II SA/Kr 1843/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. Z., N. Z. i J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. znak: [...] zobowiązał A. Z., N. Z. i J. Z. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dla całego budynku przy ul. [...] w K., sporządzonej przez osobę uprawnioną i ustalającej przyczyny nieprawidłowego stanu technicznego - zawilgocenia mieszkania nr [...] w tym budynku oraz sposób doprowadzenia obiektu do prawidłowego stanu technicznego. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 123 kpa i art. 81 c ust 2, art. 80 ust.2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane( t.j. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn.zm.). Postępowanie w sprawie prowadzone było na skutek uchylenia przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2002 r. znak [...] nakazującej współwłaścicielom budynku wykonanie robót budowlanych celem usunięcia zagrzybienia i zawilgocenia mieszkania nr [...] w tym obiekcie. W decyzji z dnia [...] marca 2003 r. znak [...] organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie ustalił przyczyny zagrzybienia lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Ekspertyza techniczna sporządzona przez inż. G. K. nie ustala przyczyn tego zagrzybienia, a decyzja organu I instancji zmierza wyłącznie do usunięcia skutków a nie przyczyn złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K. Organ I instancji-Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku ponownego rozpatrywania sprawy przeprowadził w dniu [...] stycznia 2003 r. oględziny stanu technicznego budynku i wydał powyższe Postanowienie z dnia [...] kwietnia 2003 r. W jego uzasadnieniu organ ustalił: Podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2003 r. przedstawiciel Inspektoratu stwierdził, że rury spustowe odprowadzające deszczówkę z budynków przy ul. [...] i [...] od strony ulicy są włączone do kanalizacji miejskiej. Organ uznał, że wobec takiego stanu rzeczy usunięta została jedna z przyczyn zawilgocenia mieszkania nr [...]. Wyjaśnienie pozostałych nieprawidłowości oraz ustalenie sposobu doprowadzenia budynku do prawidłowego stanu technicznego winno być przedmiotem żądanej ekspertyzy. Od powyższego postanowienia odwołali się A. Z., N. Z. i J. Z. Zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. przyjęcie, że wykonanie ekspertyzy technicznej dla całego budynku położonego w K., przy ul. [...] jest niezbędne do ustalenia przyczyny zawilgocenia mieszkania nr [...] w tym budynku, podczas, gdy uprzednio, w trakcie postępowania prowadzonego przez Inspektorat w sprawie nr [...] przedłożyli ekspertyzę techniczną opracowana przez mgr inż. G. K., z października 2002 r. Nadto zarzucili nieuwzględnienie stanu faktycznego istniejącego na przedmiotowej posesji , tj. faktu, że rury spustowe z budynku nr [...] przy ul. [...] nie są włączone do kanalizacji deszczowej, co powoduje dalsze zawilgocenie lokalu nr [...] w budynku nr [...]. Podnieśli także naruszenie przez organ przepisów postępowania poprzez niepowiadomienie ich o oględzinach posesji, oraz nieuwzględnienie faktu, że remont mieszkania nr [...] będzie możliwy po wykonaniu wyroku eksmisyjnego lokatora zajmującego lokal. Odwołujący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia, decyzją z dnia 2 lipca 2003 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 2, art.123 i art. 144 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 pr. bud. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w uzasadnienie swojego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, co następuje: w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy brak jest określenia przyczyn nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...] w K., co zostało już wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z dnia [...].03.2003 r. znak: [...]. W szczególności przyczyn tych nie wskazuje ekspertyza inż. K., zatem za zasadne należy uznać wydanie przez PINB skarżonego postanowienia. Jednocześnie naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W zawiadomieniu o przeprowadzeniu oględzin brak jest współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], a jednocześnie jako przedmiot oględzin - została wskazana nieruchomość nr [...] przy ul. [...] w K. (protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu [...].01.2003 -karta nr 39 akt sprawy). Mając na uwadze powyższe uchybienie procesowe, w ocenie organu II instancji nie zapewniono stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej wynikającym z art. 10 § 1 kpa. Wobec powyższego organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skargę na Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2003 r., znak: [...] wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Z., N. Z. i J. Z., zarzucając - naruszenie przepisów art. 138 §2 kpa w związku z art. 7, 10 § 1 kpa, 77, 80, 81 kpa, poprzez nie wyjaśnienie zarzutów podniesionych w zażaleniu i notatce służbowej z dnia [...].05.2003 r., a dotyczących przedwczesnego żądania ekspertyzy technicznej dla całego budynku przy ul. [...] w K. pomimo wskazania przez skarżących przyczyn zawilgocenia budynku; - nie ustosunkowanie się do zarzutu podniesionego w notatce służbowej z [...].05.2003 roku przez skarżących, że protokół oględzin z dnia [...] stycznia 2003 roku, znajdujący się na karcie nr 39 zawiera stwierdzenia nieprawdziwe, a mianowicie "rury spustowe wody opadowe z budynku przy ulicy [...] od strony [...] są włączone do kanalizacji miejskiej"; - nie ustosunkowanie się do zarzutów, że oględziny w dniu [...].01 2003 roku nie były przeprowadzone, gdyż nie zawiadomiono skarżących o terminie i miejscu przeprowadzenia czynności procesowych , a zawarte w tym protokole stwierdzenia są oczywiście nieprawdziwe - tym samym materiał zgromadzony w sprawie jest nie kompletny zatem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu " za zasadne należy uznać wydanie przez P.I.N.B. skarżonego postanowienia", stanowi o błędnym zajęciu stanowiska merytorycznego, przed wszechstronnym rozpoznaniem sprawy; - brak analizy zarzutów podniesionych w zażaleniu, /iż brak włączenia się do kanalizacji miejskiej rur spustowych z kamienicy [...] nr [...] jest naruszeniem zasad utrzymywania budynku w odpowiednim stanie technicznym / i brak wytycznych odnośnie dalszego postępowania po uchyleniu sprawy wskazuje iż zażalenie nie zostało rozpoznane. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania w tym zakresie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ze wskazaniem że stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest przedwczesne a organ I instancji winien wszechstronnie rozpoznać sprawę dążąc do obiektywnego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ n instancji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim zważyć należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania mającego za przedmiot nieprawidłowy stan techniczny budynku położonego przy ul. [...] w K., powodujący zawilgocenie i zagrzybienie lokalu mieszkalnego nr [...]. Zarzutów skargi nie można rozważać bez uwzględnienia dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku. Uprzednio wydana w oparciu o przepis art. 66 pr. bud. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 r. [...] został uchylona przez organ II instancji, który w swoim orzeczeniu zawarł wyraźne wytyczne dla organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji WINB z [...] marca 2002 r. [...] wynikało bowiem, że konieczne jest ustalenie przyczyn nieprawidłowego stanu technicznego budynku, które prowadzą do zawilgocenia i zagrzybienia lokalu nr [...]. Organ I instancji winien był zatem przy ponownym rozstrzyganiu sprawy uwzględnić wytyczne zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, bowiem od ich uwzględnienia zależało prawidłowe, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Jednym ze środków zmierzających do ustalenia przyczyn nieprawidłowości stanu technicznego budynku jest przewidziana w art. 81 c pr. bud. kompetencja organów nadzoru budowlanego do żądania od podmiotów określonych w ust. 1 tego przepisu dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Działania organu nadzoru budowlanego w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia i ustalenia kwestii technicznych w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy. Postanowienia wydane w trybie ar. 81 c pr. bud. jako dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania nie rozstrzygają o istocie sprawy . Zgodnie bowiem z, art. 123 § 1 kpa: "w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia", natomiast § 2 stanowi, że "postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy". Słusznie zatem w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazano, że zasadnym było wydanie przez organ I instancji postanowienia w trybie art. 81 c pr. bud. Zobowiązując bowiem właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w K. do przedłożenia ekspertyzy organ zmierzł do wyjaśnienia kwestii nieprawidłowego stanu technicznego budynku i przyczyn takiego stanu. Bez uzyskania ekspertyzy wskazującej jednoznacznie na przyczyny istniejącego stanu technicznego budynku organ nie będzie dysponował wystarczającą podstawą do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. W tym zakresie ustalenia zaskarżonego postanowienia są prawidłowe i nie naruszają prawa, zatem zarzut skargi o przedwczesnym żądaniu przez organ dostarczenia ekspertyzy nie może odnieść skutku. Organ nie był władny-jak tego chcą skarżący- ustalić przyczyn zawilgocenia w oparciu o samo twierdzenie skarżących, iż przyczyną takiego stanu rzeczy jest nieprawidłowe usytuowanie rur spustowych na sąsiedniej posesji. Stan techniczny nie być ustalony na podstawie twierdzeń stron. Konieczność sporządzenia ekspertyzy nie jest jednak jedynym dowodem, jaki winny przeprowadzić organy. Zasadnym było przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, oraz nieruchomości sąsiedniej - zwłaszcza w świetle przytaczanych przez skarżących twierdzeń dotyczących przyczyn, które ich zdaniem powodują nieodpowiedni stan techniczny budynku. Dowód ten został jednak przeprowadzony w sposób naruszający przepisy postępowania- art. 10 i art. 79 kpa. Przepis art. 10 § 1 kpa stanowi, że organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, natomiast art. 79 § 1 kpa stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ I instancji naruszył gwarancję czynnego udziału stron w postępowaniu, poprzez niepowiadomienie o terminie i miejscu oględzin oraz pozbawienie stron możliwości składania wyjaśnień w ich toku. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy dostrzegł powyższe naruszenie prawa , co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i skutkowało uchyleniem orzeczenia pierwszoinstancyjnego. Zarzut niedokonania przez organ odwoławczy analizy twierdzeń stron dotyczących nieprawidłowości stanu budynku nr [...] także nie może odnieść skutku, ponieważ wydanie zaskarżonego postanowienia zmierza do zebrania dowodów mających stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia. Skoro organ odwoławczy zasadnie uznał, że zachodzą okoliczności powodujące konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w oparciu o art. 138 § 2 kpa, to błędne i przedwczesne byłoby przeprowadzanie analizy zarzutów dotyczących stanu rur spustowych na sąsiedniej posesji, naruszenie zasad utrzymywania budynku nr 22 w należytym stanie. Powyższe ustalenia oraz rozważenie zarzutów skargi prowadzą do stwierdzenia, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu n instancji nie narusza prawa . W związku z tym, w oparciu o art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.