II SA/Kr 193/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Beata Łomnicka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2018 r, znak: [...] w przedmiocie odmowy poświadczenia oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego skargę oddala Postanowieniem z 2 października 2018 r. znak: [...] Burmistrz Gminy K. odmówił A. D. poświadczenia oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego o przedłożonej przez wnioskodawcę treści, tj. o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 10,08 ha, położnego w miejscowości Z. i F. w Gminie K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji wskazał, że wedle zaświadczenia wydanego przez Referat Podatkowo-Finansowy Urzędu Miasta K. z dnia 20 marca 2018 r. w skład indywidualnego gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawcę wchodzą użytki rolne o powierzchni 15,38 ha, z czego 8,76 ha fiz. stanowią grunty będące współwłasnością wnioskodawcy, a 6,62 ha fiz. to grunty dzierżawione. Wartości powierzchni użytków rolnych podanych w treści oświadczenia przez A. D. są odmienne: 6,28 ha własność i 3,80 ha dzierżawa. Burmistrz odmówił poświadczenia oświadczenia, które nie odpowiada danym zawartym w rejestrach przez niego prowadzonych. Zażalenie na to postanowienie złożył A. D.. Do zażalenia dołączono kserokopię zaświadczenia z dnia 7 lutego 2017 r. wydaną przez Burmistrza Miasta K., z którego wynika, że żalący figuruje w ewidencji podatku rolnego wraz z A. D. jako właściciele 6,28 ha fiz. oraz 7,54 ha oraz oświadczenie A. D. poświadczone przez Burmistrza Gminy K. w dniu 9 lutego 2017 r. A. D. oświadczył, że od 1 stycznia 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 10,08 ha w m. położone w m. Z. Gmina K., w tym powierzchnia użytków rolnych których jest właścicielem wynosi 6,28 ha, a dzierżawi 3,80 ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 5 grudnia 2018 r., znak [...] - działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. 2018r. poz. 1405, zwanej dalej "ustawą") oraz art. 217, art. 218, art. 219 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018, poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a.") - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu SKO stwierdziło, że w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dowodem potwierdzającym osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Poświadczenie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy ma charakter zaświadczenia w rozumieniu przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia ma charakter odrębny, uproszczony i odformalizowany. Zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z kolei zgodnie z art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie - następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. A. D. domagał się poświadczenia przez organ l instancji złożonego przez niego w dniu 21 marca 2018r. oświadczenia o tym, że na dzień 20 marca 2018 r. osobiście prowadził gospodarstwo rolne położone w miejscowości Z. i F. gmina K. o sumie użytków rolnych 10,08 ha, z czego jest właścicielem 6,28 ha, a dzierżawcą 3,8 ha. Powyższe oświadczenie złożone zostało na druku zatytułowanym "oświadczenie rolnika indywidualnego - o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego) - o łącznej powierzchni użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego w danej gminie (art. 7 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy)". A. D. domagał się potwierdzenia przez organ l instancji zgodności opisanego wyżej oświadczenia ze stanem faktycznym na dzień 20 marca 2018r. oraz na dzień złożenia tego oświadczenia. Mając na uwadze treść dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w szczególności zaświadczenia Burmistrza Gminy K. z dnia 20 marca 2018 r. Nr [...] Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca figuruje na dzień 20 marca 2018 r. wraz z inną osobą fizyczną w rejestrach ewidencji podatku rolnego z użytkami rolnymi o powierzchni 15,38 ha, z czego 8,76 ha fiz. stanowią grunty będące współwłasnością wnioskodawcy, a 6,62 ha fiz. to grunty dzierżawione. Z powyższego wynika, iż wnioskodawca jest właścicielem i dzierżawcą gruntów rolnych o większej powierzchni, niż powierzchnia gospodarstwa rolnego wskazana w oświadczeniu z dnia 20 marca 2018r. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do wydania wnioskowanego poświadczenia oświadczenia w żądanej treści. Zwrócono też uwagę, iż powoływanie się przez A. D. na wcześniejsze wydane w dniu 9 lutego 2017 r. przez Burmistrza Gminy K. poświadczenie oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez A. D. nie ma znaczenia ani odniesienia do niniejszej sprawy. Jak wynika z akt sprawy A. D. wnioskował o wydanie poświadczenia oświadczenia na dzień 31 marca 2018 r. W ocenie Kolegium zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zatem należało utrzymać je w mocy. Postępowanie przed organem l instancji przeprowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów k.p.a. Trafnie również organ l instancji wskazał na istniejące w tej mierze orzecznictwo sądowoadministracyjne, które potwierdza zasadność rozstrzygnięcia. Opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 grudnia 2018 r., znak [...], zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. D.. Zwrócił uwagę, że w druku "oświadczenia rolnika indywidualnego", którego poświadczenia dotyczy niniejsza sprawa rolnik oświadcza, że od określonej daty prowadzi gospodarstwo rolne określonych rozmiarów (powierzchni). Podkreślił, że od 1 stycznia 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 10,08 ha, w tym 6,28 ha własność i 3,80 ha dzierżawa. Jego zdaniem zwiększenie powierzchni gospodarstwa nie musi zostać uwidocznione w tym druku, bowiem istotne jest, że od 1 stycznia 2011 r. prowadzi gospodarstwo, którego powierzchnia się nie zmniejszyła. Jednocześnie skarżący potwierdził, że na dzień 7 lutego 2018 r. figuruje w rejestrze z większą ilością gruntów tj. 7,54 ha własność i 4,39 ha dzierżawa. Nie może jednak złożyć oświadczenia, że od 1 stycznia 2011 r. prowadzi gospodarstwo o takiej powierzchni, lecz jedynie, że jego gospodarstwo ma taką powierzchnię na dzień 20 marca 2018 r. Zdaniem skarżącego złożenie oświadczenia, iż od dnia 1 stycznia 2011 r. prowadzi gospodarstwo rolne w wielkości aktualnej byłoby niezgodne z prawdą i narażałoby go na odpowiedzialność karną za oświadczenie nieprawdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu Sąd rozpoznał sprawę bez wyznaczania rozprawy. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wydawania zaświadczeń oraz przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W pierwszej kolejności należy wskazać na cel i tryb uzyskania oświadczenia, którego dotyczy zaskarżone postanowienie tj. "OŚWIADCZENIA ROLNIKA INDYWIDUALNEGO - O OSOBISTYM PROWADZENIU GOSPODARSTWA ROLNEGO (art. 7 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11.04.2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - Dz. U. z 2012 r. poz. 803 z późn. zm.) - O ŁĄCZNEJ POWIERZCHNI UŻYTKÓW ROLNYCH WCHODZĄCYCH W SKŁAD GOSPODARSTWA RODZINNEGO W DANEJ GMINIE (art. 7 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy)". Zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nabywcą nieruchomości rolnej może być wyłącznie rolnik indywidualny, chyba że ustawa stanowi inaczej. Za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo (art. 6 ust. 1 ustawy). W myśl art. 2 pkt 2 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarstwie rolnym - należy przez to rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej albo łączna powierzchnia nieruchomości rolnych jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego dowodem potwierdzającym – na potrzeby nabycia nieruchomości rolnej – osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego jest oświadczenie prowadzącego to gospodarstwo, poświadczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Jak wynika z zestawienia powyższych przepisów, oświadczenie będące przedmiotem postępowania jest wydawane w celu potwierdzenia okoliczności stanowiących przesłanki nabycia nieruchomości rolnej (status rolnika indywidualnego, powierzchnia gospodarstwa rolnego itd.). Potwierdza to również skarżący, zarzucając w skardze, że z powodu długotrwałej odmowy wydania mu przedmiotowego poświadczenia nie może powiększać swojego gospodarstwa rolnego. Skoro celem uzyskania takiego zaświadczenia jest potwierdzenie okoliczności istotnych z punktu widzenia wymienionych przepisów ustawy - w tym wielkości gospodarstwa rolnego - to niewątpliwie muszą być to informacje aktualne. Natomiast data rozpoczęcia prowadzenia samodzielnie gospodarstwa rolnego jest istotna z uwagi na treść art. 6 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Jak stwierdza się w pouczeniu zawartym w pkt 2 wzoru oświadczenia "Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego uważa się, że osoba fizyczna osobiście prowadzi gospodarstwo rolne, jeżeli pracuje w tym gospodarstwie oraz podejmuje wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie przez okres, co najmniej 5 lat. Wymóg 5-letniego okresu osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, określonego w przepisach ustawy, nie dotyczy osób, które w dniu ogłoszenia wykazu nieruchomości Zasobu przeznaczonych do dzierżawy miały nie więcej niż 40 lat (art. 29 ust. 3bb pkt 1 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 1014 j.t. z późn. zm.)." W świetle powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości, niezależnie od sposobu sformułowania wzoru oświadczenia rolnika indywidualnego, że informacja o dacie rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz informacja o powierzchni gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa to odrębne, niezależne od siebie dane. W oświadczeniu podaje się datę, od kiedy rolnik prowadzi osobiście gospodarstwo rolne oraz aktualną powierzchnię tego gospodarstwa – bo to właśnie te informacje są istotne z punktu widzenia powołanych wcześniej przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Burmistrz potwierdza zgodność tych danych ze stanem rzeczywistym. Nie ma więc racji skarżący, że w formularzu należy wpisać początkową powierzchnię gospodarstwa rolnego, tj. w jego przypadku na dzień 1 stycznia 2011 r., kiedy to rozpoczął prowadzenie gospodarstwa. Taka informacja jest całkowicie irrelewantna z punktu widzenia możliwości nabycia nieruchomości rolnej. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że poświadczenie oświadczenia rolnika indywidualnego jest zaświadczeniem, o którym mowa w art. 217 – 220 k.p.a. W zaświadczeniu z dnia 20 marca 2018 r. (k. 4 akt administracyjnych) Burmistrz Gminy K. (Kierownik Referatu Podatkowego) stwierdził, że A. D. figuruje na ten dzień w rejestrach ewidencji podatku rolnego z użytkami rolnymi o pow. 8,76 ha z inną osobą fizyczną oraz z użytkami rolnymi 6,62 ha jako dzierżawca. Ten sam organ, tj. Burmistrz Gminy K., nie mógł więc w dniu następnym, kiedy to skarżący złożył wniosek o poświadczenie oświadczenia, wydać zaświadczenia potwierdzającego, że "zgodne ze stanem faktycznym" jest oświadczenie A. D., iż prowadzi on gospodarstwo rolne o pow. 10,08 ha, w tym 6,28 ha własność i 3,80 ha dzierżawa. Wobec tego prawidłowe było wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, tj. o odmowie poświadczenia oświadczenia A. D.. Skarżący podniósł, że w oparciu o zaświadczenie z 9 lutego 2017 r. uczestniczył w przetargu zorganizowanym przez KOWR, został zweryfikowany na podstawie tych dokumentów jako kandydat na dzierżawcę, wygrał przetarg i podpisał umowę. W istocie potwierdza tym samym, że obszar jego gospodarstwa rolnego powiększył się w porównaniu z 2017 rokiem. Zaświadczenie z 7 lutego 2017 r. zawiera te same dane co oświadczenie skarżącego jako rolnika indywidualnego z tej samej daty (k. 1 i 2 akt administracyjnych) tj. powierzchnia współwłasności: 6,28 ha oraz powierzchnia dzierżawiona 3,80 ha. Nie ma więc mowy o "odrzucaniu" przez SKO tego oświadczenia. Późniejsze zawarcie umowy dzierżawy gruntów rolnych na terenie tej samej gminy w sposób oczywisty skutkuje zwiększeniem powierzchni gospodarstwa rolnego i w konsekwencji koniecznością wpisania powierzchni aktualnej na dzień wydania zaświadczenia, a nie na dzień rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zastosowano art. 219 k.p.a., zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy obawy skarżącego jakoby Burmistrz zmuszał go do oświadczenia nieprawdy, ani też zarzuty dotyczące lekceważenia obowiązków czy łamania procedur oraz utrudniania skarżącemu prowadzenia ekologicznego gospodarstwa rolnego przez organ I instancji. Organy obu instancji prawidłowo odmówiły poświadczenia oświadczenia skarżącego jako rolnika indywidualnego, bowiem dane podane przez niego w tym oświadczeniu nie były zgodne ze stanem faktycznym w dacie składania wniosku. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.