II SA/Kr 1911/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 lipca 2003 r ([...] ) uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2003 r ([...]) o uznaniu wypłaconego J. K. zasiłku za okres [...] .02.2003 r do [...] .03.2003 r w kwocie [...] zł brutto, za nienależne świadczenia, podlegające zwrotowi, oraz umorzył postępowanie wszczęte przez organ I instancji w trybie art. 155 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w trybie art. 155 kpa stanowiło rażące naruszenie prawa. Przepis ten stanowi, że decyzja, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Treść tego przepisu wskazuje na jego zastosowanie jedynie w takim przypadku, gdy strona wyraziła zgodę na uchylenie wcześniej wydanej decyzji. Natomiast orzeczenie o uznaniu pobranego świadczenia za nienależne i o obowiązku jego zwrotu nie stanowi uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej uprawnienia do świadczenia. Przepis art. 28 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) stanowi samodzielną podstawę prawną postępowania w sprawie o uznanie za nienależne i zwrot jako nienależnie pobranego świadczenia, dlatego powołanie przez organ pierwszej instancji oprócz tej podstawy także art. 155 kpa spowodowało, że organ odwoławczy nie rozpatrując sprawy merytorycznie uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie wszczęte w trybie art. 155 kpa. Zdaniem organu odwoławczego decyzja wydana w tym trybie powinna być pozbawiona bytu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Jednakże kodeks postępowania administracyjnego (kpa) wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym, dlatego organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie wszczęte przed tym organem w trybie art. 155 kpa. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Wojewody [...] , J. K. domagała się rozpatrzenia zarzutów przedstawiających w odwołaniu skierowanym do Wojewody [...] , przedstawiając swoją trudną sytuację w jakiej znalazła się po wstrzymaniu jej przez ZUS prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) - dalej zwanej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku stwierdzenia, iż doszło do naruszenia prawa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa (art. 135 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja została podjęta bez rozpatrzenia merytorycznego kwestii objętych postępowaniem organu pierwszej instancji, gdyż organ odwoławczy uznał iż błędne powołanie podstawy prawnej stanowi rażące naruszenie prawa, skutkuje koniecznością uchylenia decyzji - ze względu na treść art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Przeoczony natomiast został fakt, iż wydając decyzję o uznaniu pobranego przez skarżącą zasiłku za nienależne świadczenie i obowiązku jego zwrotu organ powołał także art. 28 ust. 2 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w), który jest właściwą podstawą prawną orzeczenia w tej sprawie. W tych okolicznościach organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać odwołanie J. K. i ocenić czy powołany przepis art. 28 ust. 2 i 7 został prawidłowo zastosowany. Błędne powołanie przez organ pierwszej instancji dodatkowo art. 155 kpa jako podstawy prawnej stanowi uchybienie jednakże brak było podstaw do uznania tego uchybienia za rażące, gdyż niezależnie powołana została prawidłowa podstawa prawna do wydania tego rodzaju decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania organ oceni merytorycznie orzeczenie pierwszej instancji i zależnie od wyniku oceny wyda odpowiednią decyzję , wskazuje przy tym na stwierdzone uchybienie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.