II SA/Kr 1861/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wiesławy D. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 14 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych; (...). Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 14 kwietnia 1999 r., (...), wydaną na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ odmówiono Wiesławie D. uprawnień kombatanckich, wdowy po kombatancie Bogusławie D., który miał owe uprawnienia z tytułu "walki o utrwalanie władzy ludowej" 21 sierpnia 1946 r. - 31 lipca 1947 r. Organ stwierdza, iż Bogusław D. miał przyznane uprawnienia kombatanckie przez ZW ZBoWiD w 1985 r. na podstawie zaświadczenia WKU w B. (...) z 17 kwietnia 1985 r. W toku postępowania weryfikacyjnego stwierdzono, iż Bogusław D. pełnił służbę w 9 oddziale WOP w okresie 21 sierpnia 1945 r. do 31 lipca 1947 r. i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy/ zaświadczenie CAW z 2 grudnia 1998 r./. Uzyskał zatem uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co powoduje, iż uprawnienia kombatanckie nie przysługują obecnie wdowie po nim, gdyż mają one charakter pochodny od uprawnień męża. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Wiesława D. podnosi, iż jej mąż był wcielony do wojska od 21 sierpnia 1945 r. do 29 września 1948 r., brał udział w walkach z bandami. Twierdzi, że uprawnień kombatanckich nie uzyskał z tytułu utrwalania władzy ludowej. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 14 lipca 1999 r., (...), wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 127 par. 3 Kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950/ utrzymano decyzję własną z 14 kwietnia 1999 r. Organ stwierdza, iż po ponownej weryfikacji ustalono, iż Bogusław D. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej służąc w WP w latach 1945-1947. Podczas służby nie brał udziału w walkach z UPA i Wehrwolfem. W skardze do NSA Wiesława D. utrzymuje, iż jej mąż służył w jednostce, która brała udział w walkach z UPA. Powołuje się na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i podnosi, iż mąż jej był wcielony do wojska, służył w nim i nie miał wpływu ani na przydział do jednostki, ani na przebieg służby. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu ostatecznej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm./ nakazuje pozbawić uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie lub utrwalanie władzy ludowej". Uprawnienia te zachowują jednak m.in. żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 maja 1947 r. W zaskarżonej decyzji przyjęto, iż przepis ten dotyczy tylko kombatantów, a nie wdów po nich. Jak stwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 21 lutego 2000 r. /OPS 15/99/ "wdowie lub wdowcom pozostałym po osobach, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1955 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i zachowały te uprawnienia jako żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ przysługują uprawnienia, o których mowa w art. 20 ust. 3 tej ustawy". W niniejszej sprawie jednakże należy zauważyć, że mąż skarżącej pełnił służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r., gdyż zakończył ją 29 września 1948 r. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie może mieć wpływu na korzystne dla skarżącej rozstrzygnięcie. Pełnienie służby bowiem także po dacie 30 czerwca 1947 r. powoduje zachowanie uprawnień kombatanckich, jeśli początek służby wojskowej w Wojsku Polskim przypadł na okres od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.