II SA/Kr 2/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : WSA Ewa Rynczak WSA Jacek Bursa Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi Zgromadzenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu skargę oddala Postanowieniem z dnia [...]10.2010 r., (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 134 w związku z art. 123 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zmian.), po przeprowadzeniu postępowania wstępnego stwierdził, że odwołanie wniesione przez Zgromadzenie [...] (zwane również Zgromadzeniem [...]) reprezentowane przez Radcę Prawnego M.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] znak: [...] nakazującej "Zgromadzeniu [...] ul. [...] -właścicielowi budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. 1. wyłączyć z użytkowania lokal mieszkalny [...] usytuowany na l piętrze, 2. zabezpieczenie przedmiotowego budynku przed dostępem osób trzecich, 3. umieszczenie na w/w budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie jego użytkowania, 4. wykonanie skutecznych doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia (w tym odłączenie wszystkich instalacji wewnętrznych), zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnieniu, podniesiono, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego zaskarżona decyzja została odebrana przez Zgromadzenie [...] ([...]) w dniu 26 sierpnia 2010r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru karta [...] ). Odwołanie Zgromadzenia [...] reprezentowanych przez Radcę Prawnego M.T. zostało nadane w dniu 10 września 2010 r. (dzień tygodnia: piątek) w urzędzie pocztowym "[...] (vide: karta [...]). W tej sytuacji skoro 14 dniowy termin do złożenia odwołania nastąpił zgodnie z art. 57 Kpa z upływem dnia 9 września 2010r., stwierdzić należało uchybienie terminu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosło Zgromadzenie [...] zarzucając naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 45 kpa, art. 7, 75 § 1 kpa poprzez ich nie zastosowanie oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa, przez to, "że organ tak l-szej jak i ll-giej Instancji nie dokonał właściwej oceny zgromadzonych dokumentów", co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia i w oparciu o te zarzuty wnosiło : 1) o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości 2) o zasądzenie - kosztów postępowania wg norm przepisanych, 3) o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia skargi. W uzasadnieniu podniesiono co następuje. l. W sprawie niniejszej, ponad wszelką wątpliwość, nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, skierowanej do osoby będącej organizacją kościelną, tj. Zgromadzenia [...] z dniem 26 sierpnia 2010 r. Nie wskazują na to nadto, żadne dowody, na które powołuje się organ. Strona skarżąca przeprowadziła szczegółowe rozpytanie kto, kiedy, od kogo i gdzie odebrał przesyłkę poleconą, pochodzącą od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Badanie to przyniosło jednak zupełnie odmienne ustalenia faktów i dowodów, od tych, które przyjął organu jako podstawę swego rozstrzygnięcia. II. Strona skarżąca, ustaliła, iż nieskuteczne z dniem 26 sierpnia 2010 r. doręczenie pisma, polegało na jego wręczeniu osobie nieupoważnionej, ani również nie będącej pracownikiem zakonu, a nadto, że nie zostało doręczone osobie w siedzibie zakonu. Organ przyjął bezkrytycznie, iż podpis złożony na dowodzie doręczenia musi pochodzić od osoby uprawnionej do odbioru pocztowej przesyłki poleconej, a nadto, że ponad wszelką wątpliwość poczta doręczyła przesyłkę do siedziby strony. III. Pracownik poczty pozostawił pismo, kierowane do osoby kościelnej, zakonu męskiego, osobie świeckiej, kobiecie, a nadto pozostawił to przy furcie w Kościele rektoralnym pod wezwaniem [...]. Tak więc błąd, być może trudny do wykrycia, lecz bez wątpienia istniejący, mógł być wykryty, bowiem "zwrotkę" podpisała swoim nazwiskiem kobieta, nie wskazując jakiegokolwiek upoważnienia do odbioru. IV. Owa kobieta (parafianka) wykonywała z własnej woli różne drobne posługi dla kościoła - jak np., przyjmowanie kwiatów od wiernych, intencji wiernych itp., a nie mając żadnej świadomości skutków prawnych, swoich działań, przyjęła także pismo od doręczyciela i złożyła swój podpis na potwierdzeniu doręczenia, przy czym pismo to potraktowała podobnie jak inne koperty z intencjami od wiernych, skutkiem czego owa (tu urzędowa) koperta, a zarazem pocztowa przesyłka nie została skutecznie doręczona z dniem 26 sierpnia 2010 r. Przekazana natomiast mogła być najwcześniej z dniem 27 sierpnia 2010 r. kiedy to kolejnym dniu parafianie wykonujący posługi w kościele, bratu z Zakonu przekazali złożone przez wiernych intencje mszalne wraz także z listem urzędowym. V. Strona skarżąca ustaliła również, iż błąd istotny popełnił pracownik poczty - doręczyciel, który nie rozróżnił Kościoła od zakonu, mieszczących się pod tym samym adresem przy ul.