II SA/Kr 189/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Grażyna Firek WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2008 r. sprawy ze skargi D.L. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości skargę oddala Decyzją z dnia [...].11.2007 r. znak [...], Starosta jako podstawę prawną wskazując art. 47 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. B., orzekł o niezbędności wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości tj. działki nr [...] położonej w miejscowości S., będącej własnością D. L., w celu wykonania prac budowlanych polegających na ociepleniu i położeniu tynku na budynku mieszalnym na działce nr [...], będącej własnością A. B. Starosta nałożył szereg obowiązków, które inwestor zobligowany jest wypełnić w celu przeprowadzenia przedmiotowych robót zgodnie z prawem. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z załączników do wniosku A. B. wynika, iż planowana inwestycja nie spowoduje zajęcia przestrzeni na działce sąsiedniej, tj. działce o nr [...], gdyż ocieplenie i tynk znajdować się będą w całości na działce nr [...]. Z powyższą decyzją nie zgodziła się D. L. wnosząc w terminie odwołanie. Odwołująca wskazała, iż nie została poinformowana o zamierzeniach inwestora, A. B. nachodził ją w domu i na ulicy, a formalne pismo w sprawie przedmiotowej inwestycji otrzymała dopiero po upływie ośmiu miesięcy od dnia złożenia przez inwestora wniosku. Decyzją z dnia [...] r. znak [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 80 ust.1 pkt 2, art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania D. L., Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył przepis art. 47 ustawy Prawo budowlane, który przewiduje w razie konieczności możliwość czasowego zajęcia sąsiadujących z terenem inwestycji działek w przypadku braku zgody ich właścicieli, na podstawie decyzji administracyjnej. Wejście na tereny sąsiadujące ma charakter chwilowy i inwestor zobowiązany jest po zakończeniu robót do doprowadzenia zajętego przez siebie tymczasowo terenu do stanu pierwotnego. W rozpatrywanej sprawie stwierdzono, iż wobec braku zgody właścicielki działki nr [...] na korzystanie z jej terenu w trakcie prowadzenia prac, organ I instancji miał prawo, w świetle art. 47 w/w ustawy do wydania decyzji. Ponadto wskazano, że z załączonej mapy rozpatrywanego obszaru wynika, że fragment ściany poddawany ociepleniu nie znajduje się ściśle w granicy, a zatem nie zachodzi prawdopodobieństwo trwałego naruszenia tej granicy po wykonaniu ocieplenia. Z powyższą decyzją nie zgodziła się D. L. zaskarżając ją w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uzasadniając powyższe, skarżąca podniosła, iż inwestycja wnioskodawcy stoi w sprzeczności z jej zamiarami polegającymi na budowie budynku gospodarczego dostawionego do ściany budynku A. B. Skarżąca dopatruje się tu konfliktu interesów, bowiem w przypadku wyrażenia zgody na wstęp inwestora na jej posesję nie uzyska ona zgody na wybudowanie w przyszłości budynku gospodarczego. Ponadto, skarżąca podniosła, iż przy budowie budynku mieszkalnego A. B. nie zastosowano się do wskazań zawartych w pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji. Organ odwoławczy wskazał na prawidłowość i legalność działań organów architektoniczno-budowlanych. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze, ponownie wskazał na treść art. 47 ustawy Prawo budowlane, który daje możliwość czasowego zajęcia sąsiadujących z terem inwestycji działek, jeżeli spełnione zostały przesłanki zawarte w przepisie. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie z taka sytuacja miała miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 §1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu". W razie nieuzgodnienia powyższych warunków właściwy organ - na wniosek inwestora - rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, określając - w przypadku uznania zasadności wniosku inwestora - granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Należy zatem stwierdzić, iż gdy prace lub roboty budowlane, na których wykonanie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę lub dokonał ich zgłoszenia wymagają wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości można ich realizację rozpocząć dopiero po uzyskaniu stosownej zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Zgoda powyższa jest wyrażana w drodze cywilnoprawnej. Przewidziany w art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane tryb administracyjnoprawny jest wyjątkiem od zasady cywilnoprawnego załatwienia przedmiotowej sprawy, ma niejako charakter subsydiarny. Subsydiarność powyższego postępowania oznacza, iż właściwy organ administracyjny rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych dopiero w momencie, gdy inwestor nie uzyska zgody właściciela nieruchomości (budynku, lokalu) sąsiedniej na w/w naruszenie prawa własności mu przysługujące. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż do zastosowania art. 47 ust. 2 wymagane jest: - przedłożenie wniosku przez inwestora o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, - udokumentowanie bezskuteczności starań o zgodę właściciela nieruchomości, budynku, lokalu na wejście na jego grunt lub do jego budynku (lokalu). W tym miejscu należy ponadto wskazać, iż rozstrzygnięcie o wejściu na sąsiedni grunt lub do sąsiedniego budynku (lokalu) może być podjęte tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Podkreślić zatem należy, iż organ administracyjny w trakcie rozpatrywania wniosku w w/w sprawie powinien ograniczyć się wyłącznie do oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania zamierzonych przez inwestora robót budowlanych, objętych wcześniej uzyskanym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, co do którego organ nie zgłosił sprzeciwu ( tak m.in.wyrok NSA z 12.12.2003 r., II S.A./Łd 268/01, niepubl.) Oceniając zasadność wniosku właściwy organ administracyjny bada w pierwszej kolejności czy inwestor podjął starania o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości budynku lub lokalu i czy starania te okazały się bezskuteczne oraz czy wejście do sąsiedniego budynku, lokalu, nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Dopiero łączne spełnienie w/w warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż z akt postępowania administracyjnego wynika, że A. B. wniósł w dniu [...].09.2007 r. wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej tj. działki nr [...] będącej własnością Pani D. L., wobec nie uzyskania przez wnioskodawcę zgody w/w na wejście na teren jej nieruchomości. W tym miejscu należy również wskazać, iż z zakresu wskazanych przez A. B. robót budowlanych tj. dokonania ocieplenia budynku zlokalizowanego na działce nr [...] wynika, iż wejście na teren nieruchomości sąsiedniej jest niezbędne dla wykonania w/w prac. Niezbędność naruszenia prawa własności nieruchomości sąsiedniej jest uwarunkowana rodzajem planowanych robót budowlanych wskazanych przez A. B. Ocieplenie budynku wymaga bowiem ustawienia wzdłuż ocieplanej ściany rusztowań, z których będą wykonywane stosowne prace ociepleniowe. Doświadczenie życiowe wskazuje, że nie ma innej możliwości wykonania w/w robót budowlanych jak poprzez wskazane powyżej. Z uwagi na fakt, iż budynek, który ma zostać ocieplony został usytuowany w niewielkiej odległości od granicy dzielącej działkę nr [...], na której jest zlokalizowany budynek wnioskodawcy, a działką nr [...] będącą własnością D. L., dokonanie wnioskowanych przez A. B. robót budowlanych będzie wymagało wejścia na teren w/w nieruchomości tj. działki nr [...]. Decyzja o niezbędności wejścia na teren nieruchomości D. L. zawierała również wskazania, co do czasu wykonywania robót budowlanych oraz zastrzeżenia, że po ich zakończeniu wnioskodawca tj. A. B. będzie zobowiązany do doprowadzenia terenu, objętego decyzją do stanu pierwotnego. Ponadto wskazano, że w przypadku dokonania szkód, roszczeń z nich wynikających należy dochodzić na drodze cywilnoprawnej. Wobec powyższego w/w decyzja zawierała również warunki zabezpieczające prawa właściciela naruszanej nieruchomości. Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż organ administracyjny w niniejszej sprawie nie brał pod uwagę przyszłych zamierzeń D. L. co do zagospodarowania jej działki nr [...] i nie badał, czy działania A. B. mają na celu wszczęcie konfliktów sąsiedzkich, bowiem do rozstrzygania kwestii naruszenia praw sąsiedzkich wynikających z przepisów prawa cywilnego, właściwy jest sąd powszechny. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ administracyjny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości ma jedynie zbadać czy wnioskodawca wystąpił o zgodę na wejście na teren do właściciela sąsiedniej nieruchomości, czy powyższej zgody nie uzyskał oraz czy charakter wskazanych przez wnioskodawcę robót budowlanych wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż podjęte przez organ I i II instancji rozstrzygnięcia były prawidłowe i zgodne z art. 47 ustawy Prawo budowlane. Orzeczono zatem na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)