II SA/Kr 2023/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Barbara Pasternak AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. S., M. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia umorzyć postępowanie sądowe R. T. w dniu [...].2001 r. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego, polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków z drenażem rozsączającym dla 5 mieszkańców o wielkości zrzutu ścieków 0,75 m3/dobę (akta sprawy, karta nr [...]). Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...].2001 r. znak: [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego przedsięwzięcia, zlokalizowanego na działce nr A w [...] przy ul. [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Po wniesieniu przez R. T. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2001 r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I-instancji w całości przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Organ I-instancji ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę decyzją z dnia [...] 2002 roku znak: [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla ww. przedsięwzięcia inwestycyjnego (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]), przy czym również i ta decyzja została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]w dniu [...].2002 r. uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Po raz kolejny prowadząc postępowanie Burmistrz Miasta i Gminy [...] decyzją z dnia [...] 2002 roku znak: [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na: budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr A w [...] przy ul. [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). W decyzji tej organ I-instancji ustalił, iż teren wnioskowanej inwestycji znajduje się w obrębie jednostki strukturalnej [...] - "Osiedle [...]" o funkcji mieszkalnej na wyodrębnionych terenach "[...] i [...]" przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową niskiej intensywności z usługami oraz zieleń urządzoną towarzyszącą ciągom komunikacji kołowej i pieszej, zieleń ochronną przed uciążliwościami zewnętrznymi oraz zieleń parkową osiedlową. W ocenie organu l instancji wnioskowane zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z przepisem szczególnym jaki jest art. 5 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. w sprawie utrzymania czystości i porządku w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości mają obowiązek zapewnienia utrzymania czystości, poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniając wymagania zawarte w przepisach odrębnych, przy czym przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Ponadto w tej sprawie zamierzenie inwestycyjne narusza art. 43 ust.1 Prawa wodnego, który nakłada obowiązek wyposażenia aglomeracji o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 osób w sieci kanalizacyjne dla ścieków komunalnych zakończone oczyszczalniami ścieków, zgodnie z ustaleniami krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. W ocenie organu I-instancji, ustalenia na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie precyzują sposobu wyposażenia terenu w urządzenia kanalizacyjne, zatem rozwiązanie wskazywane przez wnioskodawcę jest niezgodne z ustaleniami tego planu, ponieważ ze strony [...] części opisowej planu jednoznacznie wynika, że kontynuowana i zamierzona rozbudowa miasta w kierunku południowym stwarza konieczność pilnej realizacji odcinka kolektora "[...]". Na tą decyzję organu I-instancji odwołanie w ustawowym 14-dniowym terminie złożył R. T., podnosząc, że nie zgadza się z decyzją organu I-instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem odwołującego się wnioskowane zamierzenie inwestycyjne nie narusza ustaleń miejscowego planu i nie spowoduje zanieczyszczenia gleby. W odwołaniu wskazano, że maksymalna dobowa ilość zrzutu ścieków to 0,75m3 (akta administracyjne sprawy, karty nr [...]). Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...].2002 r. znak: [...] (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]), uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] 2002 roku znak: [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr A w [...] przy ul. [...] oraz umorzyło postępowanie organu I-instancji (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że istotnie podstawowe znaczenie ma treść planu miejscowego przy ustalaniu warunków zabudowy. Z treści art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) wynika jednak, że roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę, nie wymagają również uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Art. 29 ust. l lit. d ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowi zaś, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów do neutralizacji ścieków o wydajności do 5 m3 na dobę. Ponadto art. 36 ust. 2 Prawa wodnego wprowadził przepis, zgodnie z którym wprowadzanie do wód lub ziemi oczyszczonych ścieków w ilości mniejszej niż 5 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ zawiera się w zwykłym korzystaniu z wód. Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby domu mieszkalnego podlega zgłoszeniu wójtowi - zgodnie z art. 378 Prawa ochrony środowiska. Stąd umorzono postępowanie w sprawie, bowiem w ogóle nie jest wymagana decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].2002 r., doręczoną w dniach [...] i [...]2002 r. M. S., M. S. i A. S., osoby te w dniu [...] 2002 r. wniosły na tą decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie (akta administracyjne sprawy, karty nr [...]) żądając stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium. W skardze skarżący podnieśli, że poprzednie decyzje odmawiające ustalenia warunków były słuszne. Zarzucono, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z warunkami terenowymi (wysoki poziom wody). Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło w swoim uzasadnieniu istniejące już urządzenia melioracyjne, a przy tym stosując art.- 28 Prawa budowlanego pominęło zastrzeżenie, iż zwolnieniu spod obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę podlegają obiekty związane z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową. Wskazano również na niewłaściwą interpretację art. 378 i 152 Prawa ochrony środowiska, z których wynika obowiązek zgłoszenia wójtowi oddawania do użytku oczyszczalni ścieków, a nie zamiaru ich budowy. Zarzucono brak uwzględnienia zasad ochrony środowiska i zarazem uwzględnienie przesłanek ekonomicznych podniesionych przez inwestora. Skarżący podnieśli, że organ odwoławczy dokonał rażącego naruszenia prawa w zaskarżonej decyzji i na podstawie tej decyzji inwestor dokonał samowoli budowlanej. Na podstawie tej decyzji inni właściciele działek rozpoczną budowę przydomowych oczyszczalni obok istniejącej kanalizacji. Po otrzymaniu skargi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględniło, na podstawie art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 157 k.p.a. skargę w całości i we własnym zakresie decyzją z dnia [...].2002 r. znak: [...] stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...].2002 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że powodem stwierdzenia nieważności było spełnienie przesłanki z art. 156 § l pkt 2 k.p.a., zaskarżona decyzja jest obarczona wadą polegająca na wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniono, że poprzednio dokonano oczywiście błędnej interpretacji art. 29 Prawa budowlanego nie uwzględniając, że brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oczyszczalni ścieków dotyczy tylko takiej oczyszczalni, która jest związana z produkcją rolną i uzupełnia zabudowę zagrodową. Działka inwestorów nie spełnia tych cech, a więc do budowy oczyszczalni ścieków wymagane jest pozwolenie na budowę, a wcześniej ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] 2002 r. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2002 r. stwierdzającą nieważność wcześniejszej decyzji z dnia [...] 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący M. S., M. S. i A. S. w dniu [...] 2002 r. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie (akta administracyjne sprawy, karty nr [...]). Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2002 r. uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].2002 roku znak: [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr A w [...] przy ul. [...] oraz umarzająca postępowanie organu 1-instancji (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Po wniesieniu skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zawierającej żądanie stwierdzenia nieważności decyzji tego Kolegium z dnia [...] 2002 r., organ ten - działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, póz. 368 ze zm.) oraz art. 157 k.p.a. w związku z art. 156 § l pkt 2 k.p.a. decyzją z dnia [...].2002 r. znak: [...] stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...].2002 r. (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). W związku z powyższym na datę orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie zaskarżona decyzja organu odwoławczego utraciła byt prawny, a co za tym idzie postępowanie sądowe dotyczące badania legalności tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja nakłada zarazem na Sąd obowiązek umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § l pkt 3 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie może bowiem prowadzić kontroli i oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego, który na datę orzekania został wyeliminowany z obrotu prawnego i w nim nie funkcjonuje, stanowiłoby to bowiem naruszenie normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 3 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 161 § l pkt 3 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn (przyczyny określone w art. 161 § l pkt 1-2 P.p.s.a. nie mają w tej sprawie zastosowania) stało się bezprzedmiotowe. Określenie, iż umorzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wskazuje zarazem, że ujawnienie istnienia przyczyny umorzenia postępowania dotyczy okresu od wniesienia skargi, aż do rozstrzygania sprawy przez sąd. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie, w której ww. przyczyna umorzenia postępowania nie istniała w chwili wniesienia przez M. S., M. S. i A. S. skargi, ale powstała w trakcie postępowania, przed datą wydania w tej sprawie orzeczenia sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 18.03.2004 r. (sygn. akt III SA 16000/02, opub. W LEX nr 146542) orzekł, że zawarte w art. 161 § l pkt 3 P.p.s.a. określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy może - uwzględniając w całości skargę - zastosować taką formę rozstrzygania, jaką jest stwierdzenie nieważności wydanej w sprawie decyzji. W związku z powyższym należy uznać, iż w tej sprawie nie ma podstaw do merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji i tym samym Sąd nie mógł przeprowadzić pod tym względem kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 161 § l pkt 3 P.p.s.a., w drodze postanowienia umorzyć w tej sprawie postępowanie sądowe.