II SA/Kr 188/16

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności p o s t a n a w i a oddalić wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 grudnia 2015 r. We wniosku tym Wspólnota oświadczyła, iż sprawozdanie finansowe ( bilans) za rok 2015 będzie składany do końca marca 2016 r. Wspólnota posiada dwa konta bankowe w [...] S.A. Na jednym koncie zgromadziła 14.469,02 zł a na drugim 2.296,22 zł. Innego majątku Wspólnota nie deklaruje Na uzasadnienie wniosku Wspólnota podała, iż prosi o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudności finansowe i niski stan budżetu, spowodowany przeprowadzonym niedawno remoncie konserwatorskim nieruchomości. Budynek Wspólnoty jest wpisany do Rejestru Zabytków jako dobro kultury narodowej. Remont ten pochłonął wszystkie oszczędności i fundusze, a w tym roku jeszcze przewidywany jest następny. Remonty te są konieczne, ze względów budowalnych i z powodu przyznania dofinasowania z NFRZK. W chwili obecnej ze względu na niski stan kasy Wspólnota jest zmuszona zaciągnąć kredyt bankowy na remont. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Podkreślić należy, iż prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa. Z tego względu powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna (inna jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada adekwatnych środków na poniesienie kosztów procesu, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587). Przewidując zatem uruchomienie drogi sądowej strona powinna zabezpieczyć się na tę ewentualność i dokonać czynności zmierzających do pokrycia kosztów sądowych. W przypadku Wspólnoty Mieszkaniowej chodzi zatem o ujęcia w planach finansowych rezerwy na taki właśnie cel, a w sytuacji gdy takie zastrzeżenia nie zostały poczynione, to w grę wchodzi zwołania zebrania właścicieli i podjęcia na nim stosownej uchwały dotyczącej zwiększenia jednorazowo dotychczasowe obciążenie członków wspólnoty. Wskazać bowiem należy, że prawo pomocy to instytucja wyjątkową, której celem jest wsparcie podmiotów o braku jakichkolwiek dochodów i nie posiadających realnych możliwości na ich uzyskanie. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia wszelkich związanych z nim kosztów. Koszty te nie powinny być zaś stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokojenia. W przedmiotowej sprawie Wspólnota dysponuje środkami pieniężnymi zgromadzonymi na dwóch kontach bankowych w łącznej wysokości 16.765,24 zł. Mimo to wnioskuje o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudności finansowe. Nie wyjaśnia jednak jakie przeznaczenie mają zgromadzone na rachunkach środki i dlaczego nie może z nich zostać pokryty wpis sądowy w wysokości 500 zł. Z uwagi na powyższe uznano, iż wniosek Wspólnoty o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Wspólnota nie wykazała, iż została spełniona określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).