II SA/Kr 1916/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie WSA Piotr Głowacki AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia 7 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. K. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta P. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 55 ust.1 pkt 3, art. 81 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zmianami) i art.104 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie urządzenia reklamowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę udzielił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B." Spółka Jawna J. W., T. W. z siedzibą w P. pozwolenia na użytkowanie urządzenia reklamowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce położonej w P. przy ul. N. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...]. W uzasadnieniu decyzji starosta wskazał, że sprawa budowy opisanego w decyzji urządzenia reklamowego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę była przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Uznał on, iż nie zachodzą przesłanki do wydania nakazu rozbiórki reklamy i decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak [...] na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał wykonanie czynności niezbędnych do doprowadzenia reklamy do stanu zgodnego z prawem - przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego i z określeniem niezbędnych zmian i przeróbek. Pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. organ nadzoru budowlanego powiadomił starostę o zaprzestaniu prowadzenia postępowania w sprawie wykonania przedmiotowego urządzenia reklamowego, w wyniku sprawdzenia przedłożonej inwentaryzacji i oceny technicznej. Równocześnie pismem tym powiadomiono właścicieli firmy "B." o obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego. Tym samym organ nadzoru budowlanego uznał, że zostały spełnione nałożone na inwestora obowiązki. W dniu [...] kwietnia 2003 r. reprezentujący spółkę jawną "B." T. W. wystąpił do Starosty P. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego urządzenia reklamowego. Do wniosku załączone zostały inwentaryzacja wraz z oceną techniczną oraz decyzja Zarządu Dróg Wojewódzkich, Rejonu Dróg Wojewódzkich w Z., wyrażająca zgodę na umieszczenie w pasie drogowym tablicy reklamowej o pow. 1 m2. W wyniku przeprowadzenia w dniu [...] maja 2003 roku kontroli na miejscu budowy organ I instancji stwierdził, że obiekt budowlany został wykonany zgodnie z przedłożoną inwentaryzacją techniczną oraz że teren budowy został uporządkowany. W ocenie Starosty P. w tej sytuacji nie można było odmówić udzielenia na użytkowanie przedmiotowej reklamy. Odnosząc się do zastrzeżeń P. K. Starosta P. wyjaśnił, że brała ona udział w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego, rozstrzygnięcia wydane w tej sprawie otrzymała do wiadomości oraz przysługiwało jej prawo wniesienia od nich odwołania. Od decyzji tej odwołała się P. K. podnosząc, że jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z działką nr [...], której dotyczy zaskarżona decyzja. Urządzenie reklamowe znajduje się tuż przy ogrodzeniu otaczającym jej działkę. Ogrodzenie to jest mocno zniszczone i skarżąca zamierza przeprowadzić jego remont, jednakże urządzenie reklamowe usytuowane jest w taki sposób, że utrudnia jej dostęp do pewnej części ogrodzenia. W odwołaniu wskazała również, że umieszczenie urządzenia reklamowego w dalszej odległości od granicy umożliwiłoby jej swobodne decydowanie o jej własności, wykonanie niezbędnych napraw oraz uniknięcie w przyszłości nieporozumień i konfliktów z przedsiębiorstwem "B.". Zaskarżoną przez nią decyzję Wojewoda utrzymał w mocy decyzją z dnia 7 lipca 2003 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 138 § l pkt l k.p.a. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 55 ust. l pkt 3 ustawy Prawo budowlane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Sytuacja taka miała miejsce w analizowanej sprawie (decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2002 r. znak [...]). Wraz z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie inwestorzy przedłożyli wymaganą dokumentację, której autor stwierdził, że lokalizacja urządzenia reklamowego nie koliduje z użytkowaniem w tym miejscu z wjazdem do zespołu baz przy ul. N. i do posesji P. K., a stan techniczny urządzenia nie budzi zastrzeżeń. W dniu [...] maja 2003 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na działce położonej w P. przy ul. N. [...], stwierdzając, że omawiane urządzenie reklamowe zostało wykonane zgodnie z załączoną do wniosku inwentaryzacją i oceną stanu technicznego, a teren wokół obiektu został uporządkowany. Na podstawie takich ustaleń organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo udzielił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu "B." pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego urządzenia reklamowego. Ustosunkowując się do kwestii podniesionych w odwołaniu Wojewoda wyjaśnił, że podniesione zarzuty nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Z przedłożonej inwentaryzacji wynika, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało wzniesione w odległości 0,5 m od ogrodzenia, o którym skarżąca wspomina w odwołaniu. Ponadto w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji ustalono, że obiekt ten został wykonany i usytuowany zgodnie z załączoną do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzacją. Obowiązujące przepisy prawa budowlanego nie regulują odległości tego typu obiektów od granic działki. Powyższą decyzję zaskarżyła do sądu administracyjnego P. K. zarzucając jej niezgodność ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu skargi przedstawiła dotychczasowy przebieg sprawy. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "B." w 1996 r. umieściło reklamę swojej firmy w granicy posesji skarżącej bez jej zgody. W ciągu pięciu lat toczyły się ustne uzgodnienia pomiędzy skarżącą a przedsiębiorstwem "B." mające na celu usunięcie reklamy celem umożliwienia P. K. wykonania remontu ogrodzenia. W tym czasie ogrodzenie nie było remontowane ze względu na brak dostępu do niego. W 2002 r. skarżąca wystąpiła z pismem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z prośbą o pomoc w usunięciu przedmiotowej reklamy. W dniu [...] września 2002 r. została przeprowadzona wizja lokalna. W trakcie tej czynności inspektor nie brał pod uwagę wypowiedzi skarżącej, natomiast szczegółowo notował wypowiedzi pana W.. Skarżąca przyznała, że w ramach postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami, lecz nie skorzystała z tej możliwości, nie odwołała się również od wydanej wówczas decyzji ze względu na stan zdrowia. Z aktami zapoznała się dopiero [...] maja 2003 r. Skarżąca zarzuciła, że przedłożone przez przedstawiciela firmy "B." dokumenty są niewiarygodne i nieprawdziwe, gdyż w rzeczywistości urządzenie reklamowe przylega do ogrodzenia czyli jest w granicy. Wjazd do zespołu baz jest częścią działki skarżącej [...] OBR [...], którą wraz z mężem otrzymała od jego rodziców w latach sześćdziesiątych. Gdy inspektor budowlany nakazał sporządzić inwentaryzację urządzenia kazało się, że wjazd do zespołu baz nosi numer [...] w P. przy ul. N. [...], mimo, iż wcześniej nie posiadał żadnego numeru stanowiąc całość z działką, na której umieszczona jest sporna reklama (przecina ją tylko ogrodzenie). W lutym 2003 r. po sprawdzeniu map przez skarżącą w Wydziale Geodezji wjazd nie miał numeru, natomiast w maju 2003 r. po wydaniu decyzji przez Starostę P. działka otrzymała numer [...] i stała się własnością Skarbu Państwa. Skarżąca wskazała, że własnością Skarbu Państwa jest jedynie droga polna, którą rolnicy jeżdżą do działek rolnych. Graniczy ona z działką P. K., a obie nieruchomości dobiegają do drogi wojewódzkiej nr [...] - ul. N.. W związku ze zmianą właściwości organów administracji wprowadzoną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80 poz. 718) odpowiedzi na skargę udzielił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi podtrzymano stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji żądając oddalenia skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą organ administracji powołał się na zapisy zawarte w protokole kontroli z dnia [...] maja 2003 r. wskazujące, że urządzenie reklamowe zostało wykonane i usytuowane zgodnie z załączoną do wniosku inwentaryzacją i oceną stanu technicznego. Z przedłożonej zaś przez inwestora inwentaryzacji wynika, że od strony północnej reklama ustawiona jest w odległości 0,50 m od istniejącego ogrodzenia posesji, której właścicielem jest skarżąca. Zwrócono również uwagę, że obowiązujące przepisy prawa budowlanego nie regulują odległości tego typu obiektów od granic działek, zaś sprawy dotyczące własności oraz podziału działek nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: przy wydawaniu decyzji w niniejszej sprawie organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny istotnych dla sprawy okoliczności, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i musi skutkować uchyleniem decyzji I i II instancji. Przede wszystkim w aktach sprawy brak jest ustaleń kto jest właścicielem nieruchomości nr [...], na której umiejscowione jest urządzenie reklamowe. Nie ustalono również jaki jest numer działki lub działek stanowiących własność skarżącej. W przedłożonej przez wnioskodawcę inwentaryzacji znajduje się jedynie stwierdzenie, że urządzenie jest zlokalizowane przy drodze wjazdowej do zespołu baz położonych w P. przy ul. N. [...]. Z mapy ewidencji gruntów i budynków znajdujących się w aktach administracyjnych II instancji nie wynika kto jest właścicielem poszczególnych działek. Skarżąca podniosła, że urządzenie reklamowe znajduje się na działce stanowiącej jej własność lub też w granicy tej działki. W innym miejscu skarżąca twierdzi, że jest właścicielką także wjazdu do zespołu baz, który wraz z działką, na której posadowiony jest dom, stanowi jedną nieruchomość. Niewątpliwie ustalenie kto jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się urządzenie reklamowe oraz jakie numery mają działki sąsiednie to okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy braki te winny zostać uzupełnione. Także sposób ustalenia odległości pomiędzy reklamą a ogrodzeniem budzi poważne zastrzeżenia. Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2003 r. wniosła swoje zastrzeżenia do wszczętego postępowania administracyjnego dotyczące usytuowania przedmiotowej reklamy, zakwestionowała wiarygodność inwentaryzacji przedłożonej przez wnioskodawcę i zwróciła uwagę na utrudnienia, które reklama powoduje. Wiarygodność inwentaryzacji została zweryfikowana przez pracowników Starostwa Powiatowego w P. w czasie kontroli w dniu [...] maja 2003 r. Art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego przyznaje organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego prawo do dokonywania czynności kontrolnych przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego stanowiąc jednocześnie, że protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Kontrola taka nie może jednak zastępować dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 k.p.a. Podkreślić również należy, że treść protokołu kontroli ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia, że urządzenie reklamowe zostało wykonane i usytuowane zgodnie z załączoną do wniosku inwentaryzacją i oceną stanu technicznego, a teren wokół reklamy został uprzątnięty. Jest to jedyny przeciwdowód wobec twierdzeń P. K.. Skoro odległość pomiędzy urządzeniem reklamowym a ogrodzeniem posesji skarżącej jest w niniejszej sprawie sporna, należało przeprowadzić oględziny umożliwiając stronom wypowiedzenie się w tej kwestii do protokołu. W sytuacji, kiedy strona kwestionuje wiarygodność stwierdzeń zawartych w inwentaryzacji nie można odmówić jej racji wyłącznie na podstawie protokołu kontroli, zwłaszcza jeśli jest on tak ubogi w treść. W ponownym postępowaniu organ wydający rozstrzygnięcie powinien przeprowadzić dowód z oględzin przedmiotowej reklamy i samodzielnie ustalić jej usytuowanie. Wobec stwierdzonych braków postępowania dowodowego zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) z tym, że zasądzono je nie od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, lecz od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80 poz. 718).