[...]. Tak więc suma tych okoliczności, splot niedopatrzeń, spowodowało, iż doszło do nieskutecznego doręczenia listowej przesyłki pocztowej z dniem 26 sierpnia 2010 r. Wręczenie osobie świeckiej, przez doręczyciela poczty poleconej przesyłki pocztowej, bez sprawdzenia czy upoważniona jest ona do przyjmowania urzędowej korespondencji dla Zakonu, jest dodatkowym dowodem na nieskuteczne doręczenie pisma z dniem 26.08.2010 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo podnosząc, że uzasadnione jest przyjęcie że osoba, która odebrała przesyłkę i znajdująca się w miejscu (nazwanym przez doręczającego "Furta"), zwyczajowo przyjętym jako miejsce odbioru przesyłek, jest upoważniona do jej odbioru. Listonosz nie ma obowiązku badać przy każdym doręczeniu formalnego upoważnienia do obioru korespondencji osoby pozostającej w miejscu, gdzie zazwyczaj doręcza się przesyłkę. W ocenie organu nie ma znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia fakt, iż osoba odbierająca przesyłkę jest kobietą - osobą świecką, to strona skarżąca ma obowiązek zapewnić pod wskazanym adresem możliwość doręczenia korespondencji, w sposób wybrany przez siebie, bowiem ewentualne skutki obciążają właśnie stronę skarżącą. Ponadto zaznaczyć trzeba, że sposób i organizacja przekazywania korespondencji w Zgromadzeniu po doręczeniu nie wpływa na termin do wniesienia środka zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. który na podstawie art. 134 kpa stwierdził, że odwołanie strony skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu. W sprawie niesporne jest, że przesyłka zawierająca decyzję organu l instancji dostarczona została do siedziby strony skarżącej w dniu 26 sierpnia 2010 r., a potwierdzenia jej odbioru dokonała kobieta o nazwisku S.W. , odbiór dokonany został przy tzw. furcie (drzwi prowadzących do wnętrza klasztoru). Z materiałów sprawy wynika, że wcześniejsze pisma organu w sprawie doręczane były w sposób identyczny. Zdarzało się, że odbiór potwierdzany był przez kobiety. Strona skarżąca nie kwestionowała takiego sposobu doręczeń ani co do osoby potwierdzającej odbiór jak i co do miejsca. Na rozprawie w dniu 10.03.2011 r., pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że różna jest praktyka doręczenia przez pocztę przesyłek przeznaczonych dla zgromadzenia. Takie doręczanie odbywało się również poprzez tak zwaną furtę, mogły być przypadki, że przesyłki odbierały różne osoby, w tym także kobiety. Przyznane zostało przez stronę skarżącą, że w następnym dniu 27 sierpnia 2010 r, S.W. przekazała przesyłkę osobom upoważnionym do jej odbioru (zob. protokół rozprawy z dnia 10.03.2011 r.). Przyznane jest więc przez stronę skarżącą że przesyłka w dniu następnym po odbiorze tj., jest w dniu 27 sierpnia 2010 r., znajdowała się już u osoby upoważnionej. Jak z powyższego wynika problem sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy dokonane w dniu 26 sierpnia 2010 r., doręczenie było doręczeniem prawidłowym. Kodeks postępowania administracyjnego rozróżnia doręczenia dla osób fizycznych oraz jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych. Strona skarżąca jest osoba prawną. W skardze zarzuca się, że "błąd istotny popełnił pracownik poczty -doręczyciel, który nie rozróżnił Kościoła od zakonu, mieszczących się pod tym samym adresem przy ul.[...]". Od razu nasuwa się pytanie do kogo należy obowiązek wprowadzenia rozróżnienia"...... Kościoła od zakonu, mieszczących się pod tym samym adresem przy ul. [...]". Czy doręczyciel ma obowiązek legitymowania osoby znajdującej się w siedzibie Kościoła który jest jednocześnie siedzibą zakonu. Problem doręczeń jednostkom organizacyjnym pojawił się już w orzecznictwie sądowym. Jak podkreślono kwestie tę może regulować bądź regulamin ogólnie dostępny bądź zwyczaj wszak nie budzi wątpliwości, że obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe ( zob. np. II GSK 594/09 wyrok NSA W-wa 2010-05-06 LEX nr 603724 czy FSK 40/04 wyrok NSA W-wa 2004-05-24 Prok.i Pr.-wkł. 2004/10/42; l SA/Po 1829/98 wyrok NSA 1999-07-06 w Poznaniu LEX nr 37900 ). Ponownie trzeba podkreślić, że doręczenie które jest przedmiotem analizy nie było pierwszym jakie w sprawie zostało dokonane. Gdyby organy Zgromadzenia dostrzegały nieprawidłowość doręczenia winny na to zwrócić uwagę zarówno doręczycielowi jak i osobom przebywającym na terenie czy Kościoła czy Zgromadzenia a według władz Zgromadzenia nieupoważnionym do odbioru pism. Milczenie dawało prawo doręczycielowi uznania, że zwyczaj jest taki, że przesyłkę może odebrać osoba znajdująca się za furtą. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, na podstawie art. 151 p.o.ps.a należało orzec jak w sentencji.