II SA/Kr 189/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Ewa Rynczak / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2010 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M.Z. kwotę 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. Nr 156 z 2006r. poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. nakazał M. i S.Z. dokonać rozbiórki dobudowanej do północnej ściany budynku mieszkalnego części gospodarczej o wymiarach w rzucie poziomym 2,1 m x 8,0 m, zlokalizowanej na działce nr ewid. 1 w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że na w/w działce latem 2003r. inwestorzy M. i S.Z. w miejscu dotychczasowej części gospodarczej o konstrukcji drewnianej, dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony północnej zrealizowali od podstaw nowy obiekt w formie murowanej, a mianowicie wykonali ławy fundamentowe monolityczne zagłębione na ok. 0,4 m poniżej terenu, ścianę wschodnią i północną z pustaków PGS gr. 12 cm oraz ocieplenie styropianem grubości 8 cm, ścianę zachodnią z usytuowaniem w niej wrót z wieńcem żelbetowym, więźbę dachową wychodzącą spod okapu dachu budynku mieszkalnego, pokrycie blachą trapezową. Wykonana dobudowa posiada wymiary w rzucie poziomym 2,1 m x 8,0 m i jest oddalona od granicy działki: 0,8 m północno-zachodni narożnik i o 4,8 m północno-wschodni narożnik. PINB uznał, że na powyższą dobudowę inwestorzy winni byli uzyskać pozwolenie na budowę, którego to obowiązku nie dopełnili. Inwestorzy dokonali jedynie zgłoszenia, które obejmowało wymianę pokrycia dachowego z eternitu na blachę na budynku mieszkalnym R. (w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie przyjęcia bez sprzeciwu robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2002r, wydane przez Wójta Gminy C. ). W toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 i nast. Prawa budowlanego, zmierzającego do oceny, czy możliwa jest legalizacji wykonanych robót ustalono, że dobudowana przez inwestorów część gospodarcza jest niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002r. Nr 75, poz. 690), albowiem odległość północno - zachodniego narożnika dobudówki od granicy działki wynosi tylko 0,8 m. Z tego względu nie było możliwe wdrożenie postępowania legalizacyjnego. W tej sytuacji PINB uznał, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność zastosowania regulacji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i. S.Z. , zarzucając, iż: - w zakresie odległości przedmiotowej dobudowy od granicy działki organ nie wziął pod uwagę wszystkich przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r; - organ nie kierował się słusznym interesem strony, gdyż nie wziął pod uwagę możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania w zakresie ustalenia czy odnośnie przedmiotowej inwestycji budowlanej nie zachodzą przesłanki wyrażone w ust 2 art. 48 Prawa budowlanego; - organ nieprawidłowo ustalił strony postępowania, gdyż roboty budowlane były prowadzone wyłącznie przez S.Z. , ponieważ on jest właścicielem tej nieruchomości i stanowi ona jego majątek odrębny. Decyzją z dnia [...] października 2009r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2006r. Nr 156 póz. 1118 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację prawną organu l instancji, konkludując iż przedmiotowy obiekt nie jest zgodny z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., albowiem odległość północno - zachodniego narożnika dobudówki od granicy działki wynosi tylko 0,8 m. W tej sytuacji konieczne jest orzeczenie rozbiórki obiektu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że najmniejsza dopuszczalna odległość, dozwolona w szczególnych wypadkach, to 1,5 m od granicy działki sąsiedniej. Odległości obowiązujące co do zasady to 4 m i 3 m. Natomiast, jak ustalono w toku postępowania, odległość przedmiotowej wiaty od granicy działki sąsiedniej wynosi 0,8 m. W niniejszej sprawie nie może także znaleźć zastosowania wyjątek z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że gdy bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Warunki te jednak nie zostały spełnione w analizowanym przypadku, gdyż na żadnej z sąsiadujących działek budynek nie jest usytuowany bezpośrednio przy granicy, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z protokołów oględzin oraz dokumentacji fotograficznej. Nadto zgodnie z art 52 Prawa budowlanego decyzja o rozbiórce może zostać skierowana nie tylko do właściciela nieruchomości, ale także m. in. do inwestora. W takim też charakterze udział w niniejszym postępowaniu brała M.Z. , która nigdy nie kwestionowała uznania jej za stronę, a wręcz przeciwnie: brała czynny udział w postępowaniu, a jej wypowiedzi bez żadnych wątpliwości wskazywały, że była ona inwestorem przedmiotowej dobudowy (k. [...]). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M.Z. zarzucając, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie czasu wybudowania przedmiotowego budynku, a ponadto nie uwzględnił dokonanego rozgraniczenia, które zmieniło przebieg granicy. Zarzuciła także, iż organ nie zastosował zliberalizowanych przepisów technicznych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r, co uniemożliwiłoby legalizację inwestycji. Ponadto podniosła, iż S.Z. zmarł w dniu 5 maja 2009r, a wiec w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, a organ nie ustalił następców prawnych, którymi oprócz skarżącej są także B.Z. , R.Z. M.Z. i A.Z. zamieszkali razem z nią. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2009r. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organ II instancji dopuścił się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów postępowania art. 10 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z dołączonego do skargi przez M.Z. odpisu aktu zgonu wynika, że S.Z. , biorący udział w postępowaniu jako strona, zmarł w dniu 5 maja 2009r., a więc w toku postępowania odwoławczego (k.[...] akt sądowych). W skardze M.Z. wskazała, że jego następcami prawnymi są oprócz skarżącej także B.Z. , R.Z. , M.Z. i A.Z. . Z akt sprawy wynika, że poza M.Z. wszyscy .pozostali następcy prawni S.Z. nie zostali zawiadomieni przez organ o toczącym się postępowaniu, a tym samym nie brali w nim czynnego udziału. Zgodnie z przepisem art. 10 k.p.a, który stanowi jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pozbawienie stron prawa czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi rażące naruszenie prawa i jest kwalifikowaną wadą postępowania dającą podstawę do wznowienia postępowania na wniosek strony w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy nie ustalał okoliczności faktycznych związanych ze śmiercią strony i wstąpienia do sprawy jego ewentualnych następców prawnych, tym samym naruszył przepis postępowania art. 10 k.p.a. a to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostałe zarzuty skargi odnoszące się kwestii prawidłowości ustalenia stanu faktycznego czy też prawa materialnego będą mogły być badane dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego - zapewnieniu wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu i wydaniu w jego wyniku decyzji odwoławczej. Na obecnym etapie postępowania przedwczesne byłoby ustosunkowanie się Sądu do merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola Sądu w tym względzie może nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien ustalić ewentualnych następców prawnych S.Z. i zapewnić im czynny udział w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Orzeczenie w kpt. II wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a. określając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.