II SA/Kr 1885/00
WyrokWSA w Krakowie2004-09-20
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel – Ziaja, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, może orzec o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, podczas gdy organ pierwszej instancji działał jako organ nadzoru architektoniczno-budowlanego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, nie może rozszerzać przedmiotu sprawy na inną sprawę, dla której właściwy jest inny organ. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji (Kierownik Urzędu Rejonowego) wydał decyzję w przedmiocie nadzoru architektoniczno-budowlanego, a organ odwoławczy (Wojewoda) orzekł o umorzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 KPA). Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt c PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia 17 lipca 2000 r. umarzającą postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ogrodzenia. Wcześniej, decyzją z dnia 11 lutego 1998 r., Kierownik Urzędu Rejonowego w C. umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego przez J. P. ogrodzenia, wskazując na zakończoną budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych oraz niezgodność budowy z projektem. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w C. i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/Kr 1885 / 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska / spr. / Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel – Ziaja AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2004r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody z dnia [ ...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. G. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1885/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11.02.1998r Kierownik Urzędu Rejonowego w C., na podstawie art.105 kpa, umorzył postępowanie w sprawie wybudowanego przez J.P. ogrodzenia między sąsiedzkiego na parceli nr [...] i [...] w W. , od strony parceli nr [...] w W. . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że budowa ogrodzenia została zakończona w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994r na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. ,,W trakcie rozpatrywania sprawy ma zastosowanie przepis art.103 nowego prawa budowlanego."
Zdaniem organu w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 103 prawa budowlanego z 1994r, ani przepis art.37 i art.40 prawa budowlanego z 1974r, gdyż ogrodzenie zostało wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych dla budynku nr [...] J.G. .
W odwołaniu od tej decyzji J.G. zarzucił, że mur izolacyjny wykonany przez inwestora wyłącza z użytkowania 1/3 część działki odwołującego się i nie spełnia wymogów przepisu § 278 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z 1980r.
Decyzją z dnia 17 lipca 2000r znak : [...] , wydaną na podstawie art.81 ust. 1 pkt 2 i art.82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane orz art.105 i 138 § 1 pkt 2 , Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ogrodzenia działki nr [...] od strony działki nr [...] w W .
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił historię postępowania w sprawie, począwszy od wyroku NSA z dnia 19.12.1996r , którym uchylono decyzję Wojewody K. z dnia 7.06.1995r utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 9.12.1993r o pozwoleniu na budowę ogrodzenia działki nr [...] i [...] od strony drogi publicznej i działki nr [...] w W.
Wojewoda przytoczył również pogląd NSA zawarty w wyroku z dnia 9.02.2000r , w którym Sąd stwierdził , że skoro przedmiotem sprawy było wydanie pozwolenia na budowę, to umorzenie postępowania w tej sprawie odpowiadałoby prawu. Organy jednak umorzyły postępowanie w sprawie wybudowanego ogrodzenia.
Nadto w uzasadnieniu decyzji stwierdzono , że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są właściwe do przeprowadzenia postępowania na podstawie art.37 - 40 prawa budowlanego z 1974r w sprawie wybudowanego ogrodzenia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J.G. zarzucił , że nie brał udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę zakładu krawieckiego , że po wybudowaniu ogrodzenia , które w istocie stanowi mur ogniowy zakładu , jego działka i dom są zacienione , co narusza przepis § 278 rozporządzenia z 3.07.1980r w sprawie warunków technicznych , a mur wybudowany został niezgodnie z projektem.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono również , że decyzja jest zgodna z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2000r sygn. II S.A./Ka 898/98.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
W wyniku dokonanej oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza , że nie jest ona zgodna z prawem.
Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie administracyjnej zostało wszczęte wnioskiem J.P. z dnia 11.11.1993r o wydanie pozwolenia na budowę ogrodzenia jego działki , oznaczonej nr [...] .
Decyzją z dnia 9.12.1993r , wydaną przez Wójta Gminy B. , która stała się ostateczna wobec utrzymania jej w mocy decyzją Wojewody K. z dnia 11.01.1994r , inwestorowi J.P. udzielone zostało pozwolenie na budowę ogrodzenia parceli l.ka [...] i [...] w W. , od strony parceli nr [...] i [...] - drogi gminnej. Wobec uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 1995r sygn.II S.A./Ka 563/94 decyzji Wojewody K. z dnia 11.01.1994r , następnie wydania przez organ odwoławczy nowej decyzji w dniu 7.06.1995r i ponownego jej uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 grudnia 1996r sygn.II S.A./Ka 1618/95, oraz kolejnego wydania decyzji przez Wojewodę K. w dniu 3.04.1997r , którą uchylono decyzję z dnia 9.12.1993r Wójta Gminy B. o pozwoleniu na budowę ogrodzenia , sprawa wróciła do organu I instancji, który winien być rozpoznać sprawę wszczętą wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.
Tymczasem Wójt Gminy B. pismem z dnia 10.04.1997r przesłał akta administracyjne niniejszej sprawy Kierownikowi Urzędu Rejonowego w C. do wydania rozstrzygnięcia zgodnie z kompetencjami. Sam jednakże nie wydał żadnej decyzji.
Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 19 grudnia 1996r wynika , że wyrażono w nim pogląd , że jeżeli sporne ogrodzenie zostało już wybudowane , to " bezprzedmiotowe jest postępowanie w kierunku wydania pozwolenia na jego budowę ".
W związku z tym , gdyby ponownie rozpoznając sprawę , Wójt Gminy B. ustalił fakt wybudowania w całości przedmiotowego ogrodzenia , realizując wytyczne NSA , winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę.
Na podstawie przepisów art.37 , 40 i 42 prawa budowlanego z 1974r i § 278 warunków technicznych będących przepisami wykonawczymi tego prawa , których dotyczył wywód Sądu zawarty w tym uzasadnieniu , sprawę rozstrzygać mógł wyłącznie organ nadzoru architektoniczno-budowlanego. Od dnia 1.01.1995r do 31.12 1998r organem tym był Kierownik Urzędu Rejonowego.
Jak wynika z pisma Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia 25.06.1997r /k. [...] akt administracyjnych/ , nie wszczął on nowego postępowania nadzorczego , ale kontynuował postępowanie wszczęte wnioskiem inwestora z dnia 11.11.1993r. Dlatego też uznać należy , że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 11.02.1998r nie była wydana w sprawie , której dotyczyły wyroki NSA z dnia 23 marca 1995r i z dnia 19 grudnia 1996 r. Były one bowiem wydanie w sprawie, której przedmiotem było pozwolenie na budowę ogrodzenia.
Z kolei wyrok NSA z dnia 9 lutego 2000r był wydany w sprawie , której przedmiotem było umorzenie postępowania prowadzonego odnośnie wybudowanego przez J.P. ogrodzenia międzysąsiedzkiego. W wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku , Sąd powtórzył pogląd , że wobec realizacji przedmiotowego ogrodzenia postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe.
W związku z tym decyzja , którą umorzono postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, swą treścią odpowiada przedstawionym wytycznym Sądu.
Zwrócić jednakże należy uwagę , że zaskarżona decyzja organu odwoławczego z dnia 6.07.2000r zapadła w innej sprawie , aniżeli decyzja organu I instancji z dnia 11.02.1998r.
Decyzja z dnia 11.02.1998r była decyzją organu nadzoru architektoniczno-budowlanego w sprawie , wydaną zgodnie z kompetencjami tego organu wynikającymi z przepisu art.87 prawa budowlanego z 7 lipca 1994r / w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji/ , a decyzja organu odwoławczego zapadła w przedmiocie pozwolenia na budowę, dla której to sprawy właściwy jest organ architektoniczno-budowlany. Powyższe narusza podstawową zasadę prawa administracyjnego — zasadę dwuinstancyjności.
Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą winien odpowiadać zakresowi rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji. W postępowaniu odwoławczym może być bowiem rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie ta sama sprawa pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ odwoławczy przepisu art.15 kpa.
Organ I instancji /którym był organ nadzoru architektoniczno-budowlanego/ wydał natomiast decyzję, którą winien był wydać organ administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż należało rozstrzygnąć sprawę wszczętą wnioskiem strony o wydanie pozwolenia na budowę.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło