II SA/Kr 1877/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. i J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących B. i J.D. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżących B. i J.D. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 28 grudnia 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek B. i J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 24 stycznia 2012 r. w sprawie skargi na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. We wniosku tym skarżący oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z E.K. . Ich miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń rentowych wynosi 2.411 zł netto. Skarżący są właścicielami domu o pow. 152 me oraz nieruchomości rolnej o pow. 0.49 ha. Na uzasadnieniu wniosku podali, iż są starszymi schorowanymi ludźmi. Utrzymują się jedynie z niewysokich rent. Poniesienie kosztów postępowania sądowego i skorzystanie z usług wykwalifikowanego zastępcy prawnego byłoby dla nich dużym obciążeniem, zmuszającym do rezygnacji z zakupu niezbędnych leków i żywności a także zakupu opału na zimę. W piśmie z dnia 24 stycznia 2012 r. uzupełniającym wniosek, skarżący wyjaśnili, iż szacunkowa kwota ponoszonych przez nich miesięcznych wydatków wynosi około 1.800zł. Nie posiadają oni rachunków bankowych a świadczenia rentowe są doręczane przez pocztę. E.K. pozostaje ze skarżącymi we wspólnym gospodarstwie domowym, choć nie jest ich krewnym. Skarżący opiekowali się nim już jako dzieckiem, gdy przebywał on w domu dziecka w R. Po wypadku, któremu uległ, i od czasu którego porusza się na wózku inwalidzkim, zamieszkał ze skarżącymi, którzy się nim opiekują. Nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Do pisma dołączone zostały kserokopie rachunków i faktur za ponoszone wydatki. I tak kserokopia nakazu płatniczego dot. podatku rolnego na kwotę 137 zł za rok 2011, kserokopie rachunków za energię elektryczną na kwotę 141,34 zł ( styczeń 2012 r.), kserokopia faktury za usługi telekomunikacyjne na kwotę 90.63 zł, kserokopie przekazów pocztowych świadczeń rentowych skarżących i E.K. , terminarz spłaty pożyczki zaciągniętej przez skarżącą B.D. na kwotę 1.378,11 zł. oraz dwa potwierdzenia wpłaty na rachunku w [...] na kwoty 210 zł i 50 zł. stanowiące spłatę zaciągniętych kredytów. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżących pozwalające na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb egzystencjonalnych, utrzymywanie się jedynie z niskich świadczeń rentowych ( na członka gospodarstwa domowego przypada 800 zł miesięczne ), ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych codziennym utrzymaniem ( żywność, leki), uruchamianie kredytów wspomagających domowy budżet, opieka nad osobą niepełnosprawną, która wymaga dodatkowych funduszy pieniężnych uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1, 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art., 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).