II SA/Kr 1926/02
WyrokWSA w Krakowie2006-02-16
Skład orzekający: Andrzej Irla, Grażyna Firek, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, wydana na podstawie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, oparta na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA i art. 145a KPA. Uznanie przepisu za niezgodny z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie przyznania H. A. uprawnień wdowy po kombatancie, wskazując na uchybienie materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach). Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ II instancji, skarżąca wniosła skargę do sądu, argumentując m.in. błędną wykładnię przepisów i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego. Sąd uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie : WSA Grażyna Firek AWSA Beata Cieloch Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o uprawnienia wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2002 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącej H. A. kwotę [...] / [...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Decyzją z dnia [...] 2002 r. nr [...],- doręczoną skarżącej [...] 2002 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie przyznania H. A. uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U Nr 142 z 1997 r. poz. 950 z późn. zmianami). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 22 ust. 3 wymienionej ustawy wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l - 4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane (...) do dnia 3 l grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin ten jest terminem prawa materialnego, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Nie podlega on przywróceniu. H. A. złożyła wniosek po upływie ustawowego terminu i w tej sytuacji należy zastosować art. 105 k.p.a., który stanowi, "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania".
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że nie była w stanie dotrzymać ustawowego terminu ponieważ jej mąż A. A. został awansowany do stopnia porucznika w 2001 r.
[...] 2002r. Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję nr [...] w której utrzymał w mocy decyzję własną z [...] 2002r. o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumenty powołane w decyzji z dnia [...] 2002 r. podkreślając, że H. A. nie zachowała przewidzianego przez ustawę terminu do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień.
Decyzję powyższą zaskarżyła H. A. do sądu administracyjnego. Zarzuciła decyzji tej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 22 ust 3 ustawy o kombatantach i nie zastosowanie art. l w zw. z art. 20 ust. 2 i 3 powołanej ustawy.
W uzasadnieniu skargi H. A. podała, iż jej mąż A. A. w czasie II Wojny Światowej i w okresie powojennym walczył o wolność i niepodległość Polski, za co pośmiertnie tj. w 2001 r. został mu nadany stopień podporucznika W P (zmarł w 2000r.). Zgodnie z definicją zawartą w art. l powyższej ustawy mąż skarżącej był kombatantem. Skarżąca samodzielnie nie mogła wystąpić z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich przed 31 grudnia 1998 r. ponieważ w tym czasie jeszcze nie była wdową. Skarżąca złożyła wniosek niezwłocznie po uzyskaniu informacji od znajomych o nadaniu jej zmarłemu mężowi stopnia oficerskiego. Ponadto skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 20 ust. 3 powołanej ustawy przysługują jej jako wdowie po kombatancie uprawnienia kombatancie i ograniczenie czasowe wystąpienia z wnioskiem jest nieporozumieniem. Również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 1995r. sygn. akt III ARN 10/95 OSNAP 1995/18/224 stwierdził, że wniosek członków rodzin kombatanckich lub ofiar represji z lat wojny i okresu powojennego o przyznanie uprawnień przewidzianych ustawą z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach nie podlega żadnym ograniczeniom czasowym.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie ponownie wskazując na przekroczenie przez skarżącą materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku przewidzianego w art. 22 ust. 3 cytowanej ustawy.
Rozpoznając skargę Sąd zważył co następuje:
Art. 145 § l pkt. 1. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zmianami) nakazuje sądowi administracyjnemu uchylić decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art. I45a Kodeksu postępowania administracyjnego zezwala na wznowienie postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego , na podstawie którego została wydana decyzja. W odniesieniu do art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U Nr 142 z 1997 r. poz. 950 z późn. zmianami) - który był podstawą wydania zaskarżonej decyzji - Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż jest on niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji (wyrok TK z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt SK 4/02, Dz. U. Nr 72 poz.658). W związku z powyższym, należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję, działając na podstawie przepisów art. 145 § l pkt. 1. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zmianami) oraz art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło