia, o jakim mowa w przepisie art. 30 ustawy Prawo budowlane i do budowy takiego obiektu konieczne było i jest uzyskanie pozwolenia na budowę, to uznać należy, że istniały i istnieją wszelkie podstawy aby organy nadzoru budowlanego rozważyły, czy budynek ten winien ulec rozbiórce, czy też możliwa jest jego legalizacja. Nie jest prawidłowe w związku z tym uznanie, że nie istnieje przedmiot postępowania i zasadne jest jego umorzenie na podstawie art.105 kpa.
Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Budowa więc tego obiektu stanowi samowolę budowlaną, a w konsekwencji brak podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że organy winny podać, zgodnie z art.107 § 1 kpa nie tylko podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia ale także jej wyjaśnienie. Nie jest bowiem możliwe – bez spełnienia tego wymogu – poddanie stanowiska organów kontroli Sądu, a nie jest wystarczające domyślanie się, co organy miały na uwadze. Czyniąc tą uwagę, Sąd ma na myśli, odnośnie przedmiotowej sprawy, rozważania organów na temat zgodności z prawem usytuowania budynku. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na dwie kwestie. Pierwsza odnosi się do braku zgody skarżącego, co wielokrotnie podkreślał, na budowę budynku gospodarczego (a nie wiaty na samochód) oraz braku - w ogóle - zgody na budowę w granicy drugiego współwłaściciela działki. Drugą kwestią, o wiele ważniejszą przy ponownym rozpoznaniu sprawy, jest wzięcie przez organy nadzoru budowlanego pod uwagę, że przepis § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) uzależniający sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej od zgody właściciela działki sąsiedniej został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U.1994.89.414) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia z dnia 5 marca 2001 r. sygn. akt P. 11/2000 (Dz.U.2001.17.207).
Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma zatem na celu rozważenie całokształtu okoliczności przedmiotowej sprawy, biorąc pod uwagę wyżej przedstawione stanowisko Sądu.
Wobec stwierdzenia naruszenia art.138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 28 i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 z późn. zm.), orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt a) i c) ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło