II SA/Kr 186/26
WyrokWSA w Krakowie2026-04-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, Sędzia WSA Piotr Fronc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne, który nie osiągnął wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, może zostać zwolniony z nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. z uwagi na znikomą wagę naruszenia lub brak obiektywnej możliwości jego spełnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (w tym przypadku 25% w 2022 r., osiągnięto 9,47%) stanowi naruszenie o wadze niebędącej znikomą, a odpowiedzialność ma charakter zobiektywizowany. Argumenty dotyczące braku możliwości spełnienia obowiązku, zaniedbań mieszkańców, wpływu pandemii COVID-19 czy ogólnej sytuacji w gospodarce odpadami w gminie nie zwalniają przedsiębiorcy z obowiązku zorganizowania działalności w sposób umożliwiający realizację nałożonych prawem wymogów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na P. Sp. z o.o. za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (osiągnięto 9,47% zamiast wymaganego 25%). Organ I instancji (Prezydent Miasta Nowego Sącza) nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, brak rozważenia materiału dowodowego co do przyczyn nieosiągnięcia poziomu recyklingu oraz brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. W skardze podnoszono, że spółka dochowała należytej staranności, a brak osiągnięcia poziomu wynikał z przyczyn od niej niezależnych, takich jak brak segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości i zaniedbania miasta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Piotr Fronc Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 31 października 2025 r. znak: SKO.BP/4104/30/2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu oddala skargę.
Decyzją z dnia 14 lipca 2025r. znak; WGK.RK.7031.3.15.2025.AM Prezydent Miasta Nowego Sącza orzekł o nałożeniu na P. sp. z o.o. z siedzibą w N. S. (dalej skarżąca) administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. za nieosiągnięcie w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych przygotowania do ponownego użycia i recyklingu frakcji odpadów komunalnych
W złożonym od w/w decyzji odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia materiału dowodowego co do przyczyn nieosiągnięcia przez stronę w 2022r. w odniesieniu do masy zebranych odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wymaganego poziomu odpadów komunalnych. Potwierdzeniem powyższego jest brak rozważań w tej materii w uzasadnieniu faktycznym decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 31 października 2025r. sygn. akt SKO.BP/4104/30/2025 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podzielono ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji i podkreślono, iż stosownie do treści art. 9g pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach ( Dz.U. z 2025r. poz, 733) - dalej u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Stosownie natomiast do treści art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% wagowo - za rok 2022. Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych obliczany jest na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530). Poziom osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych ustalany jest na podstawie sprawozdań składanych przez podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości stosownie do art. 9n ust. 4 u.c.p.g. W myśl bowiem tego przepisu podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania.
Na podstawie złożonego przez skarżącą w dniu 31 stycznia 2023r. sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, zaakceptowanego i zatwierdzonego ostatecznie w dniu 30 maja 2023r ustalono, że poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w roku 2022 osiągnął 9,47 % w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Jest wiec o 15,53% niższy od wymaganego poziomu wynoszącego w 2022r. 25%. Stosownie do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
W niniejszej sprawie stawka za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku wynosi 285,60 zł, natomiast brakująca masa odpadów komunalnych do poziomu wymaganego w 2022r. wynosi 185,9512 Mg. Dokonując matematycznego przemnożenia wysokość kary wynosi 53 107,66 zł (K=285,60 zł/Mg x 185,9512 Mg). Wysokość kary wymierzona została w sposób prawidłowy
Odnosząc się do zarzutów podkreślono, iż kara pieniężna nakładana za uchybienie obowiązkowi ma wyraźną podstawę w przepisie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Nie jest ona przy tym oparta na zasadzie winy, lecz ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest następstwem naruszenia prawa. Ustawodawca wprost postanowił, w jaki sposób zostanie ona obliczona przez organ orzekający w sprawie. Kwestie te reguluje Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Nadto zgodnie z art. 189a § 1 i § 2 k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy działu IVA k.p.a., jeżeli przepisy odrębne nie regulują kwestii unormowanych w tym dziale. Stosownie do § 2 pkt 2 art. 189a k.p.a. przepisy niniejszego działu stosuje się m.in., gdy w przepisach odrębnych brak jest uregulowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która określa przedmiotowy obowiązek sankcjonowany karą administracyjną, ustawodawca nie uregulował możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Wobec tego rozważono czy nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, wymienione w art. 189f k.p.a., który w § 1 pkt 1 stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie do art. 189f § 2 pkt 1 K.p.a., w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa. Jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia, organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu (art. 189f § 3 k.p.a.).
Jak wskazuje się w orzecznictwie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. obliguje organ do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ przewidzianych prawem dolegliwości wobec podmiotów, które nie wypełniają ustawowych obowiązków, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w ww. przepisach k.p.a, i ich wpływu na odpowiedzialność strony (zob. wyrok WSA w Warszawie z 10.03.2020 r., VI SA/Wa 2333/19). W przepisie tym jest mowa o znikomej wadze naruszenia prawa. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (wersja internetowa) słowo znikomy oznacza: bardzo mały, niewielki, ledwo widoczny, pod względem rozmiarów lub znaczenia. W niniejszej sprawie zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej nie znajduje uzasadnienia. Nie można twierdzić, że waga naruszenia jest znikoma. Tak można byłoby mówić, gdyby naruszenie prawa było związane z ochroną istotnego interesu strony bądź wystąpieniem sytuacji, w której strona podejmuje działania, wprawdzie bezprawne, ale w celu ważnych potrzeb egzystencjalnych. W ocenie Kolegium waga naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie jest znikoma bowiem naruszenie to posiada wysoki stopień społecznej szkodliwości. Środowisko naturalne wymaga ochrony, czemu służyć ma segregacja odpadów komunalnych oraz ich recykling i przetwarzanie stwarzające możliwość do ponownego wykorzystania odpadów. Stąd też w niniejszej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Wszystkie istotnie okoliczności faktyczne zostały w postępowaniu ustalone. Głównym dokumentem z którego te okoliczności wynikały było zatwierdzone w dniu 30 maja 2023r. sprawozdanie Spółki z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2022.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się ukarana, która w skardze do sądu administracyjnego zarzuciła naruszenie prawa procesowego, a to art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak rozważenia materiału dowodowego co do przyczyn nieosiągnięcia przez stronę w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co potwierdza brak rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czego skutkiem było wymierzenie kary zamiast odstąpienia od wymierzenia kary.
Wg skarżącej nałożono karę pieniężną, mimo że przedsiębiorca nie miał realnych narzędzi przymusu, by wpłynąć na właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, którzy odmawiają segregowania odpadów. Strona jako wykonawca usługi polegającej na odbieraniu odpadów od nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne dochowała należytej staranności wykonując swoje obowiązki, jednak nie osiągnęła poziomu z przyczyn od niej niezależnych - braku segregacji po stronie właścicieli nieruchomości, przez co nałożenie kary na stronę z tego tytułu jest niedopuszczalne. Miasto N. S. nie poniosło żadnej szkody w związku z nieosiągnięciem przez Stronę "poziomów recyklingu". Ponadto Stronie nie jest znany fakt, aby Miasto nałożyło na właścicieli nieruchomości obsługiwanych przez stronę kary za niewłaściwe zbieranie odpadów komunalnych. Miasto nie prowadziło właściwej kampanii edukacyjnej wobec właścicieli nieruchomości. Miasto nie kontrolowało sposobu prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów na nieruchomościach obsługiwanych przez stronę, co wskazuje, że Miasto za swoje zaniechania próbuje ukarać przedsiębiorcę. Co więcej na fakt nieskutecznego prowadzenia gospodarki odpadami w N. S. wskazują dane zawarte w sporządzonej przez organ pierwszej instancji Analizie stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta N. S. za rok 2020. Zgodnie z danymi zawartymi w przedmiotowej Analizie [...] w roku 2020 odebrano z nieruchomości zlokalizowanych na terenie N. S. (bez odpadów budowlanych i rozbiórkowych) 31.831,34 Mg odpadów komunalnych. Aż 20.566,27 Mg stanowiły niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne, co stanowi ponad 64,6% odebranych odpadów komunalnych. Jednoznacznie świadczy to o niskiej skuteczności systemu gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie Miasta N. S.. Zważyć również należy, że znaczna część polskich jednostek samorządowych osiągnęła w analizowanym roku znacznie lepsze wskaźniki selektywnej zbiórki odpadów, że przywołamy:- Kraków: 52,84% odpadów niesegregowanych (zmieszanych) w strumieniu odpadów komunalnych,- Łódź: 61,27% odpadów niesegregowanych (zmieszanych) w strumieniu odpadów komunalnych,- Związek Międzygminny GOAP: 59,53% odpadów niesegregowanych
(zmieszanych) w strumieniu odpadów komunalnych. Ponadto Organ drugiej instancji pominął, iż w 2022 roku przez blisko pół roku strona działała w czasie pandemii Covid -19. Wprowadzone obostrzenia pandemiczne, dotyczące w znacznej mierze przedsiębiorców - a ci stanowią jednostki obsługiwane przez skarżącą na terenie miasta N. S., wpłynęły na zachowania w zakresie gospodarowania odpadami, ograniczając tendencję selektywnego zbierania odpadów komunalnych, na co uwagę zwracano, wielokrotnie w branżowych serwisach samorządowych, alarmując, że koronawirus utrudni gminom recykling odpadów za niewyrobienie norm grożą wysokie kary. Informowały o tym takie portale i czasopisma, jak: money.pl, Portal Komunalny, Dziennik Gazeta Prawna.
Ponadto już sam użyty w art. 189f K.p.a. zwrot znikoma waga naruszenia oznacza, że chodzi tu o zachowanie, które niesie minimalny stopień społecznego niebezpieczeństwa. Wśród okoliczności brać należy pod uwagę nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku niemożliwego do realizacji. Skoro wykonanie nałożonego obowiązku jest niemożliwe, to w ogóle nie można mówić o społecznym niebezpieczeństwie zaniechania wynikającym z zaniechania. To wadliwa regulacja prawna jest tu źródłem społecznego niebezpieczeństwa. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art. 189f K.p.a. Tymczasem Organ drugiej instancji pominął zupełnie te okoliczności i nie odniósł się do nich. Wbrew organowi II instancji sam fakt, że nakazane obowiązki mają służyć ochronie środowiska nie implikuje, że ich naruszenie oznacza wysoki stopień społecznej szkodliwości. Przy takiej bowiem interpretacji jak podał organ II instancji nigdy nie można by zastosować instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą wagę naruszenia, co byłoby sprzeczne z wyraźną wolą ustawodawcy, który przewidział instytucję instytucji odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na znikomą
wagę naruszenia
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ust. 1 pkt 2 ustawy i w roku 2022 r. był to poziom wagowo 25 %. Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącą sprawozdania wynika, że było to zaledwie 9,47 %odpowiednio wyliczonej masy odebranych odpadów. Okoliczności te pozostają poza sporem.
Zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany w danym roku kalendarzowym do osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.). Przepis art. 3b pkt 2 u.c.p.g. nakazuje osiągnąć za rok 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% wagowo. Stosownie do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
W niniejszej sprawie przyjęty sposób i wynik obliczeniowy wysokości kary nie był kwestionowany, natomiast skarżąca podważała brak prawidłowego ustalenia i oceny okoliczności, które jej zdaniem realnie wpłynęły na brak osiągnięcia w 2022 roku wymaganego poziomu recyklingu i w efekcie brak decyzji organu o odstąpieniu od wymierzenia kary. Argumenty te sprowadzały się do twierdzeń o tym, że skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tej argumentacji. W pierwszej kolejności należy bowiem uwzględnić, iż odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną mają charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się ona w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 u.c.p.g. w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Są to okoliczności następujące: łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. Prawidłowo także organy oparły się na danych wynikających ze sporządzonego sprawozdania rocznego przez skarżącą. W zakresie zatem szczegółowo wskazanej w skardze kwestii modyfikacji ze względu na znikomość naruszenia lub argumentację odnoszącą się do braku obiektywnej możliwości osiągnięcia wymaganego ustawą poziomu recyklingu, podkreślić należy, iż wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g.. Ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g. stosuje się art. 189f kpa. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Zdaniem sądu, wypowiadające się w sprawie organy trafnie przyjęły, że nie zachodzą podstawy do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu wyróżniono stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, uwagi do art. 189f). W ocenie sądu, okoliczności rozpoznanej sprawy nie pozwalają na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego, gdyż wyklucza to waga dobra prawnego, które zostało naruszone. Chronionym dobrem jest tu ochrona środowiska naturalnego, a cel regulacji art. 9g pkt 1 u.c.p.g. polega na ograniczeniu negatywnego oddziaływania odpadów na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów przeznaczenia tych odpadów do ponownego użycia i recyklingu. Waga naruszenia prawa powinna być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Skarżąca była zobligowana osiągnąć w 2022 roku co najmniej 25% poziom odzysku, a osiągnęła zaledwie 9,47 % zatem różnica ta jest znaczna. Egzekwowanie segregowania odpadów ma niewątpliwie służyć ochronie środowiska, a w rezultacie nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w stopniu, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może się jawić jako znikome.
Wbrew argumentacji zawartej w skardze organ II instancji okoliczności te wystarczająco rozważał. Nie budzi wątpliwości, że waga naruszenia nie jest znikoma, choć kwota nałożonej administracyjnej kary pieniężnej nie jest niska. Przy wymaganym poziomie 25 % ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu nieosiągnięta ilość nie była mała, biorąc pod uwagę łączną masę odebranych odpadów. Nadto przepisy art. 9x u.c.p.g. jednoznacznie wskazują, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Skarżąca swoje obowiązki zrealizowała na poziomie o ponad 15,53% niższym od wymaganego poziomu wynoszącego w 2022r. 25% - osiągnięto zaledwie 9,47 % w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. W liczbach bezwzględnych jest to różnica jeszcze bardziej znacząca, ponieważ przewyższa o ponad połowę wymagania. Więc w tej sytuacji nie może być mowy o znikomej wadze naruszenia prawa. Ponadto należy podkreślić, iż system gospodarowania odpadami jest zorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g u.c.p.g. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez skarżącą prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g. nawet przy takiej wysokiej wadze niespełnienia wymagań, albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m. in. WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1326/21).
Nie budzi zatem wątpliwości w świetle powyższego, że okoliczności takie, jak zaniedbania ze strony mieszkańców (brak segregacji), w tym podnoszona kwestia Covid, brak wystarczającej akcji edukacyjnej, ogólne wyniki innych gmin czy regionów, nie mają wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżąca co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miała możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu.
Zatem w ocenie Sądu, stan faktyczny ustalono i oceniono w kontrolowanym postępowaniu prawidłowo w zgodzie z art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi o których mowa w art. 107 § 3 i 6 kpa. Organ II instancji rozważył wszelkie istotne okoliczności niezbędne do merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ w wystarczający sposób odniósł się do zarzutów odwołania w zaskarżonej decyzji. Odniesiono się w nim do zasadniczych zarzutów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek od organu w świetle powołanego przepisu należy oczekiwać, że we wzorcowym uzasadnieniu odniesie się do wszystkich zarzutów, jednak nie wszystkie uchybienia temu obowiązkowi skutkują negatywnym wynikiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto skarżąca bardzo ogólnikowo podnosiła wadliwe ustalenie stanu faktycznego i głównie brak odniesienia się przez organ do faktycznej i realnej możliwości spełnienia przez skarżącą obowiązków, za niespełnienie których nałożono na skarżącą karę pieniężną. Do tych argumentów organy się w toku postępowania wyraźnie odnosiły, a samo niezadowolenie strony z ich oceny, nie może oznaczać naruszenia art. 107 § 3 i 6 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło