II SA/Kr 200/18
PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-28
Skład orzekający: Referendarz Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący emerytem posiadającym stałe dochody z emerytury oraz majątek w postaci domu i działki, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Posiadanie stałego dochodu z emerytury oraz majątku znacznej wartości w postaci domu i działki, przy wydatkach nieprzekraczających znacząco dostępnych środków, nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Prawo pomocy jest instytucją szczególną, stosowaną w przypadkach wyjątkowych, wobec osób w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich miesięczny dochód z emerytur wynosi 5.010 zł, a majątek obejmuje dom o pow. 230 m2 i 5 arową działkę. Wnioskodawca podał, że żona wymaga stałej opieki lekarskiej, a miesięczne zobowiązania wynoszą 2.300 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2016 r.
We wniosku wnioskodawca oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. L..
Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 5.010 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł.
W skład posiadanego przez wnioskodawcę majątku wchodzi domu o pow. 230 m2 i 5 arowa działka .
Na uzasadnienie wniosku wnioskodawca podał, iż jest emerytem, żona również. Żona wymaga stałej opieki lekarskiej.
Wnioskodawca we wniosku określił również wysokość miesięcznych stałych zobowiązań i wydatków na kwotę 2.300 zł
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Każdy wnosząc sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Występując z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku ( jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, ze poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu ).
Zdaniem orzekającego wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie orzekającego zasadnicze znaczenie ma fakt, iż zarówno wnioskodawca jak i jego żona posiadają stałe źródło dochodu z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych , majątek znacznej wartości w postaci domu i działki. Nie jest on zatem osobą uboga, pozbawiona środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy.
Wykazane przez wnioskodawcę wydatki konieczne zamykają się kwotą 2.030 zł. Do dyspozycji wnioskodawcy pozostaje więc kwota [...]zł wspólnego miesięcznego dochodu.
Gdyby przyjąć, że wnioskodawca w jego sytuacji materialnej nie może ponieść kosztów sądowych to Skarb Państwa stałby się w skali kraju kredytodawcą opłat sądowych w większości spraw sądowoadministracyjnych.
W ocenie orzekającego wnioskodawca nie wykazał skutecznie, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych – w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł i kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 poz.270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło