II SA/Kr 1933/01
WyrokWSA w Krakowie2005-11-03
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, może zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, której podstawa prawna została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją, narusza prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji sąd administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, jest zobowiązany uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanta po upływie ustawowego terminu. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 105 kpa w związku z art. 22 ust. 3 Ustawy o kombatantach, uznając wniosek za bezprzedmiotowy. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, podnosząc m.in. okoliczności dotyczące jego służby wojskowej i trudnej sytuacji materialnej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA: Aldona Gąsecka-Duda Barbara Pasternak (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2005 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego T. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie przepisów art. 127§ 3 i art. 138 § l pkt l kpa, oraz art. 22 ust 3 Ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 1997 r. Nr. 42, poz. 950 z póżn. zm./ utrzymał w mocy decyzję własną Nr [...] /decyzja nie zawiera daty/, którą umorzył postępowanie w sprawie z wniosku T. K. o przyznanie uprawnień przewidzianych w Ustawie o kombatantach.
Podstawą umorzenia postępowania był przepis art. 105 kpa w związku z art. 22 ust. 3 cyt. wyżej Ustawy. W uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie stwierdzono, że Kierownik Urzędu jest związany przesłanką określoną w art. 22 ust. 3 Ustawy, który stanowi, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. l - 4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane w trybie, o którym mowa w ust. l, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Uchybienie tego terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe - do tej sytuacji ma zastosowanie przepis art. 105 § l kpa.
Skoro T. K. złożył wniosek, o którym mowa wyżej po tym terminie, to zgodnie z treścią przepisu art. 105 kpa organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego.
T. K. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odwołaniu podniósł, że starania o uzyskanie statusu kombatanta rozpoczął w 1997 r., zasięgając informacji na temat przebiegu swojej służby wojskowej w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w K., w Archiwum Wojska Polskiego a nawet u Prezydenta RP jako Zwierzchnika Sił Zbrojnych.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał zaskarżoną Decyzję, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 maja 2001 r. T. K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze podniósł, że o przyznanie mu dodatku kombatanta zaczął się starać w styczniu 1997 r., poszukując danych dotyczących przebiegu swojej służby wojskowej w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w K., oraz w Archiwum Wojska Polskiego. Przedstawił fakty dotyczące rodzaju i przebiegu służby, którą odbywał przez 24 miesiące od września 1949 r., w kopalni uranu w K. Była to służba wartownicza, a także praca przy załadunku uranu na rosyjskie ciężarówki wojskowe. Na skutek uciążliwych i trudnych warunków odbywania służby chorował i był wycieńczony Obecnie pobiera emeryturę w kwocie około 800,-zł miesięcznie, która nie starcza mu na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Prosi o przyznanie mu dodatku kombatanckiego.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący złożył wniosek o otrzymanie uprawnień /.../ w dniu [...] 2000 r., czyli bez zachowania ustawowego terminu Kierownik Urzędu jest związany przepisem art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargo zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem [...] 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U.Nr 153, poz.12707. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią przepisów art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd bada w ramach swej kognicji czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - przepis art. 134 ustawy.
Skarga jest uzasadniona.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., OTK-A 2003/4/31, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis art. 22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm./ jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek tego orzeczenia przepis art. 22 ust. 3 powyższej ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 25 kwietnia. 2003 r.
Zgodnie z przepisem art. 145a § l kpa można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową, lub z ustawą, na podstawie której została wydana decyzja.
W niniejszej sprawie zachodzi sytuacja, w której rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji oparte zostało na przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..... uznanym następnie za sprzeczny Konstytucją. Zgodnie z treścią art. 145a §1 kpa zachodzi więc możliwość żądania wznowienia postępowania administracyjnego.
Stosownie do przepisu art. 145 § l pkt. l lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchyla decyzję, jeżeli w sprawie zachodzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie przepisów art. art. 145 § l pkt. l lit. b i art. 135 ustawy orzeczono jak w pkt. I Wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło