II SA/Kr 199/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-04-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, WSA Magda Froncisz (spr.), WSA Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę jest aktem prawa miejscowego, a jeśli nie, to jaki termin obowiązuje Prokuratora do wniesienia skargi na taką uchwałę?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę Prokuratora, uznając ją za wniesioną po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę nie jest aktem prawa miejscowego. W związku z tym, Prokurator był zobowiązany do wniesienia skargi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały, zgodnie z art. 53 § 3 PPSA w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Skarga została wniesiona po tym terminie.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Muszynie wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 24 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r., kwestionując część dotyczącą opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowych. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, twierdząc, że przepisy te nie stanowią podstawy prawnej do nakładania takich opłat w drodze uchwały. Organ wniósł o odrzucenie skargi, podnosząc m.in. jej wniesienie po terminie oraz przez nieuprawniony podmiot.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 24 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Muszynie na uchwałę Nr XI.121.2015 Rady Miasta i Gminy Uzdrowiskowej Muszyna z dnia 24 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. na terenie wsi Powroźnik postanawia: odrzucić skargę.
Sygn. akt II SA/Kr [...]
Uzasadnienie
Pismem z 29 grudnia 2017 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w M, działając na podstawie art. 8, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i art. 53 § 3 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2017 poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", wywiódł skargę na uchwałę Nr XI. 121.2015 Rady Miasta i Gminy U. w M. z dnia 24 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. na terenie wsi P., zaskarżając ją w części dotyczącej § 1 zatwierdzającego w załączniku do uchwały Tabelę nr [...] stanowiącą o opłacie za przyłączenie do urządzeń wodociągowych.
Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w ww. części, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594 z późn. zm.) i art. 24 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 z późn. zm.), poprzez uznanie, że przepisy te stanowią w rzeczywistości podstawę prawną nałożenia na mieszkańców w drodze uchwały Rady Miejskiej obowiązku ponoszenia opłat za przyłączenie do sieci wodociągowej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie m.in. art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Powołane przez Radę Miasta i Gminy U.. M. przepisy nie mogą stanowić podstawy do nałożenia w drodze uchwały obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, jako kosztu przyłączenia do sieci wodociągowej, na który składają się też koszty przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę.
Na wstępie podniesiono, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, posiada bowiem cechy ogólności, generalności i abstrakcyjności, określa bowiem adresata poprzez wskazanie jego cech nie wymieniając go z nazwy. Dyspozycja określa postępowanie adresata i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności, stanowi podstawę do uiszczenia opłaty w zamian za włączenie się do sieci wodociągowej.
W polskim systemie prawa żaden przepis nie daje Radzie uprawnień do ogólnego wprowadzania opat w drodze regulacji prawnych powszechnie obowiązujących. Opłaty przewidziane zaskarżoną uchwałą miały cechy jednostronnie narzuconej mieszkańcom daniny publicznej. W okresie uchwalania przedmiotowej uchwały nie było przepisów ustawowych, które upoważniałyby gminę do wprowadzenia opłat z tytułu podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i regulacji prawnych powszechnie obowiązujących.
Art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków dotyczy jedynie zatwierdzania taryf rozumianych jako podanych do wiadomości publicznej cen za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków i nie można na podstawie tego przepisu wysnuwać wniosku, jakoby stanowił on podstawę do nakładania jednorazowych opłat za przyłączenie do sieci wodociągowej bądź kanalizacyjnej. Jako takie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. III SA/Kr [...]).
W konsekwencji, zdaniem skarżącego, należy przyjąć, że art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie daje podstawy prawnej do samodzielnego ustalania przez radę miejską w drodze uchwały tzw. opłaty za przyłączenie do sieci, w tym poprzez zatwierdzenie taryfy ustalającej taką opłatę. Ponadto zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomości osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług.
Podniesiono, że art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków przewiduje, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Nadto przepis art. 15 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, iż przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy. Jedynie realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci (art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy).
Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, iż przepisy prawa nie dają podstawy do nałożenia w drodze uchwały rady gminy obowiązku ponoszenia opłat za wykonanie usługi przyłączenia nieruchomości do sieci, w tym wypadku ukrytych w postaci opłaty za wykonanie prób przyłącza wykonanego przez odbiorcę. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego (wyrok NSA z 31 maja 1996r., sygn. I SA/Łd [...], z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. II SA/Kr [...], uchwała SN z dnia 26 września 1995r., III AZP [...], OSNiAPiUS 1996, Nr [...] poz. 80, wyrok NSA z dnia 14 marca 2003r., sygn. akt I SA [...], lex nr 121772).
Zdaniem skarżącego, mając na uwadze, iż wniesiona skarga na przedmiotową uchwałę Rady Miasta i Gminy U.. M. dotyczy aktu prawa miejscowego, brak jest ograniczenia czasowego możliwości stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Zgodnie z zapisem art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13 poz. 74 z późn. zm.), który został zmieniony na mocy art. 4 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 48 poz. 552), przepis ten ma zastosowanie do wszelkich aktów prawa miejscowego, bez względu na datę ich uchwalenia (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 maja 2001 r., sygn. III SA [...], ONSA [...]/114).
Zwrócono w skardze uwagę, iż pomimo tego, że skarżona uchwała miała charakter okresowy, to jednak wywołała skutki prawne od wejścia jej do obrotu prawnego, do dnia utraty mocy. Na jej podstawie pobierano bowiem opłaty, co ma istotne znaczenie dla kwestii wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej oraz kwestii zakazu zamykania komukolwiek drogi sądowej do dochodzenia naruszenia jego wolności i praw.
Mając na względzie powyżej przytoczone argumenty skarżący stwierdził, że uchwała Rady Miasta i Gminy U.. M. w zaskarżonym zakresie została uchwalona bez podstawy prawnej, zatem skarga jest uzasadniona, a zakwestionowane zapisy uchwały powinny zostać uznane za nieważne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc m.in., iż skarga została złożona po terminie określonym w art. 53 p.p.s.a oraz przez podmiot nieuprawniony w stosunku do art. 53 § 3 p.p.s.a., tj. instytucję, którą jest Prokuratura Rejonowa w M, o czym świadczy określenie pozycji skarżącego w skardze z 29 grudnia 2017 r. Wskazano, iż zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a. do złożenia skargi uprawniony jest Prokurator, nie zaś instytucja w postaci Prokuratury Rejonowej w M. Artykuł 8 p.p.s.a. stanowi, iż Prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim przypadku przysługują mu prawa strony. Przepis ten w żadnym zakresie nie określa formy prawnej wystąpienia ze skargą jednostki organizacyjnej prokuratury powszechnej, jaką jest Prokuratura Rejonowa w M. Jednoznacznie potwierdza to art. 16 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. 2017 poz. 1767 z późn. zm.), który stwierdza, że prokuratura rejonowa to powszechna jednostka organizacyjna prokuratury, która nie jest prokuratorem i nie może być traktowana jako organ sensu stricto, o którym mowa w ustawie p.p.s.a., gdyż to w jej imieniu działają prokuratorzy, a nie ona działa w imieniu prokuratorów.
Ponadto strona przeciwna do skarżącej podkreśliła, iż zaskarżona uchwała funkcjonowała w obrocie prawnym do dnia 31 października 2016 r. Dodatkowo uchylenie uchwały w odniesieniu do jej skutków nie blokuje prawa do skorzystania ze skargi na przedmiotową uchwałę, w związku z czym stwierdzenie jej nieważności jest bezzasadne. Wskazano również, że według stanu prawnego obowiązującego na dzień podejmowania zaskarżonej uchwały, rada gminy zobligowana była do podejmowania uchwały o zatwierdzeniu taryf, na podstawie art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w obowiązującym wówczas brzmieniu.
Mając na względzie treść skargi podniesiono, iż w czasookresie wskazanym w skardze z dnia 29 grudnia 2017 r., to jest w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r., dotyczącym uchwały podjętej w dniu 24 września 2015 r., w polskim ustawodawstwie istniał szereg wątpliwości dotyczących zastosowania art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Problem natury prawnej był tak doniosły, iż w związku z ujawnionymi rozbieżnościami w wykładni prawa oraz rozwiązaniami przyjmowanymi przez poszczególne jednostki, zaszła konieczność wydania w dniu 11 kwietnia 2017 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr [...]. Zgodnie z wyżej wymienionym wyrokiem, stanowisko judykatury zostało w całości uwzględnione przez Radę Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M. przy podejmowaniu kolejnej uchwały obejmującej stawki za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga, wniesiona w niniejszej sprawie przez Prokuratora Rejonowego w M, podlega odrzuceniu.
Uchwałą z dnia 24 września 2015 r. Nr XI. 121.2015 Rada Miasta i Gminy Uzdrowiskowej M., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 139, dalej: "u.z.z.w."), zatwierdziła taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie wsi P. w gminie M. na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.
W § 4 uchwały wskazano, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Województwa [...] z mocą obowiązującą od 1 listopada 2015 r..
Kwestionowana uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 5 października 2015 r., poz. 5715.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego zaliczają się do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Definiując pojęcie prawa miejscowego, należy przez to rozumieć stanowione przez organy terenowe prawo obowiązujące na odpowiadającej władztwu tych organów części terytorium państwa. Podejmowana przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwała, aby mogła zostać uznana za akt prawa miejscowego musi spełniać następujące warunki: 1) musi być wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 94 Konstytucji RP), 2) mieć charakter abstrakcyjny i generalny.
Abstrakcyjność aktu oznacza, że akt ma zastosowanie ilekroć spełni się zakres jego zastosowania. Innymi słowy przewidziany aktem model zachowania będzie wdrożony wobec adresata, który odpowiadać będzie przedmiotowi regulacji. Generalność aktu polega na tym, że wskazuje adresata nie przez dane umożliwiające jego identyfikację, lecz przez wymienienie cech rodzajowych (zastosowanie formuły "kiedy", "kto") – por. Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, K. B. i in., wyd. 3, rozdz. 4, str. 384-415.
Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach z 18 maja 2016 r., sygn. akt II GSK [...], a także z 24 maja 2017 r., sygn. akt III OSK [...] (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, który tut. Sąd podziela, że podjęta na podstawie art. 24 ust. 1 i ust. 5 u.z.z.w. uchwała rady gminy o zatwierdzeniu taryfy nie spełnia warunków aktu prawa miejscowego. Przede wszystkim uchwała ta nie jest aktem stanowienia prawa, bowiem rada gminy nie ustanawia żadnych mających obowiązywać na właściwym dla swego działania obszarze norm zakazujących, nakazujących czy zezwalających. Taryfa – stosownie do art. 2 pkt 12 u.z.z.w. będąca zestawieniem ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania – nie jest określana przez gminę, lecz przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na zasadach określonych w rozdziale 4 cytowanej ustawy (art. 20 ust. 1 u.z.z.w.). Poza wynikającym z art. 24 ust. 4 u.z.z.w. uprawnieniem organu wykonawczego gminy do sprawdzenia przedstawionej taryfy pod względem zgodności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i ewentualnej weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia, żaden organ gminy nie ma możliwości określenia konkretnych cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Organ gminy działa wyłącznie na wniosek przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego o zatwierdzenie taryf, który to wniosek przedsiębiorstwo składa w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia taryf w życie (art. 24 ust. 2 u.z.z.w.).
Propozycje cenowe taryf przedstawia wyłącznie przedsiębiorstwo określając ich wartość na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu alokacji na poszczególne grupy odbiorców, różnicując wysokości cen i opłat dla poszczególnych grup odbiorców na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (art. 20 u.z.z.w.). Obowiązkiem przedsiębiorstwa – a nie rady gminy, jak w odniesieniu do aktów prawa miejscowego – jest ogłoszenie zatwierdzonej taryfy w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały o zatwierdzeniu taryfy (art. 24 ust. 7 u.z.z.w.). Należy zauważyć, że zgodnie z art. 24 ust. 5 u.z.z.w. rada gminy może odmówić zatwierdzenia taryfy lub może nie podjąć uchwały w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku. W przypadku nie podjęcia uchwały w wyznaczonym prawem terminie, o czym stanowi już art. 24 ust. 8 u.z.z.w., taryfa wchodzi w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia przez przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wniosku o zatwierdzenie taryf, zaś w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), stosownie do art. 24 ust. 5b u.z.z.w., wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia doręczenia przedsiębiorstwu rozstrzygnięcia nadzorczego.
Treść powyżej przytoczonych norm jednoznacznie wskazuje, że byt prawny taryf nie jest uzależniony od zaaprobowania ich przez radę gminy w drodze uchwały, a w konsekwencji uchwale dotyczącej zatwierdzenia taryf nie można przypisać cech aktu prawa miejscowego.
Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie, mając świadomość rozbieżności w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w najnowszych postanowieniach z 17 kwietnia 2018 r. i 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GZ [...] i I GZ [...], w których NSA wskazał, że "w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji RP akty prawa miejscowego zaliczają się do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Definiując pojęcie prawa miejscowego, należy przez to rozumieć stanowione przez organy terenowe prawo obowiązujące na odpowiadającej władztwu tych organów części terytorium państwa. Podejmowana przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwała, aby mogła zostać uznana za akt prawa miejscowego, musi spełniać następujące warunki: musi zostać wydana na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (art. 94 Konstytucji), a także musi mieć charakter abstrakcyjny i generalny (cecha podwójnej ogólności). Abstrakcyjność aktu oznacza, że akt ma zastosowanie ilekroć spełni się zakres jego zastosowania. Innymi słowy, przewidziany aktem model zachowania będzie wdrożony wobec adresata, który odpowiadać będzie przedmiotowi regulacji. Generalność aktu polega na tym, że wskazuje adresata nie poprzez dane umożliwiające jego identyfikację, lecz poprzez wymienienie cech rodzajowych (zastosowanie formuły "każdy, kto"). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatwierdzenie przez radę gminy, na podstawie art. 24 ust. 5 i ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, taryfy nie spełnia warunków aktu prawa miejscowego. Sąd kasacyjny podziela tym samym wcześniejszy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany w postanowieniu z 18 maja 2016 r. sygn. akt II GSK [...] oraz wcześniejszym wyroku z 24 maja 2007 r. o sygn. akt II OSK [...] (opubl. CBOSA) i nie zgadza się z poglądem przeciwnym wypowiedzianym przez ten Sąd w wyroku z 6 kwietnia 2006 r. o sygn. akt II OSK [...] (opubl. CBOSA).
Podjęta na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 5 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015r. poz. 139 ze zm.) uchwała rady gminy o zatwierdzeniu taryfy nie jest aktem stanowienia prawa, bowiem organ ten nie ustanawia żadnych mających obowiązywać na właściwym dla swego działania obszarze norm zakazujących, nakazujących czy zezwalających. Taryfa, stosownie do art. 2 pkt 12 cyt. ustawy, będąca zestawieniem ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania, nie jest określana przez gminę, lecz przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na zasadach określonych w rozdziale 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu (art. 20 ust. 1 ustawy). Poza wynikającym z art. 24 ust. 4 ustawy uprawnieniem organu wykonawczego gminy do sprawdzenia przedstawionej taryfy pod względem zgodności z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu i ewentualnej weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia, żaden organ gminy nie ma możliwości określenia konkretnych cen i stawek opłat za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Należy dodać, że organy gminy w kwestii obowiązywania na swoim terenie działania taryf w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy, nie podejmują żadnych samodzielnych działań, lecz działają wyłącznie na wniosek zainteresowanego przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Propozycje cenowe taryfy przedstawia wyłącznie przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne, kierując się elementami cenotwórczymi związanymi z jego działalnością gospodarczą. Jak bowiem stanowi art. 20 ust. 2 ustawy, przedsiębiorstwo określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne grupy taryfowe odbiorców usług, a przychody te uwzględniają w szczególności m.in. koszty związane ze świadczeniem usług wodociągowo-kanalizacyjnych poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym przez przedsiębiorstwo czy koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych (art. 20 ust. 4 ustawy). Dodatkowo, właściwemu dla aktu prawa miejscowego ogłoszeniu nie podlega uchwała rady gminy o zatwierdzeniu taryfy, bowiem określony ustawą obowiązek ogłoszenia dotyczy samej taryfy i obciąża wyłącznie przedsiębiorstwo na podstawie art. 24 ust. 7 ustawy. Co więcej, nie można przypisać charakteru aktu prawa miejscowego uchwale o zatwierdzeniu taryfy, jeśli jej byt prawny nie jest uzależniony od zaaprobowania jej przez radę gminy, bowiem organ ten może, również na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy, odmówić zatwierdzenia taryfy lub może nie podjąć uchwały w terminie przewidzianym wskazanym przepisem. W pierwszym przypadku, zweryfikowana przez wójta taryfa wchodzi w życie po upływie 14 dni od doręczenia przedsiębiorstwu orzeczenia nadzorczego wojewody stwierdzającego nieważność uchwały rady gminy (art. 24 ust. 5b ustawy), w drugim zaś taryfa wchodzi w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Prokurator zobowiązany był przy wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dochować określonego art. 53 § 3 p.p.s.a. terminu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie zaskarżanej uchwały (...), skarga została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, a zatem słusznie Sąd I instancji odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.".
Wymaga podkreślenia, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935) dokonana została zmiana między innymi przepisu art. 53 p.p.s.a., regulującego kwestię terminu do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w tym terminu do wniesienia skargi przez prokuratora (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Zmiana weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy zmieniającej), jednakże na mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw przepis art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej.
W niniejszej sprawie zaskarżona uchwała (opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 5 października 2015 r., poz. 5715) weszła w życie z dniem 20 października 2015 r., z mocą obowiązującą od 1 listopada 2015 r. (§ 4 uchwały). Zatem kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi na tę uchwałę należy oceniać na podstawie przepisu art. 53 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r.
Przepis art. 53 § 3 p.p.s.a. przed dniem 1 czerwca 2017 r. przewidywał, że prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, zgodnie z którym Prokurator, przy wnoszeniu skargi na uchwałę Nr XI. 121.2015 Rady Miasta i Gminy U. w M. z dnia 24 września 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. na terenie wsi P., był ograniczony 6-miesięcznym terminem, liczonym od dnia wejścia w życie skarżonego aktu (art. 53 § 3 p.p.s.a.). Termin ten nie ma bowiem zastosowania jedynie w przypadku wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego. (vide: postanowienie WSA w Poznaniu III SA/Po [...], postanowienie WSA w Rzeszowie I SA/Rz [...], postanowienie WSA w Krakowie III SA/Kr [...]).
Termin do zaskarżenia kwestionowanej przez skarżącego uchwały minął 20 kwietnia 2016 r. Skarga złożona zgodnie z prezentatą 12 stycznia 2018 r. jest więc spóźniona i jako złożona po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia. Zgodnie z § 3 tego przepisu Sąd odrzucił skargę postanowieniem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło