II SA/Kr 1875/02
WyrokWSA w Krakowie2005-11-21
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości, na podstawie art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, po wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym. Organ administracji prawidłowo zastosował art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który przewiduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości, jeśli dodatek został przyznany na podstawie nieprawdziwych danych, co zostało stwierdzone w wyniku wznowienia postępowania. Sankcja ta dotyczy zarówno przypadków, gdy dodatek nie powinien być przyznany w ogóle, jak i sytuacji, gdy kwota dodatku została zawyżona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. o naliczeniu J. S. zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości. Organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, stwierdzając, że J. S. nie zamieszkiwał w lokalu, za który pobierał dodatek. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, kwestionując ustalenie stanu faktycznego i podstawy do naliczenia zwrotu w podwójnej wysokości.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego skargę oddala
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 22 maja 2002r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 7 ust. 9, art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1271/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071/, po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O., nr [...] z dnia [...] lutego 2002r. orzekającej o naliczeniu J. S. zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych za mieszkanie w O. przy ul. [...] w wysokości [...] zł.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi:
J. S. kilkakrotnie składał wnioski o przyznanie dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych ponoszonych za mieszkanie położone w O. przy ul. [...]. Z przedkładanych kolejno wniosków wynikało, że spełnione są ustawowe przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego, stąd też organ I instancji wydawał kolejne decyzje o przyznaniu tego dodatku. Między innymi po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie dodatku mieszkaniowego została wydana decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 1999r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości [...] zł miesięcznie na okres 6 miesięcy tj. od dnia 1 marca 1999r. do dnia 31 sierpnia 1999r.
Po uzyskaniu przez organ I instancji informacji, że J. S. nie zamieszkuje w lokalu położonym w O. przy ul. [...], natomiast lokal ten jest od dłuższego czasu przedmiotem najmu na rzecz różnych najemców organ I instancji, z uwagi że informacje te nie były mu znane w chwili wydawania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, rozpoczął procedurę wznawiania postępowań w sprawach zakończonych decyzjami przyznającymi dodatki mieszkaniowe. W wyniku wznawiania kolejnych postępowań wydawane były decyzje w których organ uchylał decyzję o przyznaniu dodatku mieszkaniowego i orzekał o odmowie przyznania dodatku.
Postanowieniem z dnia [...] października 2000r. nr [...] organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie o dodatek mieszkaniowy przyznany J. S. decyzją z dnia [...] lutego 1999r. nr [...] w wysokości [...] zł. miesięcznie na okres od 1 marca 1999r. do 31 sierpnia 1999.
Po wznowieniu postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W wyniku tego postępowania organ I instancji tj. Burmistrz Miasta i Gminy O. wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2001r. nr [...] w której orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] lutego 1999r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego J. S. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 1999r. do 31 sierpnia 1999r., oraz orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych. Od decyzji tej złożył odwołanie J. S., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2001r. nie została złożona skarga, aczkolwiek J. S. podnosi, że decyzja ta została wysłana na jego dotychczasowy adres tj. ul. [...] O., czyli adres mieszkania do którego starał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych, podczas gdy po otrzymaniu decyzji organu I instancji, zawiadomił organ I instancji o zmianie adresu na ul. [...] O.
Z kolei od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...], wydanej w analogicznej sytuacji jak wyżej, a tylko dotyczącej innego okresu czasu, skarga została złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie tej skargę oddalił, wyrok jest prawomocny / sygn. akt II SA/Kr 807/02/.
Po utrzymaniu w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2001r. nr [...], decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2001r. orzekającej o uchyleniu decyzji z dnia [...] lutego 1999r. o przyznaniu dodatku J. S. w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 marca 1999 do 31 sierpnia 1999r., i odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego, organ I instancji podjął kroki w celu ustalenia wysokości i zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego, co jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy O. na podstawie art. 7 ust.9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz. 734/ postanowił naliczyć J. S. zam. O. ul. [...] zwrot nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego do opłat czynszowych za mieszkanie w O. przy ul. [...] w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2001, która utrzymało w mocy decyzje o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, oraz na treść przepisu art. 7 ust.9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Zgodnie z art. 7 ust.9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te, wraz z odsetkami podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji..." Jak wskazał organ I instancji, z akt sprawy wynika, że wnioskodawca pobierał dodatek mieszkaniowy przez okres 6 miesięcy w kwocie [...] zł miesięcznie, co stanowi [...] zł. Zgodnie z art. 7 ust.9 ustawy wypłacona kwota podlega zwrotowi w podwójnej wysokości tj. [...] zł. Zwrotu kwoty należy dokonać w terminie 14 dni od doręczenia niniejszej decyzji. Należności będące przedmiotem zwrotu, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji.
Od decyzji tej złożył odwołanie J. S., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych przez błędną jego wykładnię. Skarżący podnosił, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny przyjmując, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, a to powoduje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Zdaniem skarżącego przeciwko takiej tezie organu I instancji przemawia zebrany w sprawie materiał dowodowy z którego wynika, że posiada tytuł prawny do lokalu, a co za tym idzie spełnił wymóg, który stanowi warunek do przyznania dodatku mieszkaniowego. Natomiast fakt, że żona i córka były zameldowane w różnych miejscach, nie było podyktowane złą wolą, ale siłą wyższą. Podniósł również, że w okresie pobierania dodatku nie podnajmował mieszkania z nikim nie zawierał umowy oraz w pełnej wysokości ponosił koszty utrzymania mieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 22 maja 2002r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "...jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust.1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości ...". W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z powyżej wskazaną sytuacją. Organ I instancji dokonał prawidłowego i zgodnego z obowiązującymi przepisami wyliczenia odnośnie zwrotu nienależnie pobranych kwot.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu, Kolegium stwierdza, że argumenty te nie mogą być wzięte pod uwagę na obecnym etapie postępowania. Kolegium zwraca uwagę, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest jedynie stwierdzenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku na podstawie wcześniej już stwierdzonych okoliczności tj. określonych w zakończonym postępowaniu wznowieniowym. Podniesione argumenty były już brane pod uwagę przez Kolegium przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...] czerwca 2001 i Kolegium odniosło się do nich w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2001r.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 maja 2002r. złożył J. S.
W skardze zarzucił naruszenie art. 7 ust. 9, art. 19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych, a polegające na przyjęciu, że na skarżącym ciąży obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku mieszkaniowego.
Skarżący podniósł, że dla niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma ustalenie czy dane zawarte w deklaracji lub wniosku były czy też nie były prawdziwe i tym samym czy zostały spełnione przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem skarżącego postępowanie winno być zawieszone do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. czy spełnione były warunki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżący podnosi, że nie utracił tytułu prawnego do lokalu, nie podnajmował lokalu, ponosił w pełnej wysokości koszty utrzymania mieszkania, a decyzja organu I instancji o wznowieniu postępowania była arbitralna i jednostronna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o odrzucenie skargi bowiem została złożona z uchybieniem 30 dniowego terminu do jej złożenia, gdyby Sąd nie podzieli stanowiska o odrzuceniu skargi, Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tej daty postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ do kognicji sądów administracyjnych należy kontrola działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę badał, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji.
Skarga w przedmiotowej sprawie została złożona w terminie /decyzja SKO została doręczona w dniu 21 czerwca 2002r., a skarga została złożona dniu 18 lipca 2002r., data stempla na kopercie/.
Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych / Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 734/, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2002r., jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości.
Analogicznej treści obowiązek wynikał z art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych /tekst jednolity Dz. U. z 1998r. Nr 120, poz. 787/, która w zakresie dodatków mieszkaniowych obowiązywała do 31 grudnia 2001r.
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych kwot z tytułu dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości dotyczy zarówno tych przypadków w których dodatek został przyznany, a nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do jego przyznania, wówczas przedmiotem zwrotu jest cała kwota dodatku w podwójnej wysokości jak i przypadków w których dodatek co do zasady mógł być przyznany, ale kwota dodatku została zawyżona, wówczas przedmiotem zwrotu jest różnica pomiędzy przyznanym pierwotnie dodatkiem, a należnym dodatkiem w podwójnej wysokości.
Przepis ten zawiera sankcję w postaci obowiązku zwrotu otrzymanego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości przez osoby, które dodatek otrzymały na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Fakt, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych musi być stwierdzony w wyniku wznowienia postępowania. Zatem warunkiem zastosowania tego przepisu jest uprzednie wznowienie postępowania.
Jak stanowi przepis art. 7 ust. 9 zd. drugie ustawy należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Ustawodawca wskazał zatem na tryb dochodzenia powyższych należności uregulowany w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jednolity z dnia 1 lipca 2002r. z późn. zm./, wyłączając tym samym drogę postępowania cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu administracyjnym / Dz. U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym stanem prawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło