II SA/Kr 1943/03
WyrokWSA w Krakowie2005-12-07
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Tadeusz Wołek, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie lokalu mieszkalnego w wyniku konfliktów rodzinnych z byłym małżonkiem, przy jednoczesnym braku podjęcia kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu, może być uznane za dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie lokalu mieszkalnego w wyniku konfliktów rodzinnych z byłym małżonkiem, przy braku podjęcia przez osobę wyprowadzającą się kroków prawnych w celu odzyskania dostępu do lokalu przez okres dwóch lat, może być uznane za dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Postępowanie meldunkowe ma charakter rejestracyjny i nie może wnikać w spory cywilnoprawne dotyczące uprawnień do lokalu.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o wymeldowanie byłej żony, J. K., z pobytu stałego, argumentując, że wyprowadziła się ona w 2001 r. i nie mieszka w lokalu od tego czasu. J. K. potwierdziła wyprowadzkę w 2001 r. z powodu konfliktów z byłym mężem, ale twierdziła, że nie opuściła mieszkania dobrowolnie ani trwale, ponieważ pozostały w nim jej rzeczy, a ona nie została wpuszczona z powrotem. Organy administracyjne obu instancji orzekły o wymeldowaniu, uznając opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne. J. K. zaskarżyła decyzję do sądu, kwestionując ustalenia organów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Wiesław Kisiel (spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Pismem z dnia [...] marca 2003 r. J. K. zażądał od organu administracyjnego wymeldowania z pobytu stałego w mieszkaniu nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] byłej żony J. K.. Małżeństwo zostało rozwiązane w 1998 r., a w 2001 r. J. K. przestała mieszkać w tym mieszkaniu.
Składając wyjaśnienia w dniu [...] kwietnia 2003 r. i w dniu [...] maja 2003 r. J. K. potwierdziła część faktów podanych przez J. K.. Rozwód nastąpił w 1998 r. Następne trzy lata wspólnego zamieszkiwania wypełnione były konfliktami między byłymi małżonkami. Dlatego w 2001 r. J. K. wyprowadziła się i od tego czas mieszka w domu nr [...] przy ul. [...] .
Ponadto oświadczyła, że od 2001 r. były mąż nie wpuszcza jej do mieszkania przy ul. [...] , a ona ze swej strony nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z J. K.; przeciwnie chciałaby sporne mieszkanie zamienić na dwa mniejsze.
Mając do dyspozycji taki materiał dowodowy Prezydent Miasta [...], działając w sprawie jako organ I instancji, orzekł o wymeldowaniu J. K. z mieszkania nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] . Jako podstawę prawna wskazano art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (jedn.tekst Dz.U.2001, nr 87, poz.960 ze zm.). Organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r., który eksponował rejestracyjny charakter meldunków i ich powszechny charakter, tj. każdy ma ustawowy obowiązek dopełnić obowiązku meldunkowego.
J. K. potwierdziła fakt swego wyprowadzenia się w 2001 r. z mieszkania przy ul. [...] i oświadczyła, że nie widzi możliwości powtórnego tam zamieszkania wspólnie z J. K.. Opuściła to miejsce w efekcie konfliktów z byłym mężem J. K., co jednak należy zakwalifikować jako wyprowadzenie się dobrowolne, tj. nie została przez J. K. usunięta z mieszkania, a w późniejszym czasie po opuszczeniu nie podjęła kroków prawnych dla odzyskania dostępu do mieszkania.
Odwołanie J. K. zawiera odmienną interpretację zaistniałej sytuacji. Wprawdzie od dnia [...] sierpnia 2001 r. strona nie zamieszkuje w spornym mieszkaniu, ale absolutnie nie można mówić o dobrowolnym jego opuszczeniu. To konflikty z J. K. zmusiły ją do opuszczenia wspólnego, mieszkania.
Wojewoda [...], działając w II instancji nie uwzględnił odwołania. Jako podstawę prawną swej decyzji podał art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych. Organ odwoławczy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, uznał za udowodnione, że opuszczenie spornego mieszkania przez J. K. ma charakter trwały. Strona jest zainteresowana wejściem do mieszkania, ale tylko w celu zabrania swoich rzeczy, co zdaniem organu świadczy o dobrowolności opuszczenia mieszkania, tj. strona nie podejmowała żadnych kroków celem ponownego zamieszkania na stałe w tym mieszkaniu.
W skardze do sądu administracyjnego J. K. zakwestionowała wnioskowanie organów administracyjnych. W jej ocenie nie zostało wykazane, że trwale i dobrowolnie opuściła mieszkanie. Nie opuściła mieszkania na trwale, skoro w mieszkaniu pozostały jej rzeczy. Nie opuściła mieszkania dobrowolnie, lecz w wyniku konfliktów rodzinnych. Nie można również powoływać się na art.15 ust.2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych, skoro nowe miejsce pobytu strony jest znane.
W odpowiedzi organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi i przytoczył ponownie swe wcześniejsze argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. akcentuje rejestracyjny charakter zameldowania; ma ono odzwierciedlać stan faktyczny bez wnikania w ewentualne spory na temat uprawnienia strony do lokalu. Dlatego w postępowaniu meldunkowym nie mogą być analizowane prawa i roszczenia cywilnoprawne stron. Limituje to zakres ustaleń faktycznych wymaganych od organu meldunkowego.
Skarżąca podkreśla, że nie opuściła mieszkania dobrowolnie, lecz pod presją i agresją byłego męża. Nie twierdziła jednak nigdy, aby były mąż użył przemocy czy innych środków wyłączających możliwość samodzielnego podjęcia decyzji o wyprowadzeniu się ze wspólnego mieszkania. Skarżąca nie akceptowała postawy
byłego męża we wspólnie zajmowanym mieszkaniu, jednak tego rodzaju konflikty nie są w orzecznictwie zaliczane do przesłanek wniosku o braku dobrowolności opuszczenia mieszkania w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych.
Prawidłowo organy administracyjne akcentują, jako okoliczność kluczową dla sprawy, dwuletnie zamieszkiwania przez Skarżącą poza mieszkaniem przy ul. [...] . Towarzyszył temu zaniechanie wykorzystania przez Skarżącą środków prawnych, które mogłyby doprowadzić ją do odzyskania dostępu do mieszkania. W orzecznictwie sądowym przeważa pogląd, że taki stan rzeczy uzasadnia przyjęcie dobrowolnego pozostawania poza mieszkaniem. Czyni to również wiarygodną konkluzję, że opuszczenie przez Skarżącą miało charakter trwały.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U.: 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło