II SA/Kr 196/06

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr) Sędziowie AWSA Kazimierz Bandarzewski AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]grudnia 2005r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy materialnej skargę oddala WSA/wyr, l - sentencja wyroku Decyzją z dnia [...]sierpnia 2005r., wydaną na podstawie art. 104 i 107 kpa oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 17 ust. 2 pkt 1, art. 39, art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz upoważnienia Nr 437/2004 Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy oraz właściwości powiatu, Kierownik Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił przyznania M.P. pomocy materialnej na dofinansowanie do czynszu. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a miesięczny dochód strony stanowi emerytura w wysokości 890,32 zł oraz dochód z pracy dorywczej w wysokości około 90 zł miesięcznie. Z wnioskodawczynią wspólnie zamieszkują jej mąż, syn oraz wnuczka. Syn partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania poprzez ponoszenie opłat za energię elektryczną oraz kosztów napełniania butli gazowej, mąż natomiast jest zobowiązany do partycypowania w kosztach czynszu, jednakże nie wywiązuje się z nałożonego na niego obowiązku. Organ I instancji wskazał, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa w rozpatrywanej sprawie nie znalazł podstaw do udzielenia stronie wnioskowanej pomocy w formie zasiłku celowego, ponieważ jej dochód w lipcu 2005 roku wyniósł 980,32 zł i przekroczył kryterium dochodowe, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł, o kwotę 519, 32 zł. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przyznaje się na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie zaległych opłat za użytkowanie mieszkania, co nie mieści się w zakresie w/w przepisu. Zdaniem organu I instancji w niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do przyznania stronie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego specjalnego, określonego w art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, z uwagi na brak szczególnych okoliczności oraz ograniczone środki będące w dyspozycji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła M.P., powołując się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Podkreśliła, że ponosi coraz wyższe wydatki na leki i utrzymanie, a jej emerytura pozwala jedynie opłacić czynsz Decyzją z dnia [...]grudnia 2005r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8, art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, formułuje art. 8 ust. 1 w/w ustawy. Zgodnie nim prawo do świadczeń przysługuje osobom, które nie mają żadnych źródeł utrzymania lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego określonego w tym artykule oraz w razie zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, a w szczególności sytuację materialną oraz rodzinną odwołującej się. Podkreśliło też, że nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż wraz z odwołującą się wspólnie zamieszkują mąż oraz syn wraz ze swoją córką, którzy według oświadczenia prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Mając na uwadze tę okoliczność Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż osoby te również są zobowiązane do partycypowania w kosztach utrzymania mieszkania, a ponadto w sytuacji gdyby odwołująca się popadła w niedostatek są oni zobowiązani do świadczenia alimentacyjnego na rzecz odwołującej się. Zdaniem Kolegium decyzja wydana przez organ I instancji w przedmiotowej sprawie nie narusza ogólnych zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. l w/w ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudności życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Natomiast w rozpatrywanej sprawie Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosku odwołującej się i udzielenia jej pomocy, czy to w formie zasiłku celowego, czy też celowego specjalnego, albowiem, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, sytuacja materialna nie uprawnia odwołującej się do nabycia wnioskowanych świadczeń. Nie zachodzą również szczególne okoliczności, o których mowa w art. 41 w/w ustawy. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M.P., wskazując na okoliczności, które podniesione zostały w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto wskazała, iż zaciągnęła pożyczkę z prywatnej firmy [...], którą nie ma z czego spłacić. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 461 złotych. Na podstawie art. 8 ust. 3 w/w ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W przedmiotowej sprawie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz informacje podane przez skarżącą, dochód skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 980,32 zł, na który złożyła się emerytura oraz dochód z pracy dorywczej. W ocenie Sąd ustalenie wysokości dochodu w przedmiotowej sprawie należy uznać za prawidłowe, ponieważ opiera się ono na wywiadzie środowiskowym oraz informacjach podanych przez samą skarżącą. Uprawnione jest zatem twierdzenie, że podstawa faktyczna zaskarżonych decyzji w postaci wysokości dochodu nie jest w niniejszej sprawie kwestionowana. Zatem wobec wyraźnej dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego w wysokości 461 złotych, przyznanie skarżącej zasiłku celowego w oparciu o art. 39 w/w ustawy nie było możliwe, ponieważ dochód jej jest wyższy od kryterium dochodowego o kwotę 519, 32 zł, a zatem skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki przyznania tego zasiłku. Art. 41 ustawy o pomocy społecznej dopuszcza przyznanie specjalnego zasiłku celowego osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, jednak uzależnia to od zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku. W przedmiotowej sprawie organy administracji wzięły pod uwagę możliwość zastosowania art. 41 i rozważyły, czy istnieją podstawy do przyznania specjalnego zasiłku celowego. W ocenie Sądu organy w sposób dokładny zbadały sytuację majątkową i rodzinną skarżącej w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Skoro dochód skarżącej przekracza ustawowe kryterium dochodowe ponad dwukrotnie, a ponadto istnieją osoby zobowiązane do wspierania skarżącej w razie pojawienia się trudności materialnych, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że zachodzą przesłanki do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem. Podnieść także należy, iż zaległości czynszowe nie kwalifikują się do uznania ich za kategorię niezbędnej potrzeby bytowej (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 1998 r., I SA 1174/97, Lex, nr 45813; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1996 r., I SA 1138/96, Pr. Pracy 1998, nr 2, s. 41; wyrok NSA z dnia 15 października 1996 r., SA/Ka 2772/95, Pr. Pracy 1997, nr 5, s. 45). W ocenie Sądu, organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i właściwie zastosowały odpowiednie przepisy postępowania oraz prawa materialnego regulujące zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Należy również podkreślić, że przy rozpatrywaniu spraw o przyznanie pomocy finansowej konieczne jest ważenie interesu społecznego, słusznego interesu strony oraz branie pod uwagę ilości środków, jakimi dysponują organy pomocy społecznej. W niniejszej sprawie organy administracji w kwestii przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej były związane wysokością kryterium ustawowego i w przypadku jego przekroczenia nie mogły przyznać świadczenia. Natomiast w przypadku określonym w art. 41 prawidłowo oceniły stan faktyczny i zdaniem Sądu nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Podsumowując wskazać należy, iż nie tylko skarżąca korzysta z przedmiotowego lokalu, co do którego powstały zaległości czynszowe. Również inni współużytkownicy tego lokalu (w szczególności mąż skarżącej – E.P.) winni współprzyczyniać do ponoszenia kosztów związanych z lokalem, który wspólnie użytkują. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak również decyzja Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.