II SA/Kr 1870/97

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariana Ł. na decyzję Wojewody K. z dnia 15 września 1997 r. (...) w przedmiocie zobowiązania do wykonania czynności po samowolnej zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń - skargę oddala. Decyzją z dnia 1 lipca 1997 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w M. - powołując jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 1 pkt 3, art. 71 ust. 3 art. 84 ust. 2 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ nakazał Zofii Ch. i Urszuli Ch. wykonanie niżej wymienionych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania części przyziemia budynku mieszkalnego położone go w M. przy ul. Ż.-W. 6a polegającej na wprowadzeniu tam działalności gospodarczej. Czynności te obejmują w szczególności: 1. dokładne określenie rodzaju działalności gospodarczej, zamierzonej do prowadzenia w przedmiotowym budynku, 2. opracowanie projektu adaptacji części budynku na prowadzenie tej działalności wraz z pozytywną oceną techniczną, 3. uzyskanie pozytywnych opinii PTIS w M., Komendy Rejonowej PSP w M. oraz Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w K. w aspekcie możliwości dopuszczenia do użytkowania części tego budynku mieszkalnego dla potrzeb prowadzenia danego rodzaju działalności, 4. przedłożenie aktualnego dowodu własności działki nr 924 w terminie do 31 lipca 1997 r. Jednocześnie organ ten nałożył na właścicieli przedmiotowego budynku obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewoda K. po rozpatrzeniu odwołania Mariana Ł. co do istoty sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uchylił ją tylko w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku wyznaczając nowy, do dnia 31 października 1997 r. przeczenie powyższe z dnia 15 września 1997 r. (...) wydał na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu organy administracji obydwu instancji podniosły, że istnieje możliwość legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania części przyziemia budynku Zofii Ch. i Urszuli Ch. na prowadzenie określonej działalności gospodarczej pod warunkiem spełnienia opisanych na wstępie czynności. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta M. zezwala bo wiem na lokalizację w terenie obejmującym działkę nr 924 sytuować zabudowę zarówno mieszkaniową -/funkcja podstawowa/ jak i usługową o charakterze nieuciążliwym. Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie nałożono stosownie do wymogu art. 55 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, a podjęta w tej mierze decyzja będzie końcowym etapem likwidacji skutków ujawnionej samowoli. Nawiązując do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił ponadto że wyegzekwowanie zakazu prowadzenia w budynku przy ul. Ż.W. 6a wszelkiej działalności gospodarczej, orzeczonego wcześniejszym postanowieniem organu I instancji nie ma merytorycznego związku z orzeczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji i dlatego nie uwzględniono wniosku Mariana Ł. o uchylenie tej decyzji jako przedwczesnej. Za bezzasadny uznał również wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na rodzaj podmiotu prowadzącego w obiekcie działalność gospodarczą, skoro przepisy prawa budowlanego nie uzależniają od tego możliwości udzielenia przez organ nadzoru budowlanego zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Skarżąc te decyzje do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marian Ł. domagał się ich uchylenia jako przedwczesnych i wydanych z naruszeniem prawa budowlanego, a w szczególności art. 55 ust. 1 pkt 3, polegającym na zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, bez uprzedniego wyegzekwowania zakazu prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej, nałożonego wydanymi wcześniej postanowieniami z dnia 6 maja, i 19 czerwca 1997 r. Domagał się poza tym: stwierdzenia konieczności uzupełnienia postępowania administracyjnego dokumentami organizacyjnymi spółki prawa handlowego dla ustalenia, że nie tylko działalność gospodarcza ale i siedziba firmy zgłoszona do rejestru sądowego przed uzyskaniem decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku jest sprzeczna z przepisami prawa budowlanego; stwierdzenia bezczynności organu Z instancji w wyegzekwowaniu zakazu prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej w budynku zainteresowanych; zobowiązania organu I i II instancji do bezzwłocznego wyegzekwowania tego nakazu. W odpowiedzi Wojewoda K. podtrzymał wcześniejsze stanowisko wnosząc o oddalenie skargi z przyczyn podanych już w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo podkreślił, że w myśl art. 71 ust. 3 prawa budowlanego do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zastosowanie mają odpowiednio przepisy art. 50 i art. 51 tego prawa. Pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części może być wydane po uzyskaniu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii innych organów przy zachowaniu trybu określonego w art. 32 ust. 2 i 3 przy czym osoba zamierzająca dokonać zmiany sposobu użytkowania winna wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odpowiednie stosowanie art. 51 prawa budowlanego w stosunku do samo wolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego uzasadnia z kolei zobowiązanie właścicieli do wykonania czynności, które umożliwią dalsze użytkowanie obiektu zgodnie z prawem, ewentualnie wydanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. Stąd też dopiero wykonanie kwestionowanej decyzji pozwoli na podjęcie przez organy państwowego nadzoru budowlanego odpowiedniej decyzji, której treść wbrew twierdzeniom Mariana Ł. nie została dotąd przesądzona. Za. bezzasadne uznał także zarzuty dotyczące naruszenia prawa przez wydanie decyzji bez wyegzekwowania zakazu prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej w budynku nr 6a oraz nie wyjaśnienie w toku postępowania okoliczności związanych z organizacją i działalnością spółki jako okoliczności pozostających bez wpływu na załatwienie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zaskarżonym decyzjom nie można przypisać niezgodności z prawem, skutkującej ich wzruszenie z przyczyn określonych w art. 22 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przepis art. 71 ust. 3 prawa budowlanego stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. Art. 50 tego prawa stanowi podstawę prawną do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, wykonywanych w sposób przewidziany ust. 1 pkt 1 i 2. Do likwidacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, powodującej skutki określone w ust. 2 art. 71, przepis art. 50 stosuje się jedynie w odniesieniu do robót będących w toku. Jeżeli zaś zmiana sposobu użytkowania nie jest połączona z wykonywaniem jakichkolwiek robót, albo roboty zostały zakończone, to postanowienie przewidziane tym przepisem jest bezprzedmiotowe. Analizowany przepis nie przewiduje poza tym w ogóle możliwości wstrzymania "prowadzenia wszelkiej działalności gospodarczej" w budynku, którego dotyczy samowolna zmiana użytkowania pomieszczeń. Wobec nie zaskarżenia wydanych w tym przedmiocie postanowień przez żadną ze stron i wobec oddalenia skargi Mariana Ł., Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od możliwości zastosowania w sprawie art. 29 cyt. ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA. Słusznie natomiast zalegalizowanie zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania pomieszczeń w budynku Zofii Ch. i Urszuli Ch. uzależniono od wykonani czynności wskazanych w pkt 1-4 osnowy decyzji pierwszoinstancyjnej, w tym m.in. od treści opinii organów wymienionych w pkt 3. Przy końcowym załatwianiu przedmiotowej sprawy właściwy organ powinien także mieć na uwadze przepis art. 66 pkt 3 prawa budowlanego. Należy w końcu zauważyć, że i pozostałe podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące podmiotów prowadzących działalność gospodarczą czy wskazywanej przez nie siedziby firmy, a przede wszystkim nie egzekwowania omówionego wcześniej postanowienia dla załatwienia sprawy zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w budynku sąsiada pozostają bez znaczenia. Obowiązek użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem ciąży bowiem na właścicielu lub zarządcy /art. 61 prawa budowlanego/, a wykonania czynności nakazanych w trybie art. 51 także i na inwestorze, nie zaś na użytkowniku czy najemcy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.