II SA/Kr 1950/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : A WSA Wojciech Jakimowicz WSA Krystyna Daniel / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 czerwca 2003 r. Nr [....] w przedmiocie zasiłku celowego - skargę oddala - Wnioskiem z dnia [....] kwietnia 2003 r. Pan A.C. zwrócił się do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie po 461 zł na okres co najmniej pół roku oraz zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie, przez okres trzech miesięcy, na opłacenie biletów MPK wskazując, że obawia się chuliganów, czuje się zmęczony i wyrzucony poza nawias społeczeństwa Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. , po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w dniu [....] 04. 2002 r., w trakcie którego A.C. prosił o pomoc finansową na żywność, decyzją z dnia 6 maja 2003 r. znak: [....] udzielił A.C. pomocy w postaci zasiłku celowego w kwocie 150 zł, z przeznaczeniem na żywność w miesiącu maju 2003 r. Jednocześnie odmówił pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 95 zł miesięcznie na zakup biletów MPK. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 2 ust. 4 , art. 3 , art. 32 ust. 1 i 2 , art. 36 , 38 ust. 2 oraz 43 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej, zaś w jej uzasadnieniu stwierdzono, że powodem odmowy udzielenia pomocy na zakup biletów MPK są ograniczone środki finansowe, równocześnie uznając zakup żywności za niezbędną potrzebę bytową. Od tej decyzji złożył odwołanie A.C. , które zawarł w dwóch pismach - obydwu z dnia [....] maja 2003 r. W pierwszym z nich, A.C. wniósł o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji, z którego wynika odmowa przyznania zasiłku celowego w kwocie 95 zł na zakup biletów MPK, natomiast w drugim piśmie wniósł o uchylenie decyzji w całości. W związku ze zgłoszeniem rozbieżnych żądań Kolegium uznało, że A.C. domaga się uchylenia decyzji w całości i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia . Ponadto w swoich pismach odwoławczych A.C. domagał się: napiętnowania funkcjonariuszy MOPR, gdyż uważa, że ich działanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, przesłania stosownej sygnalizacji do Prezydenta Miasta K. jako dowodu na brak realizowania przez MOPR obietnic wyborczych Prezydenta K., W.L. , określonych programem przedwyborczym, a także rozpatrzenia sprawy na jawnej rozprawie. A.C. zarzucił nadto, że przyznanie zasiłku celowego na żywność w kwocie 150 zł świadczy o pozbawieniu go prawa do biologicznego przeżycia. Dziennie na utrzymanie ma kwotę 5 zł , która nawet przy zagwarantowaniu jednego posiłku w barze jest kwotą niewystarczającą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podjęło w dniu 25.06.2003 r. decyzję znak: [....] .utrzymującą w mocy decyzję MOPR z dnia 6.05.2003 r. W uzasadnieniu organ II instancji uznał, że A.C. spełnia kryteria do udzielenia pomocy i nie zostanie jej pozbawiony ale wskazał, że ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje MOPR nie mogą być spełnione wszystkie jego wnioski. Kolegium wskazało nadto, że nie ma kompetencji do badania jak Dyrektor MOPR realizuje swoje zadania. Kolegium potwierdziło, że A.C. spełnia kryteria z art. 4 ustawy z 29.11. 1990 r. o pomocy społecznej i jego sytuacja jest trudna i dlatego przyznał mu zasiłek celowy w kwocie 150 zł. na zakup żywności, wskazując równocześnie na trudną sytuację finansową MOPR-w w K., który dysponuje rocznym budżetem na udzielanie zasiłków celowych w kwocie 568,050 zł przy wzrastającej co roku liczbie osób wymagającej takiej pomocy. Z posiadanych obliczeń wynika, że średni zasiłek celowy udzielany miesięcznie na osobę wynosi 104,40 zł i jest przeznaczany najczęściej na zakup żywności. A zatem odmowa udzielenia wyższego zasiłku celowego jak i zasiłku na zakup biletów nie wynika z szykanowania ale spowodowana ograniczonymi środkami finansowymi, którymi dysponuje MOPR. Kolegium podkreśliło, że w miesiącu maju został udzielony A.C. zasiłek celowy w kwocie 150 zł, a więc w kwocie wyższej niż wynosi średnia kwota zasiłku celowego w K. Kolegium przyznało, że z subiektywnego punktu widzenia przyznanie zasiłku celowego na bilety komunikacji miejskiej jest sprawą istotną ale przy braku funduszy nie jest możliwą do zaspokojenia, a MOPR nie może wydawać więcej środków na pomoc społeczną niż zostaje mu przydzielone do dyspozycji. W kwestii przedwyborczych obietnic Prezydenta K., Kolegium stwierdziło, że nie ma kompetencji do badania sprawy w tym kontekście. Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej Kolegium nie stwierdziło potrzeby jej wyznaczenia, gdyż w sprawie nie wystąpiły okoliczności z art. 89 kpa, wszystkie istotne kwestie zostały ujęte w materiale dowodowym, znajdującym się w aktach sprawy i były i są znane organowi. A.C. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądy Administracyjnego podnosząc, że po raz kolejny nie przeprowadzono postępowania odwoławczego z jego udziałem na rozprawie jawnej, na której chciał podnieść szczegółowo kwestie dotyczące finansowania MPK, wykorzystania taboru MPK - który w połowie jeździ pusty oraz swojej osobistej sytuacji. Skarżący omówił potrzebę korzystania z biletów MPK z uwagi na brak sił, wskazał, że w tych warunkach odmawianie mu zasiłku na zakup biletów jest oczywistą dyskryminacją i rażącą niesprawiedliwością, bowiem ludzie którzy tej pomocy mu odmawiają dysponują luksusowymi limuzynami służbowymi. Ponownie podkreślił, że Prezydent K. w swojej kampanii wyborczej zapowiadał postępowanie uczciwe oraz sprawiedliwe i politykę prospołeczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na zarzuty skargi podtrzymało argumentację zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazując nadto, że skarżący korzysta z bezpłatnych obiadów finansowanych przez MOPR w K. , udzielana jest mu także pomoc rzeczowa w postaci ubrań , bielizny, pościeli , paczek świątecznych żywnościowych, otrzymał łóżko do spania itp. oraz zasiłki pieniężne przyznane również na zakup okularów, naprawę piecyka gazowego i uregulowanie opłaty za gaz. Kolegium wniosło o oddalenie skargi A.C. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy) Dlatego też przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25.06.2003 r. znak: [....] oraz prawidłowość zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia dotycząca przyznania A.C. zasiłku celowego w kwocie 150 zł z przeznaczeniem na żywność w miesiącu maju oraz odmowa przyznania zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK. Stosownie do art. 2 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu rodziny. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W konsekwencji ustawodawca wskazuje, iż realizacja pomocy społecznej zgodnie z tak ustalonymi celami wymaga również realistycznej oceny możliwości finansowych organów, które są powołane do zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Przy ograniczonych środkach finansowych pomoc taka z konieczności może być przyznawana w wysokości nie w pełni zaspakajającej istniejące potrzeby wymagających udzielenia pomocy. Stosownie do art. 32 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Z treści tego artykułu wynika, że organ, w sytuacji gdy spełnione są inne wymagane przesłanki, może, a nie musi przyznać świadczenia w formie zasiłku celowego. Artykuł ten określa także cele, na które w szczególności zasiłek celowy może zostać przyznany. Postanowienia zawarte w art. 32 ustawy o pomocy społecznej uprawniają organy pomocy społecznej do podejmowania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego, po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy stosownie do art. 7 i 77 kpa oraz art. 2 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to że decyzje organu nie są dowolne, ale są podejmowane po zebraniu i ocenie materiału dowodowego i w oparciu o obowiązujące prawo. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie nie przekroczyły swoich uprawnień a fakt, że nie uwzględniły całości wniosku złożonego przez skarżącego nie oznacza dowolności i w pełni mieści się w ramach uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy A.C. spełnia wymagane przesłanki do udzielenia pomocy społecznej i, w miarę możliwości finansowych organów udzielających pomocy społecznej, pomoc taką w różnych formach otrzymuje, włączając w to nie tylko udzielanie zasiłków celowych z przeznaczeniem na żywność, ale także pomoc rzeczową w formie bezpłatnych obiadów oraz pomoc rzeczową w postaci ubrań, bielizny, pościeli , paczek świątecznych żywnościowych, łóżka, zasiłków pieniężnych przyznanych na zakup okularów, naprawę piecyka gazowego i uregulowania opłaty za gaz. Jak ustalił Sąd w przedmiotowej sprawie największą i niezbędną potrzebą w warunkach skarżącego jest przede wszystkim zakup żywności. W ocenie Sądu decyzja MOPR o przyznaniu A.C. zasiłku celowego w kwocie 150 zł z przeznaczeniem na żywność w miesiącu maju, podobnie jak utrzymująca ją decyzja Kolegium Odwoławczego, nie budzi wątpliwości. Nadto Sąd uznał, że trudna sytuacja finansowa w jakiej znajduje się MOPR uzasadnia wysokość udzielonego zasiłku. Należy wskazać, że średni zasiłek celowy udzielany w analogicznym okresie przez MOPR w K. był niższy i wynosił 104,40 zł. Oznacza to, że zarzut A.C. o szykanowaniu go przez organy administracji nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, wskazuje natomiast, że MOPR, na miarę posiadanych możliwości zapewnia skarżącemu podstawowe potrzeby bytowe. Odnosząc się do kwestii odmowy udzielenia skarżącemu zasiłku celowego w kwocie 95 zł z przeznaczeniem na bilety MPK, Sąd uznał, że organy obydwu instancji nie negując, że A.C. ma zasadną potrzebę korzystania z komunikacji miejskiej, przy tak ograniczonych środkach na realizację zadań pomocy społecznej, nie są w stanie przyznać skarżącemu pomocy pieniężnej na zaspokojenie wszystkich formułowanych przez niego żądań, przyznając pierwszeństwo zaspokajaniu potrzeb żywnościowych. Sąd podzielił zdanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwestii rozprawy uznając, że w przedmiotowej wszystkie kwestie dowodowe i prawne nie budziły wątpliwości, nie zachodziły też przesłanki wymienione w 89 kpa takie jak: przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, osiągnięcie celu wychowawczego, i nie wymagał tego przepis prawny, nadto nie zachodziła potrzeba uzgadniania interesów stron. W kwestii zarzutów skarżącego odnoszących się do realizacji wyborczych obietnic Prezydenta K. Sąd uznał, że organy obu instancji nie są uprawnione do oceny realizacji tych zobowiązań. Może to jednak czynić każdy wyborca, a więc również skarżący. Wobec powyższego Sąd uznał, że A.C. nie jest dyskryminowany przez organ l i II instancji, a rozmiar i forma udzielanej mu pomoc jest ograniczona wyłącznie ze względu na konieczność dzielenia niewielkich środków finansowych wśród coraz większej liczby potrzebujących. Mając powyższe na uwadze , skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.