II SA/Kr 192/02
WyrokWSA w Krakowie2004-07-27
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Halina Jakubiec, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez NSA, jest związany oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA, w szczególności w zakresie interpretacji przepisów dotyczących prawa do zasiłku dla bezrobotnych zwolnionych z aresztów śledczych oraz sposobu liczenia terminu rejestracji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 153 PPSA (wiążąca moc oceny prawnej sądu) oraz art. 77 KPA (zasada prawdy obiektywnej). Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku, nie zastosował się do wskazań NSA dotyczących sposobu ustalenia prawa do zasiłku dla osób zwolnionych z aresztów śledczych oraz błędnie zinterpretował termin rejestracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia 10.12.2001 r. Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...].05.2001 r. o odmowie przyznania zasiłku. Wojewoda powołał się na wyrok NSA z dnia 14.11.2001 r. II SA/Kr 407/00, który uchylił poprzednie decyzje. Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżący zgłosił się do rejestracji po upływie 30-dniowego terminu. Wojewoda, mimo uznania argumentacji odwołania dotyczącej związania oceną prawną NSA, utrzymał w mocy decyzję o odmowie z powodu nieprzedstawienia przez skarżącego żądanej dokumentacji płacowej. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne wezwanie do przedłożenia dokumentacji i naruszenie art. 153 PPSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2004 r sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia 10 grudnia 2001 r Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia 10.12.2001 r ([...] ) Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji - Prezydenta Miasta z dnia [...] .05.2001 r ([...] o odmowie przyznania M. B. prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres od [...].11.1999 r.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda powołał się między innymi na zapadły w niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.11.2001 r II SA/Kr 407/00, uchylający decyzję organów obu instancji odmawiające skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W treści uzasadnienia tego wyroku NSA zwrócił uwagę na przepis art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56), który wyraźnie stanowi, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z aresztów śledczych jeżeli suma okresów uprawniających do zasiłku przypadających w ciągu 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności oraz wykonywanie pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni. Wprawdzie skarżący w trakcie pobytu w areszcie śledczym nie wykonywał pracy, ale przed aresztowaniem pracował nieprzerwanie aż do momentu aresztowania. A zatem w takim przypadku okres 365 dni, o którym mowa w tym przepisie winien być liczony zdaniem NSA w ciągu 18 miesięcy przed aresztowaniem, pod warunkiem, że skarżący osiągał stosowne wynagrodzenie, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 "a".
Dodatkowo NSA uznał, iż M. B. zachował ustawowy tj. 30 dniowy od dnia zwolnienia z aresztu termin do zgłoszenia do rejestracji, opierając się na pozycji 6 karty rejestracyjnej, gdzie wpisano datę rejestracji [...].11.1999 r.
Organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wydając decyzję w dniu [...] .05.2001 r ([...] ) o odmowie przyznania zasiłku nie uwzględnił dokonanej przez NSA oceny prawnej. Odmowę oparł na tym, że w jego ocenie M. B. zgłosił się do rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].11.1999 r po upływie 30 dni od zwolnienia go z aresztu, tj. z przekroczeniem przewidzianego ustawą 30 dniowego terminu, naruszając tym samym dyspozycję art. 23 ust. 1 pkt 2 co z kolei wyklucza zastosowanie w stosunku do niego art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stanowisko swoje organ pierwszej instancji argumentował tym, że [...].11.1999 r był dniem wolnym od pracy, a zatem dokonanie czynności rejestracji nie było możliwe.
Wniesione przez M. B. do Wojewody odwołanie od tej decyzji zawiera zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm.) stanowiącego zasadę, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego odwołanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Drugim zarzutem podnoszonym w odwołaniu jest naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 57 § 4 kpa. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostami dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Skoro zatem organ pierwszej instancji przyjął w uzasadnieniu decyzji, iż argumentu czy koniec 30-to dniowego terminu przypadł w dniu [...] .11.1999 r, który to dzień był dniem wolnym od pracy to zgodnie z treścią art. 57 § 4 kpa należało uznać za ostatni dzień terminu najbliższy dzień powszedni tj. dzień [...].11.1999 r, który to dzień organ pierwszej instancji, uważa za dzień rejestracji M. B. jako bezrobotnego.
W wyniku rozpatrzenia opisanego wyżej odwołania organ drugiej instancji - Wojewoda wydał decyzję będącą przedmiotem rozpoznawanej w niniejszym postępowaniu sądowoadministarcyjnym skargi.
Argumentacja podniesiona w odwołaniu, a dotycząca kwestii związania organu zawartą w uzasadnieniu wyroku NSA oceną prawną została przez organ długiej instancji uznana. W wykonaniu zawartych w tym uzasadnieniu zaleceń organ pierwszej instancji wzywał M. B. pismem z daty [...].11.2001 r doręczonym także M. H. jako apl. adwokackiemu, na którego w dniu [...].06.2001 pełnomocnik skarżącego R. H. przeniósł udzielone mu pełnomocnictwo, aby doniósł w terminie 7 dni zaświadczenie określające wysokość wynagrodzenia w rozbiciu na miesiące w związku z zatrudnieniem na pół etatu w T. w [...] w okresie pracy od [...].12.1984 r do [...].05.1999 r wezwanie zawiera także pouczenie , iż w przypadku nie zgłoszenia się sprawa rozpatrzona zostanie na podstawie akt.
Organ drugiej instancji przy akceptacji argumentacji zawartej w odwołaniu utrzymał w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na nie przedstawienie żądanej dokumentacji płacowej.
W skardze na decyzję Wojewody podniesiony został zarzut, iż wezwanie nie zostało skierowane do pełnomocnika skarżącego, gdyż w postępowaniu administracyjnym nie istnieje przepis analogiczny do art. 93 pkt 3 kpc, a zatem M. H. nie mógł być traktowany jako pełnomocnik. Ponadto wezwanie M. B. do przedłożenia zaświadczenia o zarobkach za okres 15 lat nie jest uzasadnione prawnie i stanowi przy krótkim terminie do spełnienia żądanej czynności znaczną i niczym nie uzasadnioną uciążliwość dla wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niezależnie bowiem od kwestii skuteczności przeniesienia pełnomocnictwa i uznania przez organ, iż to aplikant adwokacki jest pełnomocnikiem, do którego należało się zwrócić wezwanie skarżącego aby przedłożył dokumentację płacową z okresu ok. 15 lat w postępowaniu o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Przepis, na który powołuje się organ - art. 23 ust. 1 pkt 2 - w związku z ust. 4 tego przepisu - ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowi, iż warunkiem przyznania prawa do zasiłku bezrobotnym zwolnionym z aresztów śledczych jest wykazanie ( m.in.), że suma okresów uprawniających do zasiłku w ciągu 18-stu miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności (wraz z ewentualnym okresem wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności) wynosi co najmniej 365 dni. Takie też były wskazówki NSA dotyczące ustalenia wysokości wynagrodzenia - za okres tych 365 dni.
Żądanie organu dotyczyło całego okresu objętego świadectwem pracy z dnia [...].05.1999 r - tj. od [...].12.1984 r do [...].05.1999 r. Tak sformułowane wymaganie w stosunku do wnioskodawcy stanowiło obejście zawartej w uzasadnieniu Sądu oceny prawnej, która obejmowała nie tylko kwestę zachowania terminu przeznaczonego do rejestracji, lecz także sposobu postępowania przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, poprzez zastosowanie przepisu art. 23 ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 2"a" tego przepisu.
Należy podkreślić, że w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1271) do rozstrzygnięcia niniejszej skargi jako wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r, zastosowanie znajduje ustawa "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art.153 tej ustawy stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Przy ponownym rozpoznaniu organ stosownie do wskazań zawartych w orzeczeniu przeprowadzi postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie czy w okresie 365 dni przypadających w 18- tu miesiącach poprzedzających pozbawienie wolności M. B. uzyskał wynagrodzenie w kwocie najniższego wówczas wynagrodzenia, a w konsekwencji, czy zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wyżej powołanego przepisu art. 23 ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 2"a".
Mając na uwadze, iż w postępowaniu przed organami naruszone zostały zasady określone przepisem art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 77 kpa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji na mocy art. 152 ustawy- Prawo o postępowaniu (op. cit. )
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło