II SA/Kr 1876/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-08-09

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony w przypadku osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe o niskich dochodach i ponoszącej koszty utrzymania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla minimum egzystencjalnego. Wnioskodawczyni, mając niskie dochody i ponosząc niezbędne koszty utrzymania, spełniała przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
M.B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z października 2011 r. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, osiąga miesięczny dochód 855,39 zł z pracy na pół etatu, jest współwłaścicielką domu i działki, a jej wydatki obejmują koszty dojazdów, energii, wody, lekarstw i wyżywienia. Wskazała, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i ustanowić pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącą M.B. od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej radcę prawnego wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą M.B. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M.B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 6 sierpnia 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2011 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za prace w wymiarze ½ etatu wynosi 855,39 zł. Skarżąca jest współwłaścicielką w ½ części domu oraz działki o pow. 17 a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny ze względu na wysokość otrzymywanego wynagrodzenia za pracę. Kwota [...] zł nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Skarżąca jest zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu. Ponosi ona koszty miesięcznych dojazdów do pracy w kwocie 140 zł, opłaty za energię elektryczną w kwocie 98,23 zł, środki czystości 50 zł, opłata za wodę około 16 zł, lekarstwa 30-40 zł. Pozostała część dochodu przeznacza na wyżywienie. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło