II SA/Kr 1935/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: SO-del. Renata Detka ( spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004r. sprawy ze skargi T.S. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 12 lipca 2000r., Nr [....] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego T.S. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1935/00 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 maja 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. skierował do egzekucji wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy obejmujący treść decyzji kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia 27 lipca 1998 r., znak [....] utrzymanej w mocy decyzją Wojewody T. z 30 września 1998 r. znak [....] , w której T.S. zobowiązany został do wykonania rozbiórki samowolnie wykonanego budynku drewnianego (.....) na działce nr [....] w Z. Jednocześnie postanowieniem z dnia 31 maja 1999r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. nałożył na T.S. , na podstawie art. 119 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 36 z 1991 r., poz. 161 ) grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [....] zł. za niewykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym, wzywając go do uiszczenia nałożonej grzywny w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym do 31 lipca 1999 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że pomimo wystosowanego do zobowiązanego upomnienia ( którego dowód doręczenia załączony został do akt sprawy ), obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie został wykonany. Pouczył jednocześnie, że w razie nieuiszczenia grzywny w terminie, podlega ona ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Rozpoznając wniesione przez T.S. zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 12 lipca 2000 r. uchylił je w części obejmującej podstawę prawną i "orzekł w tym zakresie nową podstawę prawną: na podstawie art. 119, art. 120, art. 121 § 2 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. Nr 36 z 1991 r., poz. 161 z późn.zm)", zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podniósł, że tok postępowania w niniejszej sprawie jest prawidłowy i ponieważ T.S. uchyla się od wykonania obowiązku nałożonego nań ostateczną decyzją Wojewody T. , to koniecznym stało się zastosowanie środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustosunkowując się do zawartego w zażaleniu zarzutu, że zobowiązany wystąpił z wnioskiem "o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, a następnie zamierza uzyskać pozwolenie na budowę" obiektu objętego tytułem wykonawczym, organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art 35 ust. 5 Prawa budowlanego, właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Bez znaczenia natomiast są twierdzenia żalącego dotyczące obiektów usytuowanych na sąsiednich działkach. Organ odwoławczy zreformował natomiast zaskarżone postanowienie w części dotyczącej podstawy prawnej, albowiem nie została ona "wystarczająco dokładnie" określona przez organ I instancji. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w K. wniósł T.S. wnosząc o uchylenie postanowienia wydanego w I-szej jak i II-giej instancji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu podniósł, że w Sądzie tym pod sygn. akt II S.A./Kr/1153/99 toczy się postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na działce nr [....] położonej we wsi Z. Wyrok w tej sprawie jeszcze nie zapadł, a jest to zdaniem skarżącego zagadnienie wstępne dla niniejszego postępowania. W dalszej części skarga zawiera zarzuty skierowane przeciwko decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., uchylającej decyzję "Wójta Gminy T." z 6 stycznia 1999 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie [....] we wsi Z. nr działki [....] . Ponadto, wobec obiektu stanowiącego zakład wulkanizacyjny na sąsiedniej działce trwa proces sankcjonowania samowoli budowlanej, w który "zaangażowany był Kierownik Urzędu Rejonowego w T. , a obecnie Wojewoda [....] ". Dlatego też w ocenie skarżącego, nakładanie na niego grzywny w celu przymuszenia jest nie tylko bezprawne, ale również sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, zwłaszcza gdy na sąsiedniej działce funkcjonuje zakład wulkanizacyjny wybudowany jako "obiekt nietrwały" i wobec jej właściciela żaden organ nie stosuje sankcji. Na koniec podniesiono, że od dnia złożenia zażalenia do daty wydania skarżonego postanowienia upłynął ponad rok, a zgodnie z art. 35 kpa organ administracji winien załatwić sprawę niezwłocznie, nie później niż w ciągu miesiąca. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje ; Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodów podnoszonych w jej uzasadnieniu. Nie mają bowiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności na które powołuje się skarżący, a dotyczące oceny zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu - przy założeniu, że wydane zostały dla działki objętej mniejszym postępowaniem ( raz bowiem skarżący odnosi się do działki .... , a w innym miejscu skargi do działki nr .... ). Pomijając fakt, że w niniejszym postępowaniu decyzja ta nie może być przedmiotem kontroli sądowej podnieść należy, iż zarzuty skargi negujące jej prawidłowość sprowadzają się w konsekwencji do zakwestionowania obowiązku nałożonego na T.S. tytułem wykonawczym. Tymczasem ani zasadność ani wymagalność tego obowiązku nie może być objęta badaniem organu egzekucyjnego, który przystępując do egzekucji sprawdza jedynie z urzędu jej dopuszczalność i podejmuje czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku ( art. 6 § 1 w zw. z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia ). Z tych samych względów, nie mają znaczenia okoliczności dotyczące sąsiedniej działki, które w niniejszym postępowaniu* dotyczącym konkretnego obowiązku nałożonego na skarżącego ostatecznymi decyzjami administracyjnymi i objętego tytułem wykonawczym, nie mogą być przedmiotem zainteresowania organu egzekucyjnego. Okoliczności sprawy wskazują zatem na to, że wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia było zgodne z prawem, skoro skarżący niewątpliwie nie wykonał ciążącego na nim obowiązku rozebrania gołębnika, zaś organ egzekucyjny jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dokonał czynności, o jakiej mowa w art. 15 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie. Podnoszonej w uzasadnieniu skargi argumentacji nie można w związku z tym uznać za zasadną, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związanym jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną uchylił zaskarżone postanowienie stwierdzając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy ( 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt la ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 - w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie bowiem do treści art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( wedle jej brzmienia w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji), postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1. wezwanie do jej uiszczenia w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Niewątpliwie obowiązek objęty tytułem wykonawczym wystawionym w mniejszej sprawie, orzeczony w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz.U. nr 89, poz. 414 ) wynika z "przepisów prawa budowlanego", o których mowa w cytowanym wyżej art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednak postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. nakładające na T.S. grzywnę w celu przymuszenia, nie zawiera zagrożenia, że w przypadku niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Pominięcie tak ważnego elementu w postanowieniu stanowi naruszenie prawa materialnego, czego nie zauważył organ II instancji rozpatrujący zażalenie. Z uwagi na znaczną uciążliwość środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze, zobowiązany do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym winien mieć świadomość wszelkich konsekwencji dalszego uchylania się od jego wykonania, a do pouczenia go o zagrożeniu zastosowania wykonania zastępczego zobowiązany jest organ egzekucyjny w postanowieniu nakładającym grzywnę w celu przymuszenia. Dlatego też uprawnionym jest pogląd, że tego typu naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, powodując konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia organu II instancji, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o powołane wyżej przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( por. także wyrok NSA z 30 listopada 1998 r., sygn. akt I S.A. 793/98 wraz z uzasadnieniem, LEX nr 44662 ). Uwagi powyższe będzie miał na względzie organ odwoławczy wydając stosowne rozstrzygnięcie przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zwrot uiszczonego przez skarżącego wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny zasądził w oparciu o przepis art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, póz. 368 i nr 104, poz. 515 z 1997 r. z późn. zm.).