II SA/Kr 187/25
WyrokWSA w Krakowie2025-04-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, Sędzia WSA Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, gdy toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, które może wpłynąć na ustalenie jego usytuowania względem granicy działki?Ratio decidendi
Kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na sprawę, nie jest podstawą do zawieszenia, jeśli możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ. W przypadku braku przedłożenia wymaganych dokumentów legalizacyjnych, organ jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestorzy zarzucili organom naruszenie przepisów prawa, w tym niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe. Organy administracji uznały, że budowa jest samowolna i nieprzedłożenie dokumentów legalizacyjnych, w tym z powodu niezgodności z przepisami o usytuowaniu budynku względem granicy działki, skutkuje nakazem rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. S. i A. S. na decyzję nr 698/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2024 r., znak: WOB.7721.184.2022.NOGI w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem decyzją z dnia 4 marca 2022 r., nr 46/22, znak: NB.5160.4.10.2018.AT, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca I994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.) dalej "Pr. bud." nakazał: "inwestorowi K. A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działkach obecnie nr ewid. [...], [...] (poprzednio [...], [...]) w miejscowości P. o powierzchni zabudowy 90,1 m2 i wymiarach długości 13,24 i szerokości 7,19m - wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Inwestorzy w odwołaniu zarzucili naruszenie art. 48 ust. 1 Pr. bud. Przez jego zastosowanie nieadekwatne do sytuacji które jest stosowane jedynie w ostateczności i wyjątkowych sytuacjach, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niezastosowanie, kiedy kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego jest istotna.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie, decyzją z dnia 20 grudnia 2024r. nr 698/2024 Znak: WOB.7721.184.2022.NOGI po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Pr. bud. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 Pr. bud. i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 104 k.p.a. o nakazie: inwestorom tj.: K. S. i A. S., rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce ewid. nr ewid. [...] obręb [...] w miejscowości P. o powierzchni zabudowy 90,1 m2 i wymiarach 13,24m x 7,19m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż analiza akt sprawy wykazała, że realizacja na przełomie października 2017 r. - czerwca 2018 r. przedmiotowego obiektu budowlanego tj. dwukondygnacyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o pow. zabudowy wynoszącej 90,11 m2 w zupełności nie odpowiada inwestycji objętej zgłoszeniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. dotyczącego budowy dwóch wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy 35 m2. W konsekwencji, skoro budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 Pr. bud.
Podkreślono, iż w ramach procedury legalizacyjnej nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia wymaganych prawem dokumentów tj. zaświadczenia Wójta Gminy P. o zgodności wykonanego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co istotne, w dniu 28 października 2019 r. inwestor przedłożył wymagane dokumenty legalizacyjne. W wyniku ich analizy PINB postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r., nr 329/20, znak: NB.5160.4.10.2018.AT PINB na podstawie art. 48 ust. 3 Pr. bud. nałożył na niego obowiązek uzupełnienia i poprawienia nieprawidłowości oraz braków występujących w przedłożonych projektach budowlanych w terminie do dnia 15 lutego 2021 r. W ww. postanowieniu wskazano następujące braki:
- "przedłożone opracowanie - projekt budowlany należy dostosować do stanu zgodnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania terenu obowiązującego na przedmiotowej nieruchomości. Wstępna analiza przedłożonego projektu budowlanego z zapisami MPZP wykazała niezgodność zaprojektowanego obiektu z zapisami planu zagospodarowania terenu w zakresie formy dachu oraz wskazanej głównej kalenicy budynku, która winna być usytuowana równolegle do dłuższego boku budynku "
- "uciążliwość projektowanej inwestycji musi zamykać się w granicach terenu będącego w dyspozycji inwestora - uwzględniając ukształtowanie terenu, jej nachylenie w kierunku działki nr ewid.[...], jak również jego utwardzenie powyższy warunek nie został spełniony z uwagi na brak instalacji oprowadzającej wody opadowe z terenu inwestycji który ukierunkowany został na działkę sąsiednią "
- "uzupełnienie projektu zagospodarowania terenu w części opisowej i rysunkowej w zakresie jednoznacznego wykazania zgodności w zakresie bilansu terenu z uwzględnieniem zakresu opracowania "
- "rysunek projektu zagospodarowania terenu powinien być sporządzony na aktualnej mapie zasadniczej lub mapie jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (...) umożliwiającej projektowanie budynku w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy z działkami sąsiednimi — z przedłożonej mapy do celów projektowych wynika, iż mapa służy do projektowania budynków w odległości większej niż 4,0 m z działkami sąsiednimi"
- "na rysunku projektu zagospodarowania terenu należy jednoznacznie wskazać rzędne ukształtowania terenu, z oznaczeniem zmian w stosunku do stanu istniejącego "
- "na przedmiotowej działce zrealizowane są dodatkowe instalacje, które nie zostały uwzględnione w opisie i części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu tj. kanalizacja deszczowa wraz z studnią chłonną, niewskazana została lokalizacja instalacji elektrycznej z istniejącego budynku mieszkalnego "
- "opis projektu zagospodarowania należy uzupełnić o wskazanie docelowego dojazdu do posesji"
- "opis techniczny do projektu architektoniczno-budowlanego należy uzupełnić o roboty budowlane konieczne do wykonania, doprowadzające obiekt do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz zasadami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane "
uwagi na projektowane wypełnienie otworu okiennego w pomieszczeniu nr [...] pustakami szklanymi oraz funkcjonalność obiektu nieuzasadnione jest projektowanie balkonu z przedmiotowego pomieszczenia"
- na rysunkach projektu architektoniczno-budowlanego należy (...) wrysować sposób wykonania nawiewu do mieszczenia kotłowni"
- "brak oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw wody, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych "
- "na stronie tytułowej projektu budowlanego i metryce poszczególnych rysunków w tym w projekcie instalacji należy ujednolicić nazwę obiektu budowlanego i rodzaj projektu budowlanego "
- "projekt budowlany należy sporządzić w czytelnej technice graficznej oraz oprawić w okładkę formatu A-4, w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu "
- "w związku z zaprojektowaniem luksfer w pomieszczeniu nr [...] należy wykazać spełnienie warunków wynikających z § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania "
- "projekt należy uzupełnić o właściwy opis jednoznacznie potwierdzający zakres robót pozostałych do wykonania ponadto na rzutach i elewacjach należy wskazać elementy obiektu zrealizowane i projektowane"
- "w związku z zrealizowaną kanalizacją deszczową do studni chłonnej należy przedłożyć decyzje pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie wód opadowych do studni chłonnej "
- "z uwzględnieniem zapisów projektu instalacji sanitarnych należy zaprojektować pomieszczenie składu opału zgodnie z § 136 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania ".
Analiza akt sprawy wykazała, iż Inwestorzy nie uczynili zadość postanowieniu PINB z dnia 20 listopada 2020 r., bowiem do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia organu odwoławczego nie zostały usunięte nieprawidłowości zawarte w przedłożonej dokumentacji. Powyższe Inwestor uzasadniał okolicznością złożenia wniosku do Wójta Gminy P. o rozgraniczenie nieruchomości w związku z brakiem możliwości ugodowego ustalenia przebiegu granic, niezbędnego do opracowania mapy do celów projektowych umożliwiającej zaprojektowanie budynku w odległości mniejszej niż 4,0 m od granicy z działką sąsiednią. Nadto w piśmie z dnia 13 grudnia 2021 r. wskazał jednoznacznie, iż: "bez zakończenia sprawy rozgraniczeniowej brak jest możliwości odpowiedzi na postanowienie nr 329/20 z dnia 20 listopada 2020 r. " (akta PINB, k: 285).
Decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r. znak: GPGiOŚ-II.6830.2.2021 Wójt Gminy P. umorzył w całości postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na wniosek A. S. postanowieniem znak: GPGiOŚ-II.6830.2.2021 z dnia 18 lutego 2021 r. dotyczące granicy działki ewidencyjnej nr [...] od działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] oraz punktowo z działką ewidencyjną nr [...] położonymi we wsi P. obręb [...] gm. P. i przekazał z urzędu sprawę rozgraniczenia działek ewidencyjnych nr [...] od działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] oraz punktowo z działką ewidencyjną nr [...] położonymi we wsi P. obręb [...] gm. P. S. Rejonowemu w Z..
Organ I instancji przychylił się do wniosku Inwestorów o wyznaczenie nowego terminu wykonania obowiązku uzupełnienia przedstawionej dokumentacji i postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r. nr 79/21 zmienił własne postanowienie z dnia 20 listopada 2020 r., nr 329/20, znak: NB.5160.4.10.2018.AT, którym wydłużył termin uzupełnienia dokumentacji do dnia 30 stycznia 2022 r.
