II SA/Kr 202/05

WyrokWSA w Krakowie2007-04-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda, Sędzia WSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego zwrotnego na zakup pasa ortopedycznego i likwidację barier architektonicznych jest uzasadniona, gdy dochód rodziny przekracza kryterium ustawowe, a wnioskowane świadczenie nie mieści się w katalogu świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego zwrotnego jest uzasadniona, gdy dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a wnioskowane świadczenie (na likwidację barier architektonicznych) nie jest niezbędną potrzebą bytową w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, pożyczka na zakup pasa ortopedycznego nie jest świadczeniem wymienionym w katalogu pomocy społecznej, a środki na ten cel powinny być szukane w ramach Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Stan faktyczny
Z.M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego zwrotnego na zakup pasa ortopedycznego (500 zł) i likwidację barier architektonicznych (20 000 zł). Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego oraz nierealność wnioskowanej kwoty i brak możliwości jej finansowania przez ośrodek pomocy społecznej. Podkreślono, że środki na wskazane cele można uzyskać z PFRON. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, dodając, że likwidacja barier architektonicznych nie jest "niezbędną potrzebą bytową", a pożyczka na pas ortopedyczny nie mieści się w katalogu świadczeń pomocy społecznej. WSA w Krakowie oddalił skargę Z.M.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki /spr./ Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego zwrotnego - skargę oddala - WSA/wyr, l - sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] października 2004r. Kierownik Filii Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. po rozpatrzeniu sprawy z wniosku Z.M., na podstawie art.3 ust. 3 i 4 , art.4, art. 8 ust.1, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 5, art. 41 pkt.2, art. 106, art. 109, art.159 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64 poz. 593 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej), art. 104 i 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) oraz upoważnienia Nr[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2004r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, odmówił przyznania Z.M. zasiłku celowego zwrotnego w kwocie 500 zł na zakup pasa ortopedycznego i w kwocie 20.000 zł na likwidowanie barier architektonicznych i komunikowania się. W uzasadnieniu tej decyzji Kierownik wskazał, że Z.M. w dniu 11 października 2004r. złożyła wniosek o udzielenie pożyczki na zakup pasa ortopedycznego w kwocie około 500zł oraz o udzielenie pożyczki na zlikwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania i komunikowania się w kwocie około 20.000 zł. Kierownik wskazał, że zgodnie z art. 36 ustawy o pomocy społecznej świadczeniami pieniężnymi z pomocy społecznej są: - zasiłek stały, zasiłek okresowy, - zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, - zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie, pomoc dla rodzin zastępczych, - pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki (dotyczy osób, które osiągnęły pełnoletność w rodzinie zastępczej oraz opuszczające placówki wymienione w art. 88 ust. 1 ustawy), - świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców. Kierownik stwierdził zatem, że ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości otrzymania pożyczki innej niż na ekonomiczne usamodzielnienie. Ustawodawca w art. 41 pkt. 2 ustawy przewidział jednak możliwość udzielenia świadczenia pod warunkiem jego zwrotu. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Wniosek Z.M. potraktowano jako zgłoszenie o przyznanie zasiłku celowego pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty. W toku postępowania Kierownik ustalił, że Z.M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem M. Dochodem rodziny jest renta wnioskodawczyni w kwocie 392,44 zł. W miesiącu wrześniu 2004r. Z.M. otrzymała dodatek mieszkaniowy zakres od 1 kwietnia 2004r. do 30 września 2004r. w kwocie 403,92 zł. W tym samym miesiącu złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na kolejny okres. Dochód rodziny w miesiącu wrześniu wynosi 796,36 zł., a w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie 398,18zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które dla rodziny wynosi 316 zł. Kierownik podniósł, że dochód obliczono zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jako sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Przepis art. 41 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stwarza możliwość uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej osobom i rodzinom niespełniającym kryterium dochodowego ustalonego w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Pomoc ta może być udzielona w szczególnych sytuacjach na zasadach