II SA/Kr 189/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 27 listopada 2025 r., nr 1040/2025 znak: WSE.7722.83.2025.MZEG w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Krakowie (dalej: MWINB) z dnia 27 listopada 2025r., nr 1040/2025, znak: WSE.7722.83.2025.MZEG utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wadowicach (dalej: PINB) z dnia 7 października 2025 r., nr 352/2025, znak; PINB.52.4.2025.1 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z prawomocnej decyzji PINB w Wadowicach z dnia 25 lipca 2024 r., znak: PINB.7353/22/04/08/WD, w której nakazano właścicielowi obiektu, K. D. dokonanie rozbiórki dobudowanych pomieszczeń magazynowych (I i II kondygnacji) do istniejącego warsztatu szewskiego zlokalizowanego na działce nr [...] (aktualnie działka nr [...]) położonej w miejscowości W. (obręb [...], gmina W.). Aktualnym właścicielem nieruchomości jest R. L. (dalej: skarżący), do którego zostało skierowane zarówno upomnienie, tytuł wykonawczy oraz postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W dniu 13 sierpnia 2025 r. skarżący złożył wniosek o zawieszenie toczącego się postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zawnioskował o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany decyzji PINB z dnia 25 lipca 2024 r., z której wynika egzekwowany obowiązek. Organy obu instancji odmówiły zawieszenia postępowania, albowiem w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm., zwanej dalej: u.p.e.a.). Wyjaśniono, że fakt złożenia wniosku o wszczęcie, czy też fakt prowadzenia postępowania w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji pozostaje bez wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego. Dopóki taka decyzja pozostaje w obrocie prawnym i nie jest wstrzymana jej wykonalność, organ egzekucyjny jest nią związany, a co za tym idzie uprawniony oraz zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do wykonania wynikającego z niej obowiązku. Jednocześnie przytoczono orzecznictwo, z którego wynika, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stosuje się art. 97 i art. 98 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) regulujące przesłanki obligatoryjnego i fakultatywnego zawieszenia postępowania. W skardze od powyższego postanowienia R. L. zarzucił naruszenie: 1. art. 152 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy, 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w przyjęciu, że ustalone okoliczności sprawy nie uzasadniają zawieszenia postępowania egzekucyjnego, 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak zbadania czy inne przepisy prawa budowlanego nie dają podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji wniesiono o uwzględnienie skargi i zmianę wyżej wskazanego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 poz. 143; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a jest prowadzona egzekucja z rzeczy lub prawa majątkowego, które nie wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Użycie przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. sformułowania "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" oznacza, że wystąpienie okoliczności przewidzianych w tym przepisie obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli więc zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Należy przyjąć, że zobowiązany, wnosząc o zawieszenie postępowania, jest zobligowany do wskazania istnienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1–3 i 5 u.p.e.a. Wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania. Oświadczenie to jest podstawą do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania. W przypadku braku takich podstaw wydaje postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Powyższa regulacja nie przewiduje natomiast możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego i tym samym nie pozostawia swobody decyzyjnej organowi egzekucyjnemu w zakresie uznania kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest również: 1) zawiadomienie organu egzekucyjnego przez wierzyciela o wszczęciu postępowania w sprawie istnienia lub wysokości dochodzonej należności pieniężnej – w części dotyczącej przedmiotu sporu (art. 32a § 2 u.p.e.a.); 2) wszczęcie procedury wzajemnego porozumiewania, jeżeli wynik tej procedury może mieć wpływ na egzekwowany obowiązek będący przedmiotem wniosku państwa członkowskiego lub państwa trzeciego o odzyskanie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9 u.p.e.a. (art. 32c § 1 u.p.e.a.); 3) uznanie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej (art. 34 § 4 pkt 2); 4) prowadzenie egzekucji z wydzielonej części nieruchomości; zawieszeniu ulega dalsze postępowanie co do reszty nieruchomości (art. 110p § 3 u.p.e.a.); 5) ogłoszenie upadłości zobowiązanego; postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości (art. 146 ust. 1 pr. up.); 6) zabezpieczenie powództwa przez sąd powszechny – sąd powszechny, rozpatrując pozew zobowiązanego o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, może zabezpieczyć powództwo przez zawieszenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie takiego tytułu wykonawczego; orzeczenie o zabezpieczeniu jest wiążące dla administracyjnego organu egzekucyjnego i powoduje wstrzymanie egzekucji. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia, czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w art. 56 § 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 151/24). W konsekwencji nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego fakt złożenia przez skarżącego wniosku o zmianę prawomocnej decyzji, będącej podstawą egzekwowanego obowiązku, nie jest to bowiem okoliczność przewidziana w ww. przepisach jako podstawa zawieszenia egzekucji. Wniosek ten inicjuje tzw. postępowanie nadzwyczajne. Tymczasem w ugruntowanym orzecznictwie wyjaśniono, że nie stanowią podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego takie okoliczności, jak: uruchomienie przez zobowiązanego nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy (wyrok NSA z 6 marca 2001 r., III SA 47/00, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Go 24/24, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 64/24), w tym złożenie wniosku o wznowienie postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 20.05.2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2744/19). Oddaleniu podlegały zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ należycie rozpatrzył istotne dla sprawy okoliczności i nie uchybił w tym zakresie obowiązkom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ rozpatruje wyłącznie przez pryzmat zacytowanych powyżej przepisów, co też uczynił, a przepisy prawa budowlanego nie regulują kwestii zw. z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.