Co równie istotne w sprawie, wyrokiem z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 128/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązał PINB do wydania aktu administracyjnego w terminie 2 miesięcy. W treści uzasadnienia wyroku zostało podniesione: "Trudno przyjąć, że potrzeba postępowania rozgraniczającego pojawiła się dopiero po 3 latach procedowania w sprawie samowolnie realizowanej inwestycji. Zaniedbanie w tym zakresie powinno obciążać inwestora, który najpóźniej na etapie sporządzania projektu budowlanego winien się zorientować, że przeprowadzenie takiego postępowania może być konieczne dla pozytywnego dla niego zakończenia sprawy. Niedopuszczalne było zakreślenie nowego, rocznego terminu na uzupełnienie projektu budowlanego z uwagi na oczekiwanie na zakończenie toczącego się innego postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ winien był ewentualnie rozważyć, czy postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadnia zawieszenie postępowania ".
Z uwagi na powyższy wyrok, PINB postanowieniem z dnia 24 listopada 2021 r. uchylił własne postanowienie z dnia 11 lutego 2021 r. nr 79/21, wobec czego w mocy pozostawało postanowienie PINB z dnia 20 listopada 2020 r., nr 329/20 o obowiązku uzupełnienia dokumentacji do dnia 15 lutego 2021 r.
W realiach przedmiotowej sprawy organ I instancji był więc zobowiązany do podjęcia działań, które to miały przejawiać się w wydaniu aktu administracyjnego. Określenie "akt administracyjny" nie jest równoznaczne z decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty, która to jednocześnie kończyłaby sprawę w I instancji w myśl art. 104 § 2 Kpa. Niemniej jednak w ocenie MWINB orzeczenie nakazu rozbiórki - wobec niewypełnienia obowiązku uzupełnienia przedłożonej dokumentacji - należało uznać za właściwe na gruncie niniejszej sprawy. Inwestorzy w toku postępowania prowadzonego przed organem I instancji nie składali wniosku o jego zawieszenie, został on wyartykułowany dopiero w odwołaniu od skarżonej decyzji PINB. Powyższe powodowało, że PINB miał dwie możliwości: wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, bądź ewentualnie rozważyć, czy wskazywana przez pełnomocnika Inwestorów okoliczność w postaci toczącego się postępowania rozgraniczeniowego mogła stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, tj. czy rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji jest zależne od uprzedniego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego jako zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Reasumując, skoro w niniejszej sprawie została wydana decyzja o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego, to organ I instancji zbadał i rozważył we własnym zakresie, że wskazywana wyżej okoliczność nie stanowi zagadnienia wstępnego, które wymagałoby uprzedniego rozstrzygnięcia przed rozpatrzeniem sprawy co do istoty. Nadto z uwagi na fakt, iż żadna ze stron postępowania nie złożyła wniosku o zawieszenie postępowania, to siłą rzeczy organ I instancji nie mógł wydać postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd oznacza, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 97). Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji kończącej postępowanie jest w ogóle niemożliwe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1515/22).
Niemniej jednak również w ocenie organu odwoławczego kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa (również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 947/16). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji". Z kolei żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane nie uzależniania wydania rozstrzygnięcia w trybie postępowania legalizacyjnego od uprzedniego rozgraniczenia nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie legalności określonego obiektu budowlanego zobowiązany był ocenić jego legalność (w tym również kwestię zachowania wymaganej odległości od granicy) według stanu faktycznego i prawnego na dzień orzekania. Na dzień dzisiejszy budowa przedmiotowego budynku narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje, że przedmiotowy budynek znajduje się od granicy z działką nr [...] w odległości: 4,00 m - 4,24 m w narożniku północno-zachodnim ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi oraz 3,60 m - 3,85 m w narożniku południowo-zachodnim ściany z otworami okiennymi i drzwiowymi oraz 2,53 m od okapu. Powyższe powoduje, że przedmiotowy budynek jest zlokalizowany niezgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. póz. 1225, dalej: warunki techniczne), który stanowi: "Jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.
Przepisy warunków technicznych w § 12 ust. 2-4 przewidują z kolei szereg wyjątków od konieczności zachowania ww. odległości, jednak żaden z nich nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Co jednak kluczowe w sprawie, organ I instancji był zobowiązany do wydania zaskarżonej decyzji z uwagi na treść przepisu art. 48 ust. 3 Pr. Bud. Skarżący nie wykonali nałożonego obowiązku pomimo kilkukrotnego przedłużania terminu. Natomiast niewykonanie obowiązku nałożonego ww. postanowieniem determinuje dalsze działanie organu, który w takiej sytuacji jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżący, pomimo upływu kilku lat, nie przedłożyli w toku postępowania administracyjnego kompletnych dokumentów umożliwiających legalizację obiektu, a legalizacja samowolnie wybudowanego budynku nie jest obowiązkiem, a prawem inwestora lub właściciela. Nieskorzystanie z możliwości legalizacji budowy budynku powoduje konieczność przywrócenia stanu zgodnego z prawem tj. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu.
Zobowiązani do rozbiórki wnieśli na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie:
a] art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r. (dalej: "w starym brzmieniu") przez zastosowanie tego przepisu i uznanie, że budynek mieszkalny jednorodzinny zlokalizowany na działce nr [...] w miejscowości P. należy poddać rozbiórce, podczas gdy takie rozwiązanie jest nieproporcjonalne i nieadekwatne do zaistniałej sytuacji i należy stosować je jedynie w ostateczności i wyjątkowych sytuacjach, a ponadto istniały przesłanki do zalegalizowania przedmiotowego budynku;
b] art. 48 ust. 2 Pr. bud. w starym brzmieniu przez niezastosowanie tego przepisu, pomimo istnienia przesłanek do legalizacji budynku i brak podjęcia działań mających na celu doprowadzenie do końcowego etapu procedury legalizacyjnej samowolę budowlaną, czego negatywną konsekwencją było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, podczas gdy istniały ku temu przesłanki, by doprowadzić przedmiotowy budynek do stanu zgodnego z prawem;
c] § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych") przez zastosowanie tego przepisu i uznanie, że nie została spełniona przesłanka minimalnej odległości od granicy działki nr [...], podczas gdy należało wziąć pod uwagę, iż obecnie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe i po jego zakończeniu ww. odległości przedmiotowego budynku od działki sąsiedniej będą zgoła inne i będą większe niż odległości minimalne, wskazane w ww. przepisie;
d] art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie, że:
• kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy w wyniku braku zakończenia postępowania rozgraniczeniowego Skarżący nie mieli możliwości przedłożyć wszystkich dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego budynku;
• jeżeli żadna ze stron postępowania nie złożyła wniosku o zawieszenie postępowania, to organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, podczas gdy organ powinien zawiesić z urzędu przedmiotowe postępowanie - zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie uzależniać ewentualnego zawieszenia postępowania od wniosku stron;
e) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a przez błędne zastosowanie i w konsekwencji wydanie orzeczenia reformatoryjnego jedynie w zakresie zmiany działek nr [...] i [...] na działkę nr [...], podczas gdy należało uchylić wadliwą decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., z racji wystąpienia przesłanek nieważnościowych (art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a.) i braku zebrania całego materiału dowodowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego lub orzec o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
f) art. 7,77 § 1 i 80 k.p.a. przez dokonanie ustaleń faktycznych, niemających oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i błędną ocenę materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania przez MWINB, że nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., podczas gdy z materiału dowodowego wynikało, iż takie przesłanki mają miejsce; przez pominięcie okoliczności, że Skarżący dnia 9 sierpnia 2017 r. dokonali zgłoszenia budowy 2 wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy 35 m2 na działce nr [...] położonej w P. , przy ocenie działań podejmowanych przez Skarżących, podczas gdy Skarżący żyli w przekonaniu, że niniejsze zgłoszenie jest wystarczające i nie mają obowiązku złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, w przypadku rozbudowy tych budynków i zmiany ich przeznaczenia na mieszkalne;
g) art. 15 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez naruszenie zasady dwuinstancyjności i uznanie, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego mieści się w normie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas gdy organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny co do położenia przedmiotowego budynku i w konsekwencji nieprawidłowo wskazał, że budynek jest położony na 2 działkach, a błędne oznaczenie nieruchomości jest istotną okolicznością i rażącym naruszeniem prawa i w przypadku jej wystąpienia należało wydać kasatoryjne, tj. o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Uczestniczka postępowania H. P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaczynając od najistotniejszego zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy stwierdzić, że jest on bezzasadny. Jak trafnie wskazały organy, kwestia przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie jest dla niniejszego postępowania o legalizację samowoli budowlanej zagadnieniem wstępnym w rozumieniu ww. przepisu. W orzecznictwie konsekwentnie wyrażany jest pogląd, że samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania hipotetycznie może mieć wpływ na losy procedowanej sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do jej zawieszenia, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Zagadnienie wstępne w rozumieniu w/w przepisu musi mieć bowiem taki charakter, że bez jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji kończącej postępowanie jest w ogóle niemożliwe. Również z wyroku z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 128/21 nie wynika, aby organ był zobligowany do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd krytycznie ocenił sposób przewlekłego procedowania niniejszej sprawy, wskazując że jest to niedopuszczalne, oraz że organ nie może ponawiać zobowiązań zakreślając kolejne terminy do ich wykonania, a może jedynie rozważyć, czy postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadnia zawieszenie postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdził: "Trudno przyjąć, że potrzeba postępowania rozgraniczającego pojawiła się dopiero po 3 latach procedowania w sprawie samowolnie realizowanej inwestycji. Zaniedbanie w tym zakresie powinno obciążać inwestora, który najpóźniej na etapie sporządzania projektu budowlanego winien się zorientować, że przeprowadzenie takiego postępowania może być konieczne dla pozytywnego dla niego zakończenia sprawy". Uwzględniając całą treść uzasadnienia, nie sposób przyjąć aby wynikała z niego formalna wskazówka, czy choćby sugestia do zawieszenia kontrolowanego postępowania administracyjnego. Ponadto jak trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę uczestniczki, na obecnym etapie okoliczności niniejszej sprawy nie dają podstaw do wyrażenia oceny, że wynik postępowania rozgraniczeniowego będzie zgodny z wolą inwestorów.
Również pozostałe zarzuty skargi nie są zasadne. W kwestii zgłoszenia należy stwierdzić, że jak wynika z akt administracyjnych, dotyczy ono całkowicie innych obiektów niż faktycznie zrealizowany budynek. Zamiast dwóch budynków gospodarczych o pow. zabudowy 35 m2, skarżący zrealizowali dwukondygnacyjny budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni zabudowy 90,1 m2. W tej sytuacji nie można mówić o odstępstwie od zgłoszenia, a o wybudowaniu całkowicie odmiennego obiektu niż zgłoszone, a co za tym idzie jest to obiekt zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. W konsekwencji, skoro budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę, którym inwestorzy nie legitymują się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności budowy przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 Pr. bud.
Co do samego postępowania legalizacyjnego, to pomijając jego nadmiernie długi czasokres - o czym szczegółowo wypowiedział się WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 128/21 - było ono przeprowadzone prawidłowo. Mimo szeregu zobowiązań skierowanych do inwestorów, nie przedłożyli oni wszystkich wymaganych dokumentów legalizacyjnych, co związane jest z usytuowaniem samowolnie wybudowanego budynku niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak zresztą wynika z akt sprawy, w tym samej skargi, skarżący nie kwestionują, że budynek posadowiony jest zbyt blisko od granicy z działką nr [...], a jedynie uważają, że toczące się postępowanie rozgraniczeniowe doprowadzi do innego niż aktualne usytuowania granic, odległości przedmiotowego budynku od działki sąsiedniej będą inne i będą większe niż odległości minimalne, wskazane w ww. przepisie. Z powyższego wynika, że mimo kilkuletniego postępowania legalizacyjnego, skarżący nie przedłożyli wszystkich wymaganych dokumentów legalizacyjnych, co związane jest z niezgodnym z prawem usytuowaniem budynku w zakresie odległości do aktualnej granicy z działką sąsiednią. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo orzekł o nakazie rozbiórki zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, w wersji mającej zastosowanie w sprawie.
Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ II instancji jest bowiem organem merytorycznym, w którego kognicji leży także korygowanie błędów w decyzji, którą kontroluje. W sytuacji kiedy organ I instancji nieprawidłowo wskazał, że budynek jest położony na 2 działkach o nr ewid. [...] i [...], a znajduje się on tylko na działce o nr ewid. [...] i jak wynika z akt sprawy miejsce posadowienia budynku jest niesporne, organ II instancji mógł uchylić w całości decyzję organu I instancji i orzec merytorycznie, prawidłowo wskazując numer działki, gdzie zlokalizowany jest przedmiotowy budynek. Takie rozstrzygnięcie nie narusza zasady dwuinstancyjności i mieści się w dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło