II SA/Kr 192/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.L. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 30 listopada 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu melioracyjnego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu melioracyjnego skarżąca G.L. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni mieszkalnej 42 m² wybudowany w 1911 roku oraz gospodarstwo rolne wielkości 1,8770 ha leżące odłogiem, gdyż ze względu na stan zdrowia skarżąca nie jest w stanie na nim gospodarować. Wnioskodawczyni nie posiada zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż jest emerytką, inwalidką I grupy z ograniczoną możliwością poruszania, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżąca jest po przebytym zawale mózgu, leczeniu poszerzenia tętnic żylnych oraz operacji tętnicy szyjnej w Specjalistycznym Szpitalu im. [...] Wyłącznym źródłem utrzymania wnioskodawczyni jest emerytura w kwocie [...] zł. Środki te wystarczają zaledwie na wykupienie niezbędnych leków i bardzo skromne utrzymanie. Do wniosku skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: potwierdzenia wypłaty świadczenia emerytalnego za miesiąc styczeń 2011 roku, wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika z dnia 9 grudnia 2002 roku oraz trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie emerytalne, którego wysokość wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł. Skarżąca jest osobą schorowaną, jest inwalidką I grupy z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy i samodzielnej egzystencji. W związku z licznymi schorzeniami ponosi znaczne wydatki na konieczne leczenie. Nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Po wykupieniu niezbędnych leków pozostają skarżącej niewielkie środki na bardzo skromne utrzymanie. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).