II SA/Kr 1859/01
WyrokWSA w Krakowie2005-10-26
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Barbara Pasternak, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, oparta na przepisie uznanym następnie za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna oparta na przepisie prawa materialnego, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji sąd administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu wyższego stopnia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie określonym w ustawie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez organ pierwszej instancji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że opóźnienie w złożeniu wniosku nie nastąpiło z jego winy, a wynikało z trudności w uzyskaniu dokumentów potwierdzających jego status. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, uwzględniając późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [...] 2001 r. Zasądzono od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Barbara Pasternak ( spr. ) WSA Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z [...] 2001 r. 2. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2001r.[...], którą umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Z. M. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie Ustawy z dnia [...] 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm./
Podstawą umorzenia postępowania był przepis art. 105 kpa w związku z art. 4 ust. 5 cyt. wyżej ustawy, który stanowił, że wnioski, o których mowa w art. 4 ust. l zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Termin ten nie może być przez organ przedłużany.
Skoro Z. M. złożył wniosek, o którym mowa wyżej po tym terminie, bo w dniu [...] 2000 roku, to powoduje to bezskuteczność czynności podjętej przez stronę, oraz bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego. Wobec bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią przepisu art. 105 kpa organ wydał decyzję o jego umorzeniu.
Decyzję powyższą zaskarżył Z. M.
W skardze podniósł, że opóźnienie w złożeniu wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego powstało nie z jego winy.
O potwierdzenie faktu przymusowej pracy na terenie III Rzeszy starał się od 1993r. Potwierdzenie to otrzymał dopiero w październiku 2000r. Także w tym miesiącu otrzymał potwierdzenie pobytu na terenie III Rzeszy w latach 1940-1945 z Międzynarodowego Biura Poszukiwań w A. Do skargi dołączył kopie pism potwierdzających opisane wyżej starania.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz poprzedzającej ją decyzji tego Organu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że termin przewidziany w przepisie art. 4 ust 5 ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargo zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 12707. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią przepisów art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada w ramach swej kognicji czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi - przepis art. 134 ustawy.
Skarga jest uzasadniona.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., sygn. akt P 24/02 , Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87, póz. 395, z 1998 r. z póżn. zm./jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 4 ust. 5 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca. 2003 r.
Zgodnie z przepisem art. 145a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym..., uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. Zgodnie z treścią art. 145a §1 kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt. l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. art. 145 § l pkt. l lit. b i art. 135 ustawy orzeczono jak w pkt. I Wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło