II SA/Kr 1911/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Ann Szkodzińska Sędziowie: NSA Izabela Dobosz ( spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2004r. sprawy ze skargi C. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję tegoż organu; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej C. R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. l ust. l i art. 4 ust. l ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn.zm.) odmówiono C. R. przyznania uprawnienia do wspomnianego świadczenia pieniężnego. Organ uznał, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania decyzji pozytywnej w sprawie. Strona nie przedstawiła w określonym terminie, wymaganych przez Urząd dokumentów potwierdzających wnioskowany rodzaj i okres represji. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. R. powołuje się na postanowienie weryfikacyjne nr[...] - Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę Niemiecką ZW w K. stanowiące potwierdzenie rodzaju i zakresu represji; na pismo ZUS, w którym jest potwierdzenie pracy przymusowej za okres od [...] 1941 r. do [...] 1945r. oraz na złożone do akt sprawy dokumenty i wnosi o uchylenie decyzji. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r., Nr[...], wydaną na podstawie art. 127§3, 138§1 pkt l kpa oraz art. 2 pkt 2 lit."a" i art. 4 ust. 1,2,4 ustawy z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r. Organ powtórzył swoje poprzednie argumenty oraz powołał się na treść rozporządzenia Min. Pracy i Polityki Socjalnej z 29.12.1999r. (Dz. Nr 111, poz. 13000), z którego wynika, że strona może ubiegać się o świadczenie pieniężne jeśli przedstawi udokumentowane oświadczenia co najmniej dwóch świadków. Oznacza to, że do ich oświadczeń muszą zostać dołączone własne, oryginalne dokumenty, potwierdzające, że przebywali oni w tym samym miejscu i czasie, co osoba, na rzecz której składają oświadczenie. W toku postępowania odwoławczego nie uzyskano dodatkowych dokumentów, na podstawie których Kierownik Urzędu mógłby zmienić swoją decyzję. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego C. R. wnosi o uchylenie powyższej decyzji, gdyż na podstawie takich samych dokumentów Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie" uznała, że doznała prześladowań nazistowskich i wykonywała pracę przymusową w Prusach Wschodnich. Również zaliczył jej do stażu pracy okres pracy przymusowej ZUS. Powołuje się też na oświadczenia świadków, którzy potwierdzają, że była w obozie pracy przymusowej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej uchylenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powołuje się m.in. na ankietę i kartę osobową, z której wynika, że C. R. przebywała podczas wojny w miejscowości A., a nie w O. Zdaniem organu zeznania świadków H. K. oraz A. K. nie są wiarygodnym dowodem w sprawie, ponieważ nie przedstawili oni dokumentów potwierdzających, że przebywali w tym samym miejscu i czasie, co osoba, na rzecz której składają oświadczenia. Organ dodaje, że "Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie" jest instytucją samodzielną i przy wypłacaniu odszkodowań kieruje się własnymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.o.p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (co ma miejsce w niniejszym przypadku) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy (art. 97§ l ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Ponadto dopiero w odpowiedzi na skargę Urząd powołał się na pewne dowody, które jego zdaniem wykazały wątpliwości co do wiarygodności materiału dowodowego, co z kolei narusza art. 107§3 kpa. Należy zresztą stwierdzić, że zarówno uzasadnienie decyzji z [...] 2000r., jak i uzasadnienie decyzji z [...] 2001r. nie analizują szczegółowo materiału zgromadzonego w aktach. Materiał ten w istocie może rodzić wątpliwości, gdyż są w nim sprzeczne ze sobą dokumenty, ale tym bardziej Urząd powinien w decyzji wyraźnie wskazać dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ powołuje się na rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29.12.1999r. (Dz. U. Nr 111, poz. 13000) w sprawie wymaganych dokumentów i dowodów potwierdzających rodzaj represji i okres jej trwania oraz szczegółowego trybu postępowania przy składaniu i rozpatrywaniu wniosków o przyznanie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jednakże katalog dokumentów, na które można się powoływać przy staraniach o świadczenie nie jest wyczerpujący, co wynika z §2 pkt l, co oznacza, że także dokumenty sporządzone np. przez Fundację "Polsko-Niemieckie Pojednanie" powinny być poddane analizie Urzędu. §4 tego rozporządzenia stanowi również, że w uzasadnionych przypadkach, gdy brak jest możliwości udokumentowania doznanej represji dowodami wymienionymi w §2 lub 3 dowodem może być również oświadczenie wnioskodawcy lub protokół z jego przesłuchania. W świetle powyższych uwag należy dotychczasowe postępowanie dowodowe - przeprowadzone pobieżnie i bez przestrzegania zasad procedury administracyjnej przeprowadzić ponownie analizując zgromadzony materiał dowodowy, względnie również przesłuchać skarżącą w trybie art. 86 kpa. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt l lit. "c" p.o.p.p.s.a. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§1 przepisów wprowadzających ustawę - p.o.u.s.a. i ustawę - p.o.p.p.s.a. z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. l ustawy z 11.05.1995r. o NSA (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97§2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.