II SA/Kr 2021/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie : AWSA Dorota Dąbek NSA Wiesław Kisiel Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2002 r. , Nr : [...] w przedmiocie zezwolenia na posiadanie i hodowanie psa rasy chart I uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D.S. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia 24 lipca 2002 SKO [...], po rozpatrzeniu odwołania D.S., z powołaniem na przepis art.138 paragraf 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty S. z dnia [...] 2002 r. znak : [...], orzekającą o odmowie zezwolenia D.S. na posiadanie i hodowlę psa rasy chart. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące okoliczności i motywy przyjęte za podstawą rozstrzygnięcia. D.S. podaniem z [...] 2002 r. wystąpił do Starosty Powiatu S. o zezwolenie na hodowlę psa rasy chart. Wniosek motywował otrzymaniem w prezencie psa tej rasy co spełnia jego hobbistyczne zainteresowania. Starosta Powiatowy w S., decyzją z dnia [...] 2002 r. z powołaniem na przepis art. 10 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz.U. Nr 147, poz. 713 z późn.zm. ), odmówił wydania zezwolenia na posiadanie i hodowlę psa tej rasy. W uzasadnieniu decyzji podkreślając jej uznaniowy charakter powołano się na zebrane "opinie" od Komendy Powiatowej Ref. II w P., oraz Zarządu Koła Łowieckiego "D." w S. na terenie którego zamieszkuje wnioskodawca. Wskazano, że z informacji policji wynika, że wobec D.S. i członków jego rodziny nie prowadzono postępowania o kłusownictwo, jednak do policji docierały informacje, że uprawia kłusownictwo przy użyciu psa. Z pisma Zarządu Koła Łowieckiego wynikało, że D.S. w swoim środowisku postrzegany jest jako osoba kłusująca dziką zwierzynę z udziałem psa charta, o czym świadczą donosy mieszkańców L. i indywidualne opinie myśliwych koła, oraz, że w powyższej sprawie było zgłoszenie do policji w P. i przeprowadzone było przeszukanie w zabudowaniach. Decyzję odmowną uzasadniono podkreśleniem, że wymaga tego bezpieczne bytowanie zwierzyny i przyczynienie się do likwidacji kłusownictwa b. nasilonego w regionie n., a psy rasy chart w warunkach wiejskich nie spełniają funkcji gospodarczych. W odwołaniu D.S. podnosił, że decyzja opiera się na donosach i pomówieniach, a nie na konkretnych faktach, wskazując, że pasjonuje się psami tej rasy i chce hodować psa bez względu na jego bezużyteczność w gospodarstwie. Kwestionował także stawianie problemu kłusownictwa, powołując się na uzyskane z policji informacje, że na terenie miasta i gminy P. przypadków kłusownictwa nie stwierdzono. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść przypisu art.10 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie, podkreślając, iż nie określa on kryteriów odmowy lub wydania zezwolenia co nadaje decyzji starosty charakter uznaniowy. Zdaniem Kolegium decyzji Starosty S. nie można przypisać dowolności, gdyż wskazał na podjęte przed wydaniem decyzji czynności i treść uzyskanych informacji, które mogły uprawdopodobnić obawę wykorzystywania psa dla kłusowania. Podkreślając, że donosy mieszkańców nie mogą stanowić uzasadnienia odmowy, zajęło Kolegium stanowisko, że inny charakter ma stanowisko Zarządu Koła - organizacji powołanej do realizacji celów i zadań łowiectwa z mocy ustawy, oparte na indywidualnych opiniach myśliwych. Powyższe okoliczności uznał organ odwoławczy za uzasadniające utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy W Krakowie na powyższą decyzję wniósł D.S., zarzucając, że narusza zasadę równości wyrażoną art.32 ust.1 Konstytucji R.P. Zdaniem skarżącego decyzja narusza jego prawo do wolności hodowli psa charta a podstawę odmowy stanowią fikcyjne argumenty. Skarżący podnosi, iż nie wykazano by kłusował, kwestionował także, ustalenie, że w jego domu prowadzono przeszukanie dla ustalenia czy ma psa tej rasy .Podnosił też, co podkreślił na rozprawie przed Sądem, ze nie był powiadomiony o możliwości zapoznania z materiałem zebranym przed podjęciem decyzji i nie miał też możliwości wykazywania, że opinie o nim Koła Łowieckiego i Policji nie są prawdziwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie sądowe przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn.zm) sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art.3 paragraf 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. ) - dalej ustawa o p.s.a - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Według przepisu art. 1 paragraf 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ), kontrola spowodowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawując kontrolę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana na powyższej płaszczyźnie kontrola zaskarżonej decyzji, prowadzi do uznania skargi za uzasadnioną, aczkolwiek po części tylko z przyczyn, które podniesiono na jej poparcie. Zgodnie z art.10 ustawy z dnia 13 października 2020 r. Prawo łowieckie ( tj. Dz.U. z 2002r Nr 42, poz. 372 z późn. zm.), posiadanie i hodowanie oraz utrzymywanie chartów rasowych lub ich mieszańców wymaga zezwolenia starosty. Przepis ten stanowi zatem ustawowy wyjątek od zasady wolności postępowania człowieka, w tym co do posiadania i chowu zwierząt. Przepis art.10 pomieszczony jest w przepisach ustawy Prawo łowieckie w jej rozdziale 3 regulującym zasady gospodarki łowieckiej. Do naczelnych zadań łowiectwa należy m.in. ochrona, zachowanie różnorodności i gospodarowanie populacjami zwierząt łownych (art.3 pkt1 ustawy), zaś w ramach gospodarki łowieckiej podstawową jest zasada ochrony zwierzyny przez tworzenie jej warunków bezpiecznego bytowania, (art. 9 ust.1). Jednym ze sposobów ochrony zwierzyny jest nałożenie na podmioty prowadzące gospodarkę łowiecką obowiązku zwalczania kłusownictwa i wszelkich zjawisk szkolnictwa łowieckiego ( art.9ust.1 pkt1 ) . Objęcie zatem posiadania i hodowli oraz utrzymywania, wyłącznie chartów rasowych i ich mieszańców wymogiem uzyskania zezwolenia starosty, oznacza, że właśnie tylko charty rasowe i ich mieszańce z mocy ustawy uznane zostały za zwierzęta stanowiące, z istoty natury ich rasy i predyspozycji, zagrożenie dla bezpiecznego bytowania zwierzyny, gdyż mogą służyć kłusownictwu . Zarazem ustawa nie zawiera zakazu posiadania, hodowania i utrzymania chartów rasowych lub ich mieszańców w ogóle, gdyż właśnie uzyskanie zezwolenia otwiera taką możliwość. Rację ma organ odwoławczy, że ustawa nie określa żadnych przesłanek wydania zezwolenia, a w szczególności nie określa czynności, które winien organ podjąć przed wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia lub odmowy zezwolenia na posiadanie, hodowlę i utrzymywanie charta rasowego lub jego mieszańca. Nie może budzić wątpliwości, iż sprawa zezwolenia ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej i podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Brak w ustawie wymogów co do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji, oraz brak wskazania warunków udzielenia zezwolenia, nie oznacza, iż decyzja uznaniowa może być dowolna, tzn. oderwana od jakichkolwiek przesłanek prawnych i faktycznych. Pomieszczenie art. 10 w przepisach ustawy prawo łowieckie oznacza, że przesłanką odmowy zezwolenia na posiadanie, hodowlę i utrzymanie charta rasowego lub jego mieszańca może być wyłącznie wzgląd na cele ustawy Prawo łowieckie a w szczególności na ochronę bytowania zwierząt poprzez m.in. zwalczanie kłusownictwa. Wbrew skarżącemu, ustawa nie zawiera wymogu, by odmowa zezwolenia dotyczyła tylko osoby, co do której zapadło orzeczenie stwierdzające popełnienie przestępstwa kłusownictwa. Zresztą samo hodowanie lub utrzymywanie bez zezwolenia chartów rasowych i ich mieszańców stanowi czyn przestępczy ( art. 52 pkt 3 ustawy ), co wskazuje, że uzyskanie zezwolenia winno poprzedzać sam zamiar posiadania i hodowli charta lub jego mieszańca. Z tych względów, co do zasady, mieści się w granicach uznania starosty, ocena czy, z uwagi na konkretną osobę, która ubiega się o wydanie zezwolenia, istnieje zagrożenie dla realizacji celów ustawy, jeśli by, zezwolenia udzielono. Z istoty art.7 kpa wynika, że załatwienie sprawy wymaga podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Dojście do ustaleń faktycznych, na których oparte ma być rozważenie tych interesów regulowane jest przepisami k.p.a. W świetle powyższego, przedmiotem kontroli zgodności z prawem decyzji o charakterze uznaniowym, jest ocena czy podjęta została z zachowaniem nałożonego przepisami art.7 i 77 kpa obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowolnego. Uznaniowy charakter decyzji, nie oznacza bowiem dowolności, a wskazuje na konieczność wyboru, pomiędzy możliwymi rozstrzygnięciami w oparciu o całokształt możliwych do poczynienia ustaleń. Z tych względów należy zaakceptować inicjatywę organu I instancji, polegająca na sięgnięciu po informacje od organizacji obowiązanej do ochrony zwierzyny łownej i Policji. Jednakże posiadanie, hodowla czy utrzymywanie psa określonej rasy warunkowane zezwoleniem oznacza, iż to na organie jako umocowanym z ustawy, do rozstrzygnięcia o ograniczeniu swobody obywatelskiej ciąży wykazanie, dlaczego przy odmowie zezwolenia interes obywatela nie ma przymiotu przeważającego nad interesem społecznym. Szczególnego znaczenia w takim postępowaniu nabiera wyartykułowana przepisem art.10 paragraf 2 kpa zasada czynnego udziału stron w postępowaniu i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W konkretnej sprawie naruszono tę regułę, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, o treści bowiem informacji Komendy Policji z 6.06.2020 r. (k. 14) dowiedział się skarżący dopiero z uzasadnienia decyzji organu I instancji, i został pozbawiony możliwości wskazywania dowodów, iż przedstawione informacje nie są prawdziwe. Trzeba też zaznaczyć, że istnieje rozbieżność pomiędzy, informacją Koła Łowieckiego, że dokonano zgłoszenia do policji o kłusownictwo i, że było prowadzone przeszukanie w zabudowaniach skarżącego, a informacją policji, która tę okoliczność pomija. W sprawie tego typu, dla stworzeniu podstaw do oceny czy istnieje słuszny interes obywatela, celowym jest też przesłuchanie go w charakterze strony. Ustalenie takich okoliczności jak zawód, źródła utrzymania wykazanie się ewentualną przynależnością do związku kynologicznego, związku hodowców itp. może być przydatne przy wyważeniu interesów społecznego i indywidualnego, a także dla oceny wiarygodności przesłanek jakimi motywuje skarżący wniosek o uzyskanie zezwolenia.. Dopiero wówczas przesłanki odmowy wiarygodności co do interesu indywidualnego, poddają się weryfikacji. Motywując odmowę zagrożeniem kłusownictwa chartami na określonym terenie winny zarazem organy przybliżyć stan tego zagrożenia i udokumentować. Zawarta w załączniku do opinii Koła Łowieckiego informacja (k.5), że populacja chartów i ich mieszańców na terenie obwodów jest duża nie wyjaśnia, czy chodzi o psy, co do których wydano już zezwolenie, czy też psy utrzymywane bez takiego zezwolenia - a jeżeli tak - to nie jest znana podstawa takiego ustalenia. Z tych względów orzeczono jak w punkcie I-szym sentencji na podstawie art.145 paragraf 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Wobec treści uchylonych decyzji brak było podstaw do zastosowania art.152 ustawy .Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania oparto na przepisie art.200 w zw. z art. 209 powołanej ustawy.