II SA/Kr 193/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Grażyna Firek (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. S., Z. S., E. S. i P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania zmian i przeróbek skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, póz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a nakazał Z. B. wykonanie zmian i przeróbek w budynku gospodarczym i gnojowni, zlokalizowanych na działce nr [...] w [...], w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a to: wymurowanie fragmentów ściany przygranicznej, zabezpieczenie dostępu do poddasza budynku, wykonanie izolowanej posadzki betonowej w gnojowniku oraz wykonanie zbiornika na gnojownicę. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że budynek powstał w latach [...] bez pozwolenia na budowę. Jest to obiekt parterowy, o wymiarach [...] x [...]ze strychem oraz zewnętrznymi schodami żelbetowymi. Przylega do niego gnojownia na fundamencie betonowym. W poziomie poddasza brak jest ściany szczytowej, przylegającej do budynku na sąsiedniej działce. Sporne obiekty przylegają do tego budynku, mającego pierwotnie przeznaczenie gospodarcze, który później, w wyniku samowolnej nadbudowy, wykonanej przez K. i Z. S., zmienił przeznaczenie na mieszalne. W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że zastosowanie w sprawie mieć będą przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, a w szczególności jego art. 40, którego treść przytoczono w uzasadnieniu. W ocenie organu przesłanki legalizacji inwestycji- zgodność lokalizacji budynku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także brak niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia zostały przesądzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] roku, znak [...]. Wobec tego celem niniejszego postępowania było jedynie nakazanie inwestorowi wykonania określonych zmian i przeróbek. Jak wynika z ekspertyzy technicznej, stan budynku jest zadowalający, a po usunięciu nakazanych braków, zabudowa może być użytkowana w dotychczasowej formie. Od powyższej decyzji odwołania w terminie wnieśli E. S. oraz Z. i K. S. E. S. nie wskazała, jakiego zakończenia sprawy żąda, zarzucając, iż decyzja nie doprowadzi do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, ponieważ w sposób nie wystarczający chroni interesy osób trzecich. Podniosła, że organ rozstrzyga sprawę obiektu gospodarczego, podczas gdy problem dotyczy budynku inwentarskiego, albowiem takie ma on obecnie przeznaczenie. Jej zdaniem, dopiero przywrócenie sposobu użytkowania budynku jako gospodarczego doprowadzi do stanu zgodności z prawem. Z. S. i K. S. również nie sformułowali wniosków co do oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy. Zarzucili, iż decyzja nie przystaje do stanu faktycznego, a sporny budynek stanowi chlewnię i oborę, a także wskazali, że nie zgadzają się na legalizację inwestycji, która jest dla nich uciążliwa. Decyzją z dnia [...] roku, znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.) nakazał Z. B. wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia budynku gospodarczo- inwentarskiego do stanu zgodnego z przepisami poprzez wymurowanie fragmentów ściany przygranicznej jako osłony przeciwpożarowej, zabezpieczenie dostępu do poddasza poprzez zamontowanie poręczy na schodach zewnętrznych oraz wykonanie izolowanej posadzki betonowej w gnojowniku. Jako podstawę takiego rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.). Organ odwoławczy szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. W szczególności wskazał, iż ostateczną decyzją własną z [...] roku, znak [...] , zapadłą w wyniku odwołania K. i Z. S., orzekł na podstawie art. 37 ustawy- Prawo budowlane z 1974 roku o odmowie nakazania Z. B. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego i gnojowni, wskazując wówczas, że organ pierwszej instancji winien wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie doprowadzenia tych obiektów do stanu zgodnego z przepisami. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż podstawą obecnej decyzji jest art. 40 ustawy z 1974 roku i przypomniał, że organ pierwszej instancji na podstawie ekspertyzy technicznej ustalił, iż sporne obiekty znajdują się w dobrym stanie, natomiast inwestycja posiada pewne braki. Sam tryb postępowania organu pierwszej instancji jest prawidłowy, natomiast rozstrzygnięcie jest wadliwe w części, nakładającej obowiązek wykonania zbiornika na gnojowicę. W tym zakresie nałożono bowiem obowiązek, który wymaga dokonania przez inwestora zgłoszenia, a przepisy nie uprawniają organów nadzoru budowlanego do wydania decyzji, obligującej do inwestora do wystąpienia o pozwolenie na budowę czy zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Organ odwoławczy przyjął też, że funkcja spornego budynku, ustalona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie odpowiada roli, jaką obiekt ten rzeczywiście spełnia. W odniesieniu do zarzutów odwołania, a zwłaszcza kwestii legalności usytuowania przedmiotowego budynku gospodarczo- inwentarskiego oraz gnojownika wskazano, że zostało to rozstrzygnięte decyzją ostateczną z dnia [...] roku, wiążącą w tej sprawie na mocy art. 110 k.p.a. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, K. S., Z. S., E. S. oraz P. S. wnieśli w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając umorzenia dotychczasowych postępowań, zmierzających do legalizacji spornej inwestycji, oraz przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wskazali, iż nie mają zastrzeżeń odnośnie lokalizacji budynku, o ile rzeczywiście pełniłby funkcję gospodarczą, natomiast sprzeciwiają się jego przeznaczeniu na chlewnię i oborę, ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z budynkiem mieszkalnym i związaną z tym uciążliwość. Zarzucili, że dotychczasowe postępowania zmierzały do usankcjonowania takiego stanu, a nie zlikwidowania niedogodności, stwarzanych przez inwestycję. Ich zdaniem, organ nadzoru budowlanego winien był orzec na gruncie art. 48 ustawy- Prawo budowlane nakaz rozbiórki obiektów bądź zakazać hodowli bydła i nierogacizny, tym bardziej że nie upłynęło jeszcze pięć lat od samowolnego przekształcenia tych pomieszczeń i zgłoszenia tego faktu przez skarżących. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, zaznaczając, iż kwestia legalności budynku gospodarczego została już rozstrzygnięcia wcześniej decyzją ostateczną, zaś w świetle art. 103 ust. 2 ustawy- Prawo budowlane z 1994 roku nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania przepisów obowiązujących uprzednio. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz.1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/, a także stosując przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Zgodnie z treścią art. 151 tej ustawy w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 2 Kpa oraz art.. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r.-Prawo budowlane /Dz.U.Nr 38 poz.229 ze zm./ w zw. z art.. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane /tj. z 2000 r. Dz.U.Nr 106 poz.1126 odmówił nakazania Z. B. dokonania rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarach [...] x [...] m i gnojowni o wymiarach [...] x [...] m zlokalizowanych na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], stwierdzając w jej uzasadnieniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone cyt. przepisem art. 37 -Prawa budowlanego gdyż, przedmiotowy obiekt budowlany i przedmiotowe urządzenie budowlane , które powstały w latach [...] nie naruszają obowiązującego w dacie budowy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , ani nie stwarzają uciążliwości i zagrożenia dla otoczenia. Równocześnie organ wskazał, że w odniesieniu do przedmiotowego budynku i gnojowni należy z urzędu wszcząć postępowanie mające na celu doprowadzenie do ich zgodności z prawem na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Przedmiotowa decyzja jest decyzją ostateczną i nie została zaskarżona przez którąkolwiek ze stron postępowania do sądu administracyjnego. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane wyznaczają granice nin. sprawy dotyczącej wyłącznie postępowania legalizacyjnego wskazanego w cyt. decyzji z dnia [...] r. To zaś oznacza , że decyzja o odmowie rozbiórki przedmiotowego budynku i gnojowni nie mogła być przedmiotem oceny Sądu na podstawie art. 135 , cyt wyżej. Oznacza także, że ta pozostająca w obrocie prawnym decyzja wiązała organ l i II instancji w postępowaniu legalizacyjnym , jak i Sąd przy rozpoznaniu nin. sprawy. Zatem okoliczności podnoszone w skardze , odnoszące się faktycznie do przesłanek wskazanych w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r-Prawo budowlane tj. dotyczące uciążliwości i zagrożenia dla otoczenia oraz żądanie nakazania rozbiórki przedmiotowego budynku i gnojowni , jak i zgłoszone na rozprawie co do daty powstania przedmiotowego budynku i gnojowni , a zatem zasadności zastosowania cyt. art. 37, jak i sposobu jego użytkowania czy też zmiany sposobu użytkowania jako wykraczające poza granice nin. sprawy nie mogły odnieść skutku. Stosownie do treści art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r.-Prawo budowlane w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 , właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek , niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego , terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami i stosownie do treści tego przepisu w zaskarżonej decyzji określono obowiązki dla właściciela i inwestora przedmiotowego budynku i gnojowni. Podkreślić jeszcze raz należy , że w zakresie zgodności lokalizacji budynku i gnojowni z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz w zakresie nie powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia , a także w zakresie stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. organ był związany ostateczną decyzją z dnia [...] r. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.