II SA/Kr 1974/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr) A WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002r., znak:[...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala Pismem z 8.01.2002r. A.C. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie pomocy materialnej w niezbędnym zakresie w postaci zasiłku okresowego w kwocie 447 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku, zasiłku celowego w kwocie 90 zł na zakup biletów MZK oraz zasiłku celowego w kwocie 220 zł na dokończenie remontu łazienki (wymianę 2 baterii w łazience). A.C. wskazał, że jest bez własnej winy bezrobotny, bez zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Decyzją z [...].01.2002 r., nr [...], MOPR w K. na podstawie art. 2 ust. 4, art. 3,art. 4, art. 32 ust 1 i 2, art. 36, art. 38 ust. 1 i art. 43 ust 1 i 3 ustawy z 29.11.1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 z późn. zm.), w związku z art. 104 § 1, art. 127 § 1 i 2 , art. 129 § 1 i 2 ustawy z 14.06.1960 kpa oraz uchwały Rady Miejskiej w K. z 29 kwietnia 1999r. nr [...] w sprawie udzielania upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych i uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...].06.2000r. w sprawie udzielenia upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych odmówił A.C. zasiłku celowego w kwocie 90 zł z przeznaczeniem na zakup biletów MZK oraz zasiłku celowego w kwocie 220 zł. na zakup i wymianę 2 baterii łazienkowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze względów na ograniczone środki finansowe nie może zaspokoić wszystkich potrzeb życiowych osób ubiegających się o taką pomoc. Organ wskazał, że w miarę posiadanych możliwości udziela A.C. pomocy finansowej na zakup żywności. Od tej decyzji A.C. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], opisał trudną sytuację życiową, w jakiej się znajduje, trudności w poruszaniu się po mieście i zaspokajaniu potrzeb higienicznych, zarzucając organowi I instancji szykanowanie go i złośliwość bo właśnie w jego przypadku nie zostały zaspokojone podstawowe, najniezbędniejsze potrzeby. Uzyskaną w miesiącu styczniu pomoc finansową w kwocie 60 zł na zakup żywności uznał za rażąco niską i niewystarczającą. Żalił się, że nie ma możliwości zapoznania się z dokumentami dotyczącymi budżetu, jakim dysponuje MOPR w K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.C. decyzją z dnia [...].03.2002r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ podał, że zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej co nie jest równoznaczne z zaspokajaniem wszystkich potrzeb. Zdaniem SKO organ I instancji nie poczynił w tym zakresie niezbędnych ustaleń, nie wziął pod uwagę, że wnioskodawca musi pokonywać znaczne odległości. Kolegium uznało też, że umożliwienie higieny osobistej należy do podstawowych potrzeb bytowych, organ nie wykazał, że udzielenie pomocy na wymianę skorodowanych baterii przekracza możliwości finansowe MOPR w K. Zdaniem Kolegium, organ I instancji powołał się tylko ogólnie na trudności finansowe, nie wykazał natomiast, że już na początku roku zaspokojenie potrzeb wskazanych przez A.C. przekracza jego możliwości. SKO nie znalazło uzasadnienia dla żądania aby sprawa A.C. był rozpoznana na rozprawie. W Kwestii dotyczącej udostępnienia dokumentów budżetowych MOPR, kolegium poinformowało, że w świetle ustawy z 6 września 2006 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz.1198) istnieje taka możliwość, może także zapoznać się z dokumentacją toczącego się postępowania w siedzibie SKO w [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie wymiany baterii łazienkowych, w którym ustalono, w oparciu o informacje uzyskane od administracji Spółdzielni Mieszkaniowej "A", że nie zachodzi potrzeba wymiany baterii umywalkowej natomiast bateria wannowa w mieszkaniu zajmowanym przez A.C. nadaje się do wymiany, przy czym koszt baterii wannowej wnioskodawca określił na 170 zł, natomiast pracownik socjalny, w oparciu o ceny w sklepie osiedlowym "D" ul. K., na 97 zł (bateria ścienna, nieniklowana). MOPR w K. decyzją z [...] maja 2002 r. nr [...] przyznał A.C. pomoc w postaci zasiłku celowego w kwocie 130 zł. z przeznaczeniem na zakup i montaż baterii wannowej i odmówił zasiłku celowego w kwocie 90 zł na zakup biletów MZK. W uzasadnieniu organ wyjaśnił w jaki sposób skalkulował cenę wymiany baterii wannowej na kwotę 130 zł. oraz wskazał, że z informacji pracownika administracji Spółdzielni Mieszkaniowej "A.", jak i aktualizacji wywiadu środowiskowego nie wynika, aby zachodziła konieczność wymiany baterii umywalkowej. Nadto wskazał na ograniczone możliwości finansowe i konieczność hierarchizacji potrzeb, w których na pierwszym miejscu znajduje się żywność i które nie uzasadniają przyznania zasiłku na zakup biletów MZK. Od tej decyzji odwołał się A.C. kwestionując odmowę przyznania mu zasiłku celowego na zakup baterii umywalkowej. Stwierdził, że w marcu został zmuszony do kupienia takiej baterii za pieniądze przyznane mu na zakup drugiej pary okularów (do chodzenia). Odmowę tę ocenił jako złośliwą. Zakwestionował, też stanowisko MOPR uznające, że korzystanie z komunikacji nie jest najniezbędniejsza potrzebą życiową ponieważ musi pokonywać duże odległości w drodze po chleb oraz do baru, w którym ma wykupione obiady. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.C. decyzją z [...].07.2002r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO w [...] podało, że powodem odmowy udzielenia zasiłku celowego w kwocie 90 zł na zakup biletów MZK jest brak wystarczających środków finansowych, jakimi dysponuje MOPR w K. Odmowę przyznania zasiłku celowego na zakup baterii umywalkowej uzasadniło tym, że bateria ta została już wymieniona, a więc wniosek w tym zakresie stał się już bezprzedmiotowy. Zdaniem Kolegium decyzja ta nie miała charakteru szykany ponieważ zgodnie z art. 2 ust 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Kolegium nie neguje, że korzystanie z komunikacji miejskiej stanowiłoby dla A.C. znaczne udogodnienie ale ze względu na ograniczenia finansowe nie jest w stanie pokryć kosztów biletów MZK. A.C. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu swojej skargi powtórzył zarzuty skierowane w odwołaniu do SKO. Zarzucił, że jego sprawa nie była rozpoznawana na rozprawie, w związku z czym nie mógł przedstawić swoich racji. Wskazywał, ze nie ma możliwości zapoznanie się z dokumentami MOPR dotyczącymi budżetu i jego realizacji. Uznał, że wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu na temat celów, znaczenia i sposobu funkcjonowania pomocy społecznej nie mają żadnego znaczenia prawnego i prezentują osobiste poglądy członków Kolegium. Skarżący zarzucił organom obydwu instancji złą wolę i podejmowanie działań pozornych. Uważa, że jest źle i złośliwie traktowany przez organy I i II instancji, które nie chcą dostrzec na jakie trudności jest narażony z powodu braku środków na zakup biletów MZK. Uznał, że kwota przyznana na wymianę baterii wannowej jest za niska i nie można za nią nabyć odpowiedniej baterii a wybrana przez pracownika MOPR nie nadaje się do jego wanny. Wnosi o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie SKO do rozpoznawania spraw na rozprawie oraz przesłania stosownej sygnalizacji do Wojewody. Odpowiadając na powyższe zarzuty SKO nie podzieliło zarzutów skarżącego, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08. 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kognicja Sądu ograniczona jest do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu prawnego. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia przyznania skarżącemu zasiłku celowego w kwocie 90 zł na zakup biletów MPK oraz zasiłku celowego w kwocie 220 zł na zakup i wymianę baterii w łazience. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości prowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, a stosownie do art. 2 ust. 3 i 4 ustawy, sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Stosownie do art. 4 ust. 1 prawo doświadczeń pieniężnych przysługuje m. in. osobom samotnie gospodarującym, których dochód nie przekracza 447 zł. Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 w/w ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Jak ustalił Sąd w oparciu o akta sprawy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w rozpatrywanej sprawie, w wyniku którego stwierdzono, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji i spełnia przesłanki do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Z akt sprawy wynika również, że skarżący otrzymuje systematyczną pomoc finansową oraz obiadową, jakkolwiek nie zawsze MOPR może spełnić w pełnym zakresie oczekiwania skarżącego. W przedmiotowej sprawie A.C. przyznana została pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 130 zł z przeznaczeniem na zakup i zamontowanie baterii wannowej, odmówiono mu zasiłku celowego na montaż drugiej baterii umywalkowej oraz zasiłku celowego w kwocie 90 zł z przeznaczeniem na zakup biletów MZK. Sąd zważył ponadto, że stosownie do art. 13 ustawy przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, przy czym w sytuacji gdy gmina posiada ograniczone środki na realizację tej pomocy, nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet najbardziej słusznych potrzeb osób uprawnionych do korzystania z tej formy pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącego, że jest on szykanowany przez organy administracji publicznej, które odmawiają mu się przyznania w pełnym wymiarze wnioskowanych zasiłków celowych w tym zasiłku na zakup biletów i zakup i wymianę baterii do umywalki są całkowicie subiektywne. Jak ustalił Sąd powodem, dla którego organy I i II odmówiły przyznania pomocy na zakup biletów MZK są ograniczone możliwości finansowe oraz uznanie że pomoc w tym zakresie, jakkolwiek uzasadniona, nie ma charakteru niezbędnej potrzeby bytowej, wymagającej zaspokojenia jej poprzez udzielenie zasiłku celowego. Oceniając decyzję organów w kwestii udzielenia zasiłku celowego na zakup baterii łazienkowych Sąd uznał, że po uchyleniu decyzji organu I instancji z 15.01.2002r. organ ten ponownie rozpatrując sprawą wykonał swoje zadanie poprawnie, przeprowadził postępowanie wyjaśniające w wyniku którego ustalił, że wymiany wymaga jedynie bateria wannowa, (bateria do umywalki została już wcześniej wymieniona) ustalił cenę baterii i koszty jej zamontowania na kwotę 130 zł. Trudno uznać za błędne lub złośliwe, że organ, mający ograniczone możliwości finansowe, ustalił tę kwotę w oparciu o ceny najtańszych baterii dostępnych na rynku. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w kwocie 130 zł na wymianę baterii do wanny jest uzasadnione, podobnie jak odmowa przyznania zasiłku celowego na bilety MZK, nastąpiło w oparciu o obowiązujące prawo, i nie wiązało się z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ II instancji rozprawy, Sąd uznał ten zarzut za nieuzasadniony ponieważ w postępowaniu administracyjnym rozprawa, stosownie do treści art. 89 kpa, jest wymagana tylko wtedy gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, ze względu na osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawny. Organ powinien przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, albo gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W przedmiotowym postępowaniu nie zachodziły powyższe przesłanki. Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.