II SA/Kr 1953/99
WyrokWSA w Krakowie2004-10-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, NSA Andrzej Niecikowski, AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie przez organ administracji publicznej błędu w uzasadnieniu decyzji, polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego dotyczącego wysokości przyznanej pomocy społecznej, może nastąpić w trybie sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprostowanie oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. dotyczy jedynie błędów pisarskich, rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, które są widocznie niezgodne z myślą organu. Nie obejmuje ono natomiast błędów istotnych, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego lub zastosowania prawa. W rozpatrywanej sprawie błąd polegał na błędnym ustaleniu faktycznym wysokości przyznanej pomocy, co nie stanowiło oczywistej omyłki podlegającej sprostowaniu w tym trybie. W związku z tym, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały uchylone jako naruszające przepisy postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji o sprostowaniu oczywistej omyłki w uzasadnieniu decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Organ I instancji sprostował błędnie wpisaną kwotę pomocy finansowej przyznanej córce skarżącej w 1994 roku, wskazując, że pierwotnie wpisano kwotę 2.260.000 starych złotych, a powinno być 605.000 starych złotych. Skarżąca zarzuciła w zażaleniu m.in. przewlekłość postępowania i kwestionowała charakter "oczywistej" omyłki, twierdząc, że zawyżona kwota wpływała na odmowę przyznania innych świadczeń.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] czerwca 1999r.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. II SA/Kr 1953/ 99 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji -
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...] Kierownik Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] na zasadzie art.113 § l k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].08.1998r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego. Na stronie 2, w wierszu 14 od góry omyłkowo wpisano kwotę 2260000 (starych złotych), a powinno być 605000 (starych złotych). W wyniku tej pomyłki zamiast kwot, w wierszu 15 od góry na stronie 2 wpisano kwotę 8660000 (starych złotych), zamiast kwoty 7005000 (starych złotych), a na stronie 3 w wierszu 5 od dołu kwotę 10278,10 złotych zamiast 10112,60 złotych.
W uzasadnieniu postanowienia podano, iż w roku 1994r. w miesiącach marzec-czerwiec przyznano córce Z. R. pomoc w formie finansowania obiadów w szkole. Podano, iż wartość tej formy pomocy wyniosła 2260000 starych złotych. W rzeczywistości zaś kwota uregulowanych przez MOPS rachunków za obiady wynosiła 605000 starych złotych. Błąd wynika z tego, iż obliczono wartość posiłków w barze mlecznym, a w tym okresie córka D. korzystała z posiłków w szkole gdzie obiady wydawane są tylko w dni nauki (córka D. w późniejszym okresie korzystała z posiłków w barze mlecznym). W tej sytuacji ogólne zestawienie udzielonych klientce świadczeń w 1994r, jak też i w okresie od kwietnia 1994r. do grudnia 1998r. Wyliczone kwoty są wyższe o 165,50 zł. (po denominacji 226,00 - 60,50 = 165,50zł.). W 1994r. Pani Z. R. otrzymała pomoc w kwocie 7005000 starych złotych, zaś kwota ogółem od l.IV.1994r. do VII.1998r. wynosi 10112,60 zł., a me 10278,10 zł."
W zażaleniu od tego postanowienia Z. R. zarzuciła długość załatwiania sprawy, niedopełnienie formalności okazania pokwitowania odbioru kurtki rzekomo otrzymanej do 13.12.1994r. oraz brak decyzji o przyznaniu obiadów, dowodów wypłacenia kwoty i jej otrzymania, potwierdzenia odbioru decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1999r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., utrzymało postanowienie organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego postanowienia Kolegium wskazało brzmienie art.113 §1 k.p.a. Wskazało także, iż "sprostowanie omyłki dotyczy bowiem błędnie podanej w uzasadnieniu kwoty przyznanej we wcześniejszych latach pomocy, co wynika z akt sprawy oraz w konsekwencji błędnego wyliczenia pozostałych rachunków,"
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. R. W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca wskazała, iż ma wątpliwości czy sprostowana omyłka ma charakter "oczywisty" zwłaszcza, że jak uważa działa to na jej niekorzyść. Zawyżona kwota udzielonej w 1994r. pomocy miała wpływ na odmowę udzielenie jej innych świadczeń z zakresu pomocy społecznej. Uważa, że powinna być zawiadomiona o tym, czy i w ogóle podjęto starania by w przyszłości takie błędy nie miały miejsca. Podnosi także, iż w piśmie z Biura Kontroli z dnia 16.07.1999r. wskazano jeszcze inną łączna kwotę uzyskanej przez skarżącą pomocy społecznej. Nadto postanowienie Kolegium nie poruszało kwestii przewlekłości postępowania oraz rzekomego przyznania pomocy rzeczowej tj. kurtki.
Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Jak wynika z treści art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Istota omyłek, o których mowa w art. 113 § 1 kpa leży w tym, że w orzeczeniu wyrażono coś, co widocznie niezgodne jest z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, omyłkę pisarską (wyrok NSA z 17.10.2001r., sygn. akt II SA 1099/01). Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, a błąd pisarski - to widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki.
Natomiast nie podlegają sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego .kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej.
W konsekwencji zmiana treści wyrażonej w decyzji (jej uzasadnieniu), chociażby nawet powziętej na skutek błędu, nawet wskutek mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym albo prawnym - nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki, których dotyczy art. 113 § l kpa. (por. wyrok NSA z 23.04.2001r., sygn. akt II SA 863/00).
Przedmiotem sprostowania nie mogą więc być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. Tymczasem w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu sprostowaniu podlegał nie -oczywisty błąd rachunkowy (błąd w działaniu matematycznym), lecz przyjęcie dla celów wykazania wysokości świadczeń udzielonych stronie skarżącej w latach poprzednich z zakresu pomocy społecznej, mylnych ustaleń faktycznych. Błąd taki nie ma charakteru oczywistej omyłki, lecz polega na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w tym zakresie.
Wątpliwości dotyczą również "oczywistości" tego błędu, który nie wynika z wprost z akt sprawy. W aktach sprawy, przedstawionych Sądowi, znajduje się bowiem wyłącznie decyzja z dnia [...].04.1994r., nr [...] o przyznaniu Z. R. pomocy na posiłki w szkole nr [...] od dnia 1.03.1994r. do dnia 23.06.1994r. o wartości według odpłatności w szkole (k.21 t.l). Brak jednak dokumentów potwierdzających przekazanie na ten cel określonej kwoty, bądź z których wynikałaby stawka jednostkowa obiadu w szkole w tym okresie.
Podsumowując stwierdzić należy, że sprostowanie oczywistej omyłki postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999r., nr [...] przez Kierownika Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1999r., nr [...] stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, powodujące konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło