II SA/Kr 2/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA : Aldona Gąsecka-Duda Barbara Pasternak / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] 1998 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. znak [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w B., działając na podstawie art. 145 § l pkt 4, 148 § 2 i art. 149 § 3 kpa odmówił T.T. wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego /frontowego/ na działce położonej w B. przy ul. K., zakończonej decyzją ostateczną wy daną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w B. w dniu [...] kwietnia 1997 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że T.T. zwróciła się do Urzędu o wznowienie postępowania po upływie 5-ciu miesięcy i 17 dni od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji /w sprawie nakazu rozbiórki/. Wobec treści art. 148 § 2 kpa, który stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § l pkt. 5 wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, należało odmówić wznowienia postępowania. Pani T. dowiedziała się o istnieniu decyzji w dniu 23 czerwca 1997 r. W tym dniu bowiem podjęła pismo z dnia 19 czerwca 1997 r. skierowane do niej przez Urząd Rejonowy w B., którym to pismem poinformowano ją o istnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...]. Wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu 10 grudnia 1997 r. nie może więc zostać uwzględniony. W odwołaniu od tej decyzji T.T. podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu o wydanie nakazu rozbiórki, mimo, że jako współwłaścicielka sąsiedniej posesji powinna być stroną tego postępowania. Zarzuciła, że rozbiórka została dokonana niezgodnie z przepisami, przez niewłaściwe osoby, oraz, że na skutek rozbiórki nastąpiło naruszenie jej mienia, rozebranie części ściany domu, którego jest współwłaścicielką, oraz ścięcie fundamentów z naruszeniem izolacji. Naruszenia te wywołały ujemne skutki dla zdrowia mieszkańców domu. W odwołaniu swym opisała szczegółowo, kiedy i do jakich organów kierowała pisma i skargi w sprawie wykonanej rozbiórki-zarzucając, że na skutek jej skargi z dnia 24 lipca 1997 r. do Wojewody nie zastosowano art. 235 kpa, zaś skargę skierowaną do Prokuratury Rejonowej w B. odesłano do Urzędu Rejonowego. W odwołaniu wyjaśniła także, iż nie podpisały z siostrą protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 5 września 1997r. "z ramienia" Urzędu Wojewódzkiego przy udziale Urzędu Rejonowego z uwagi na nieuczciwość. W konkluzji wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...], na mocy art. 156 i 235 kpa. Decyzją z dnia [...] marca 1998 r. znak [...] Wojewoda K., na podstawie art. 138 § l pkt l kpa decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że w dniu 23 czerwca 1997 r. Pani T.T. otrzymała z Urzędu Rejonowego w B. pismo informujące- między innymi o wydaniu w dniu [...] kwietnia 1997 r. decyzji znak [...], nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Wobec tego ostatecznym terminem do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez Panią T. był dzień 23 lipca 1997 r. Złożenie takiego wniosku w dniu 10 grudnia 1997 r. musiało skutkować odmową wznowienia postępowania odnośnie decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego /frontowego/ na działce położonej w B., przy ul. K. Organ II instancji stwierdził także w uzasadnieniu decyzji, że nie ma podstaw do wzruszania decyzji rozbiórkowej w trybie nadzwyczajnym. Sprawa ta była rozpatrywana przez Urząd Wojewódzki w K., który nie dopatrzył się wad, które skutkowałyby potrzebą wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T.T. powtórzyła zarzuty odwołania dotyczące braku jej, oraz jej rodziny udziału w postępowaniu, nieprawidłowościach, które jej zdaniem wystąpiły w trakcie wykonywania decyzji o rozbiórce budynku położonego w B. przy ul. K., a to: nieprawidłowym wykonaniu obowiązków wynikających z pkt. 2,3 i 4 decyzji rozbiórkowej, braku tablicy informującej o zagrożeniu, oraz o wyrządzeniu szkód w jej budynku, które opisała w odwołaniu od decyzji I instancji. W skardze podała także daty swych ustnych skarg na inwestora , który dokonał rozbiórki, a także daty : swoich pism składanych do Prokuratury Rejonowej w B., oględzin nieruchomości, oraz skargi z dnia 24 lipca 1997 r. do Wojewody. Podniosła, że skoro skierowała skargę dotyczącą decyzji rozbiórkowej do Wojewody K., to zgodnie z art. 235 kpa winna ona być traktowana jako żądanie wznowienia postępowania, lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. O wznowienie postępowania wniosła w grudniu 1997 r. ponieważ wtedy od urzędniczki z innego urzędu dowiedziała się o istnieniu takiej możliwości. Opisała złe warunki mieszkaniowe, które powstały jej zdaniem z powodu dokonanej rozbiórki. Podniosła, że Urzędy i Prokuratura działają opieszale i oszukują jej rodzinę. Zarzuciła, że postępowanie z wniosku o wznowienie wszczęte 10 grudnia 1997 r. zostało zakończone dopiero w dniu 5 lutego 1998 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł ojej oddalenie, przytaczając motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 , póz. 1270 ze zm./ - w skrócie ppsa. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związany granicami skargi /art. 134 ustawy ppsa/. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zważyć należy w odniesieniu do zarzutów skarżącej dotyczących przewlekłości postępowania, że postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją rozpoczęło się w dniu 10 grudnia 1997 r. kiedy to został przez skarżącą złożony wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. znak [...], nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego /frontowego/ na działce położonej w B., przy ul. K. Chociaż na wynik sądowego badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ma wpływu ewentualna przewlekłość postępowania administracyjnego i takie zarzuty skargi nie wymagają oceny sądu, to podkreślić trzeba, że postępowanie z wniosku skarżącej wszczęte 10 grudnia 1997 r. zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji w dniu [...] lutego 1998 r., zaś organ II instancji na skutek odwołania skarżącej wydał decyzję w dniu [...] marca 1998 r. Sądowa kontrola decyzji w niniejszej sprawie polega na badaniu, czy podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie odmawiające wznowienia postępowania jest zgodne z przepisami kpa odnoszącymi się do możliwości wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją. Zgodnie z treścią art. 145 § l pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przed Kierownikiem Urzędu Rejonowego w B. toczyło się postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego położonego przy ul. K. w B., do nr [...]. Stronami postępowania byli współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości /działka o nr ewid. "1"/. Decyzja o rozbiórce wykonana została po powiadomieniu przez B.A. Kierownika Urzędu Rejonowego w B. o przystąpieniu do robót rozbiórkowych, pismem z dnia kwietnia 1997 r. Działka, na której był wybudowany budynek przeznaczony do rozbiórki, graniczy z nieruchomością, której współwłaścicielką jest skarżąca T.T. Skarżąca nie była stroną postępowania toczącego się w przedmiocie nakazu rozbiórki. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości, jak również nie budzi wątpliwości fakt, że z tego tytułu, iż nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką, graniczy z nieruchomością na której znajdował się rozebrany budynek, skarżącej przysługiwał status strony tego postępowania. Począwszy od dnia 6 czerwca 1997 r. /po wykonaniu decyzji o rozbiórce/ skarżąca kierowała bądź ustne, bądź pisemne uwagi /nazywając je zażaleniami/ do Urzędu Rejonowego w B., Prokuratury Rejonowej w B. i Wojewody. Uwagi dotyczyły nieprawidłowości, które jej zdaniem wystąpiły podczas procesu rozbiórki budynku, braku fachowego, przewidzianego przepisami prawa nadzoru nad rozbiórką, niezachowania warunków bezpieczeństwa przechodniów, oraz naruszenia substancji budynku, którego jest współwłaścicielką. W pismach tych prosiła o wnikliwe zbadanie sprawy , przy czym główne uwagi dotyczyły stanu technicznego ściany jej budynku, która przylegała do zburzonej ściany budynku rozebranego na skutek w/w decyzji, częściowo dotyczyły one przebiegu granicy m. posesjami. Na skutek tych pism i monitów organy I i II instancji badały prawidłowość decyzji nakazującej rozbiórkę, przeprowadziły trzykrotne oględziny nieruchomości, w tym jedne z dokonaniem odkrywek fundamentów budynku stanowiącego własność skarżącej. Wojewoda pismami z dnia 25 września 1997 r. i 22 października 1997 r. poinformował skarżącą, że brak podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie dokonanej rozbiórki, oraz brak podstaw do interwencji w związku z dokonaną rozbiórką, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko. Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną o rozbiórce budynku położonego przy ul. K. w B. w dniu [...] grudnia 1997r. Przepis art. 148 § 2 kpa stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z przyczyny określonej w art. 145 pkt 4 kpa tzn. w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wynosi l miesiąc i biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jednocześnie przepis art. 147 kpa stanowi, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § l pkt 4 następuje tylko na żądanie strony. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania minął dla skarżącej w dniu 23 lipca 1997 r. licząc od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji nakazującej rozbiórkę. Prawidłowo ustaliły organy obydwu instancji, że skarżąca dowiedziała się o istnieniu decyzji o rozbiórce z pisma Urzędu Rejonowego w B. z dnia 19 czerwca 1997 r., które otrzymała w dniu 23 czerwca 1997 r. W piśmie tym Kierownik Oddz. Nadzoru Budowlanego, w odpowiedzi na pytania skarżącej, poinformował ją, że sąsiadujący z jej posesją budynek został rozebrany na mocy decyzji administracyjnej o rozbiórce, podając datę wydania decyzji, oraz jej numer. Działając w oparciu o wyżej powołane przepisy kpa organ I instancji zasadnie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 1997r., znak [...], ponieważ żądanie wznowienia postępowania zgłoszone zostało po upływie 5 miesięcy i 17 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o decyzji. Organ II instancji rozpatrując sprawę na skutek odwołania T.T., decyzję tę słusznie utrzymał w mocy. Organ nie jest uprawniony do wznowienia postępowania bez wyraźnego żądania w tym przedmiocie skarżącej, żądania zgłoszonego oczywiście w terminie przewidzianym przepisem kpa. Istotną w sprawie jest także okoliczność, że skarżąca nie składała wniosku o przywrócenie terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania, pomimo, iż jak można by wnioskować z treści skargi, opóźnienie to wynikło z przyczyn od niej niezależnych -jak twierdzi -braku dostatecznej informacji co do możliwości i terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] lutego 1998 r. są zgodne z przepisami regulującymi możliwość i termin zgłoszenia żądania wznowienia postępowania. Pomimo zaistnienia pozytywnej przesłanki wznowienia postępowania /skarżąca nie brała udziału w postępowaniu w przedmiocie rozbiórki budynku/, niezachowanie terminu z art. 148 kpa powoduje, że zgodnie z treścią przepisu art.149 kpa organ w drodze decyzji administracyjnej odmawia wznowienia postępowania. Jak wynika z powyższego, zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tych przyczyn skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na podnoszone w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 235 i 235 kpa Sąd zważył, co następuje: Sąd administracyjny nie nadzoruje działalności organów administracyjnych, a kontroluje legalność decyzji administracyjnych. Postępowaniem sądowym w niniejszej sprawie mogło być objęte wyłącznie badanie legalności decyzji Wojewody z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] odmawiającej skarżącej wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] nakazującą rozbiórkę budynku położonego w B. przy ul. K. Nawet więc, gdyby uznać opisane wyżej pisma skarżącej, składane do różnych organów, w datach już po wykonaniu ostatecznej decyzji o rozbiórce, za skargi na działalność organu składane w trybie przepisów Działu VIII kpa, jak chce tego skarżąca, to ewentualna ocena prawidłowości postępowania skargowego przez sąd administracyjny jest niedopuszczalna. W niniejszym postępowaniu, wszczętym na skutek skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 1998 r. Nr [...] sąd administracyjny władny i obowiązany jest badać i stwierdzić, czy zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza prawa i w ten sposób - zgodnie z treścią przepisu art. 3 ustawy ppsa przeprowadzić kontrolę działania administracji. Wykluczona jest ocena i stosowanie środków przewidzianych ustawą ppsa odnośnie działań organów administracji, które nie wiązały się z tokiem postępowania administracyjnego w sprawie, przed organami I i II instancji. Wykluczona jest także w niniejszym postępowaniu ocena przez sąd administracyjny działania prokuratury, do której skarżąca kierowała uwagi dotyczące kwestii przeprowadzonej rozbiórki budynku. Stanowisko takie wynika z utrwalonego i niekwestionowanego poglądu wyrażanego w szeregu orzeczeniach NSA /Postanowienia NSA z 13.07.1983 r. II SA 983/83, z 28.10.1983r. SA/Wr625/83, z 9.12.1999r. III SAB 7/99/ o niedopuszczalności oceny postępowania skargowego przez sąd administracyjny. Mając na uwadze powyższe, w oparciu o przepis art. 151 ustawy ppsa orzeczono jak w sentencji Wyroku.