zwrotu części lub całości udzielonego świadczenia. Świadczenie to ma charakter fakultatywny. Wydając decyzje o przyznaniu zasiłku pod warunkiem zwrotu obowiązkiem organu jest dokonanie oceny zarówno potrzeb osoby i rodziny starającej się o tę formę pomocy, jak też, czy udzielenie świadczenia odpowiada celom i możliwościom pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 3 ust.4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W kwestii tej Kierownik wskazał, że kwota o jaką zabiega Z.M. znacznie przekracza możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Udzielenie świadczenia w takiej wysokości jest więc nierealne. Pozbawiłoby bowiem na dłuższy okres wielu ubiegających się jakiejkolwiek pomocy. Niezależnie od tego Kierownik wskazał, że, że przyznanie tego rodzaju pomocy, jakiej domaga się wnioskodawczyni nie odpowiada celom pomocy społecznej. Z.M. może uzyskać pomoc ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w postaci dofinansowania sprzętu ortopedycznego i pomocy w likwidacji barier architektonicznych. O procedurze udzielania pomocy wnioskodawczyni była wielokrotnie informowana zarówno w rozmowie pracowników ośrodka pomocy społecznej jak i pisemnie. Kierownik poinformował zatem wnioskodawczynię, że w przypadku pasa ortopedycznego koniecznym jest uzyskanie wniosku lekarskiego na zaopatrzenie w ten przedmiot, z którym w pierwszej kolejności należy udać się do punktu Ewidencyjnego Narodowego Funduszu Zdrowia celem uzyskania adnotacji o wysokości limitu cenowego i refundacji w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Sprzedawca sprzętu obciąża wyłącznie przypadającą na Klienta częścią ceny. Może również na wniosek Klienta wystawić fakturę z odroczonym terminem płatności. Z fakturą i innymi niezbędnymi dokumentami (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie o dochodzie) należy zgłosić się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych celem uzyskania dofinansowania pozostałej (po odliczeniu limitu przyznanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia) części kosztów. W przypadku konieczności poniesienia przez wnioskodawczynię własnych kosztów w zakupie pasa ortopedycznego Kierownik mógłby rozważyć możliwość udzielenia dofinansowania mając do wglądu wniosek lekarski z adnotacją Narodowego Funduszu Zdrowia. W odniesieniu natomiast do kwestii dofinansowania na likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Kierownik poinformował wnioskodawczynię, że może się ona ubiegać o dofinansowanie na ten cel, o ile jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. W przypadku likwidacji barier architektonicznych w mieszkaniu wymagana jest zgoda właściciela lokalu, o ile strona nie jest jego właścicielem. Wobec tego, zdaniem Kierownika odmowa przyznania zasiłku celowego zwrotnego jest uzasadniona. Odwołanie od tej decyzji złożyła Z.M. Wyraziła w nim niezadowolenie z wydanej decyzji z dnia [...] października 2004r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego zwrotnego w kwocie 500,00 zł na zakup pasa ortopedycznego oraz w kwocie 20.000,00 zł na likwidowanie barier architektonicznych i komunikowaniu się. Podniosła w nim, że w jej ocenie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie realizuje zadań statutowych wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Uważa, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie może ponownie wysyłać ją do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Twierdzi, że "PFRON" nie rozpatruje spraw indywidualnych, a przekazana z tej instytucji kwota w wysokości około 2.500.000,00 zł (dwa i pół miliona złotych) jest w dyspozycji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Wniosła więc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odwołanie to nie zostało uwzględnione. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004r., nr[...], działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 7 i 8, art. 39 ust. 1 i 2, ustawy o pomocy społecznej oraz art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, w związku, z czym należało ją utrzymać w mocy. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu itp. Ogólną przesłanką przyznawania świadczeń z pomocy społecznej sformułowaną w art. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej jest osiąganie przez osobę ubiegającą się o takie świadczenie dochodu nie przekraczającego ustawowo określonych kwot oraz występowanie przynajmniej jednej z wymienionych w ustawie okoliczności uzasadniających przyznanie danego świadczenia. Zgodnie z art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu m. in.: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej, itp. Jeżeli obydwie w/w przesłanki zostaną kumulatywnie spełnione, wówczas organ I instancji powinien rozważyć możliwość przyznania ubiegającemu się podmiotowi pomocy społecznej. Z akt sprawy, a w szczególności z przeprowadzonego w dniu 15 października 2004r. przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego wynika, że Z.M. ma 45 lat, jest rozwódką, wraz z synem M.M. prowadzi 2-osobowe gospodarstwo domowe. Odwołująca się utrzymuje się z renty w wysokości 398,18 zł oraz ze świadczeń z pomocy społecznej. Z.M. jest zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. jako bezrobotna, ale bez prawa do zasiłku. Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 13 sierpnia 2004r. została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a jej niepełnosprawność datuje się od dnia 19 marca 2004r. Syn odwołującej się nie kontynuuje nauki i od 23 września 2004r. jest zarejestrowany w GUP jako bezrobotny, ale bez prawa do zasiłku. Z przedstawionych danych wynika, że uzyskiwany w gospodarstwie domowym strony dochód wynosi 398,18 zł miesięcznie, co daje 199,09 zł miesięcznie na osobę. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej: "Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobą w rodzinie"". Zadłużenie strony wobec Spółdzielni Mieszkaniowej "O." z tytułu niezapłaconego czynszu i innych opłat przekroczyło już kwotę 28 000 zł, a ponadto wyrokiem sądu orzeczono wobec Z.M. eksmisję z mieszkania. Ponadto Z.M. od dłuższego czasu otrzymuje z pomocy społecznej stałą pomoc finansową, która w 2004r. w miesiącach: czerwcu wyniosła - 795 zł, w lipcu - 320 zł, w sierpniu - 220 zł, we wrześniu - 201 zł, a w październiku - 220 zł. Organ I instancji ustalił, że Z.M. nie spełnia podstawowych wymogów określonych w ustawie o pomocy społecznej, bo łączny dochód w jej gospodarstwie domowym w miesiącu wrześniu 2004r. wyniósł łącznie 796,36 zł (392,44 zł renta strony + 403,92 zł dodatku mieszkaniowego), czyli 396,18 zł na osobę w rodzinie i przekroczył ustawowe "kryterium dochodowego na osobę w rodzinie" (art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy), czyli kwotę 316 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ustawowe wyliczenie potrzeb w art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma charakter przykładowy i nie obejmuje wszystkich życiowych sytuacji. Trudno uznać, zdaniem Kolegium, żeby wniosek Z. M. o udzielenie pożyczki na zlikwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania i komunikowania się uznać za potrzebę z kategorii "niezbędnej potrzeby bytowej" z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto, zauważyło Kolegium, że wniosek w tym zakresie nie został podparty żadną ekspertyzą lub opinią biegłego, uzasadniającą udzielenia wnioskowanej pomocy, której wartość wnioskująca oszacowała na ok. 20 000 zł. Prawidłowo zatem uznał organ I instancji, że udzielenie pomocy wnioskodawczyni na realizację w/w celu pozbawiałoby inne osoby potrzebujące pomocy środków finansowych na realizację świadczeń. W odniesieniu do drugiego zakresu wniosku Kolegium wskazało, że organ I instancji przedstawił Z.M. wszechstronnie zasady udzielania pomocy ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Niemniej wnioskodawczyni nie podjęła stosownych kroków w celu uzyskania odpowiednich dokumentów i zaświadczeń potrzebnych do sfinansowania przez w/w Fundusz oraz Narodowy Fundusz Zdrowia zakupu pasa ortopedycznego. Organ I instancji zadeklarował rozważenie możliwość udzielenia dofinansowania do zakupu w/w pasa ortopedycznego mając do wglądu odpowiedni wniosek lekarski z adnotacją Narodowego Funduszu Zdrowia. Kolegium zauważyło jednak, że ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie pożyczki jedynie na ekonomiczne usamodzielnienie się (art. 36 pkt. 1d ustawy o pomocy społecznej). W końcowym fragmencie uzasadnienia wydanej decyzji Kolegium wskazało, że odmowa przyznania wnioskującej świadczenia z ustawy o pomocy społecznej nie stoi na przeszkodzie do dalszego występowania z wnioskiem o udzielenie dalszej określonej pomocy, np. dofinansowania (lub sfinansowaniem w całości) zakupu żywności, lekarstw, pomocy rzeczowej, odzieży, obuwia itp. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniosła Z.M. Podniosła w niej, że ośrodek pomocy społecznej zaniedbuje swoje obowiązki, nie wywiązuje się z zadań statutowych przyznanych ustawą o pomocy społecznej, pozostaje w bezczynności. Opisała swoją sytuację materialną i życiową. Środki finansowe jakimi dysponuje nie wystarczają jej na egzystencję i pokrycie wszelkich płatności. Poddaje pod wątpliwość zasadność wliczania do dochodu dodatku mieszkaniowego w kwocie 403, 92 zł. Odwołała się do szeregu przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności do artykułów: 15 ust. 4, 5 i 6, art. 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 101 ust. 3,4,5, 102 ust. 2, 108, 110 ust. 6, 112 ust. 2. Twierdzi, że organ całkowicie pominął art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Wniosła zatem o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i uznanie jej sytuacji jako trudnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Przywołany przepis ma charakter uznaniowy. Oznacza to że organ administracji podejmuje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego, mając na względzie – w świetle okoliczności sprawy – interes społeczny i słuszny interes obywateli. W rozpatrywanej sprawie organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb, które z subiektywnego punktu widzenia ubiegających się o pomoc, mogą wydawać się dla nich niezbędne. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pakt 2 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 -15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Ustalenie dochodu skarżącej, dokonane przez organy orzekające jest prawidłowe. Jak wyliczyły organy dochód ten wyniósł w przeliczeniu na osobę w rodzinie 396, 18 zł i przekroczył ustawowe "kryterium dochodowe na osobę w rodzinie" – tj. 316 zł (art. 8 ust. 1 pakt 2 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej do dochodu, ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jedynie jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem socjalnym i podlega wliczeniu do dochodu. Wobec powyższego, skoro z treści przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynika w sposób jednoznaczny, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej, którym w myśl art. 36 pakt 1 lit. "c" ustawy o pomocy społecznej jest między innymi zasiłek celowy, przysługuje osobie w rodzinie, której dochód nie przekracza ustawowego "kryterium dochodowego na osobę w rodzinie" przy jednoczesnym wystąpieniu powodów, wymienionych w art. 7 pakt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających przydzielenie tej pomocy, to nie zaistnienie pierwszej i podstawowej przesłanki – nie przekroczenia "kryterium dochodowego na osobę w rodzinie" wyklucza już możliwość przyznania tej pomocy w oparciu o art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Podkreślić należy, że nawet samo spełnienie kryteriów ustawowych nie oznacza już przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. Organ bowiem może przyznać a nie musi przyznać tego świadczenia. Świadczenie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej jest przyznawane na określony cel. Ma ono więc charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na określony cel bytowy. Zgodzić się zatem należy z organami orzekającymi, że ubieganie się przez skarżącą o uzyskanie pożyczki na zlikwidowanie barier architektonicznych w miejscu zamieszkania i komunikowania się nie można uznać za "niezbędną potrzebę bytową" w rozumieniu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Użyte sformułowanie "niezbędna potrzeba bytowa" oznacza taką bez której nie można się obejść dla egzystencji. Zasiłek ten może być przyznany na realizację potrzeb bytowych takich jak: opał, odzież, żywność, leki, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i naprawa w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Cel natomiast na jaki żąda pomocy skarżąca, jest celem mającym usprawnić funkcjonowanie skarżącej, usprawnić komunikowanie się i nie może być obiektywnie, jakkolwiek ważny i niezbędny subiektywnie, zaliczony do wspomnianej "niezbędnej potrzeby bytowej". Podzielić należy stanowisko, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Słusznie więc podnoszą organy, że przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez skarżącą (20 000 zł.) na zlikwidowanie barier architektonicznych i komunikowania się pozbawiłoby inne osoby potrzebujące pomocy środków finansowych na realizację świadczeń. Interes obywatela, w tym wypadku skarżącej, ubiegającej się o pomoc, ma być uwzględniony w ramach uznania administracyjnego, ale tylko w sytuacji, gdy nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych uprawnień i środków prawnych (art. 7 k.p.a.). Przyznanie zatem skarżącej świadczenia w tej wysokości z pewnością doprowadziłoby do dysharmonii pomiędzy interesem skarżącej a interesami innych osób ubiegających się o pomoc społeczną. Rację mają także organy, że udzielenie pożyczki na zakup pasa ortopedycznego nie jest świadczeniem wymienionym w art. 36 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudniania osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., Nr 123, poz. 997 z późna. zm.), rehabilitacja społeczna realizowana jest między innymi przez likwidację barier, w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych, technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji. Stosownie do art. 35a ust. 1 pakt 7 tejże ustawy do zadań powiatu należy dofinansowanie zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i na likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się. Jak wynika z rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2002r. Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 96, poz. 861 z późn. zm.), ze środków Funduszu mogą być finansowane właśnie zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny i likwidacja barier architektonicznych, w komunikowaniu się (§ 2 rozporządzenia). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło