II SA/Kr 204/09
WyrokWSA w Krakowie2011-07-05
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Andrzej Irla, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zbyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, posiada interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, uzasadniający jej status strony?Ratio decidendi
Spółka, która zbyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, uzasadniającego jej status strony. Zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a., w przypadku zbycia prawa w toku postępowania, w miejsce dotychczasowej strony wstępuje jej następca prawny. Potencjalna odpowiedzialność odszkodowawcza nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a.Stan faktyczny
Spółka "B" S.A. (obecnie "A" S.A.) wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które stwierdziło niedopuszczalność wniosku tej spółki o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 1983 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Spółka twierdziła, że posiada interes prawny w sprawie ze względu na potencjalną odpowiedzialność odszkodowawczą wobec nabywcy nieruchomości. Kolegium uznało, że spółka nie jest stroną postępowania, ponieważ zbyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz Spółki "C" sp. z o.o.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie: NSA Andrzej Irla WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skargę oddala.
Nieruchomość stanowiąca działkę l.kat. "1" wraz z budynkiem położoną w K. przy [...] nr [...], została na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r. przejęta na własność Skarbu Państwa.
Spółka "B" S.A. (poprzednik prawny Spółki "B" S.A.) na mocy decyzji Wojewody [...] z 16 maja 1995 r. nabyła prawo użytkowania wieczystego ww. działki oraz prawo własności budynku znajdującego się na tej działce.
Na mocy umowy przeniesienia własności przedsiębiorstwa z dnia 31 grudnia 2007 r. prawo użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku zostało wniesione do Spółki "C" sp. z o.o. celem podwyższenia kapitału zakładowego o objęcia udziałów w tej spółce.
Na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 108/06 zostały wyeliminowane wszystkie pozostające w obrocie prawnym decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r., w tym również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 listopada 1996 r., znak [...].
Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 2 września 2008 r. stwierdziło nieważność ww. decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r. nr [...] orzekającej o przejściu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1" w K. przy [...] nr [...]. Decyzję tą doręczono Spółce "C" sp.z o.o., a nie doręczono Spółce "B" S.A. mimo kilkakrotnie zgłaszanych wniosków o dalsze traktowanie jej jako strony.
W związku z tym w dniu 25 września 2008 r. (data wpływu) Spółka "B" S.A. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia 2 września 2008 r. wskazując na bezpodstawne pominięcie jej jako strony, mimo posiadania interesu prawnego, uniemożliwienie brania udziału w postępowaniu, nietrafnym rozstrzygnięciem o stwierdzeniu nieważności decyzji z 11 sierpnia 1983 r. mimo wystąpienia przesłanki nieodwracalnych skutków prawnych oraz nieprawidłowym ustaleniem innych stron w postępowaniu.
Interes prawny skarżąca Spółka wywodziła z roszczeń odszkodowawczych, jakie może wobec niej wytoczyć nabywa prawa użytkowania wieczystego w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z 11 sierpnia 1983 r.
Dnia 5 grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w drodze postanowienia, działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdziło, że wniosek Spółki "B" S.A. jest niedopuszczalny.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że od decyzji tego organu z dnia 2 września 2008 r. przysługiwał – jako środek zaskarżenia – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale wniosek ten skutecznie mogła wnieść tylko strona. Definicję pojęcia strony zawiera art. 28 K.p.a., zgodnie z którym stroną jest tylko ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Spółce "B" S.A. nie przysługuje status strony, ponieważ w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r. orzekającej o przejściu na własność Skarbu Państwa nieruchomości, po stronie tej Spółki nie występuje interes prawny. Spółka ta bowiem w dniu 31 grudnia 2007 r. dokonała zbycia prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomości o numerze działki "1" oraz zbyła prawo własności znajdującej się na ten nieruchomości budynku na rzecz Spółki "B" sp. z o.o. Stosownie do art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych w razie zbycia prawa w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępuje nabywca. Tym samym w miejsce Spółki "B" S.A. wstąpił do postępowania jej następca prawny Spółka "C" sp. z o.o. Spółka "B" była uczestnikiem postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z 11 sierpnia 1983 r. Nie może stanowić uzasadnienia posiadania interesu prawnego powoływanie się na odpowiedzialność odszkodowawczą. Ponadto Spółka "B" S.A. zbywała swoje prawa w sytuacji, w której wiedziała o możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r., a więc powinna sobie zdawać sprawę ze skutków podejmowanych działań.
Dnia 16 stycznia 2009 r. skargę na to postanowienie wniosła Spółka "B" S.A. (funkcjonująca obecnie pod nazwą "A" Spółka Akcyjna), domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zarzucając organowi naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że Spółce "B" S.A. nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu.
Spółka ta legitymuje się bowiem, jak podniesiono w skardze, własnym interesem prawnym, a to dlatego, że Spółka ta jest narażona na odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu wady prawnej rzeczy sprzedanej wobec kupującego – Spółki "C" sp. z o.o. Ponadto Spółce "B" S.A. będzie przysługiwało roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 160 K.p.a., ponieważ zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] dotyczy bezpośrednio praw nabytych przez Spółkę "B" S.A. od Skarbu Państwa. Wreszcie podniesiono, że Spółka "B" S.A. została już wcześniej uwłaszczona na przedmiotowej nieruchomości prawomocną decyzją Wojewody [...] z 1995 r. i od tego momentu jest stroną wszystkich postępowań dotyczących tej nieruchomości.
Zarzucono naruszenie art. 30 § 4 K.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 10 K.p.a., spowodowane błędnym przyjęciem braku przymiotu strony po stronie Spółki "B" S.A. i tym samym pozbawieniu uprawnień procesowych.
Skarżąca Spółka podniosła, że rozstrzyganie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 11 sierpnia 1983 r. dotyczy wprost jej interesu prawnego, bo wpływa bezpośrednio na jej obowiązki o charakterze odszkodowawczym wobec nabywcy nieruchomości. Przy tym samo roszczenie prawne, jako akt woli osoby zainteresowanej pozwala na uznanie jej za stronę postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność z prawem aktów, w tym wypadku postanowienia, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd w tej sprawie nie podziela argumentacji zawartej w skardze, jak również podniesionej na rozprawie. Sąd dokonując z urzędu oceny legalności sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonego postanowienia nie stwierdził popełnienie istotniejszych wad przez organ administracyjny uzasadniających uchylenie tego postanowienia.
Nie ulega wątpliwości, że podstawowa kwestią w tej sprawie jest prawidłowość pozbawienia skarżącej Spółki przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r. o nabyciu na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości.
Nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości są zarówno byli właściciele tej nieruchomości, jak i obecny właściciel oraz użytkownik wieczysty. Spółka "B" S.A. uzyskała prawo użytkowania wieczystego przedmiotem nieruchomości połączone z odrębnym prawem własności nieruchomości budynkowych na mocy decyzji Wojewody [...] z 16 maja 1995 r. Ta decyzja stała się podstawą uzyskania prawa użytkowania wieczystego, a tym samym uzyskania pozycji strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z 11 sierpnia 1983 r. Z dniem 31 grudnia 2007 r. tak prawo użytkowania wieczystego, jak i złączone z nim odrębne prawo własności nieruchomości budynkowej Spółka "B" S.A. wniosła tytułem aportu do Spółki "C" sp. z o.o. Tym samym od tej pory to Spółka "C" sp. z o.o. stała się stroną w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji z 11 sierpnia 1983 r. Tak prawo użytkowania wieczystego, jak i prawo własności są prawami zbywalnymi i jeżeli status strony zależy od posiadania tych praw przez dany podmiot, to ich zbycie (np. poprzez wniesienie do innej spółki) skutkuje również pozbawieniem przymiotu strony. To wprost wynika z art. 30 § 4 K.p.a. który nie pozostawia żadnych wątpliwości, że w przypadku praw zbywalnych, jeżeli w trakcie postępowania ma miejsce zbycie takiego prawa, następca prawny wchodzi w miejsce dotychczasowej strony. Przyjęcie jako zasadny pogląd skarżącej Spółki doprowadziłby do zaprzeczenia istocie zmiany strony podmiotowej w toku postępowania administracyjnego. Jeżeli bowiem przymiot strony uzależniony jest od posiadania prawa zbywalnego, to nie można być stroną a zarazem nie być podmiotem tego prawa zbywalnego.
Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej, że podstawą do uznania jej za stronę jest potencjalna możliwość poniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu, jak można domyślać się, nieprawidłowego (wadliwego) wniesienia aportu. Zgodnie z treścią art. 28 K.p.a., stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania administracyjnego może być wyłącznie podmiot, który wykaże swój interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 K.p.a.). Od tego pojęcia interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot (osoba/ spółka) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Oznacza to, że pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny.
Powoływanie się na potencjalną odpowiedzialność odszkodowawczą, należy wskazać, że tak ponoszona odpowiedzialność nie ma cech interesu prawnego w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości z dnia 11 sierpnia 1983 r. Tak rozumiany przez Skarżącą Spółkę interes prawny dotyczyłby kwestionowania legalności aktu notarialnego 31 grudnia 2007 r. mocą którego miało miejsce wniesienie aportu do Spółki "C". Ponadto skarżąca Spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego na mocy decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z 1995 r. Tym samym na datę wydania w tej sprawie zaskarżonego postanowienia nie można stwierdzić, aby między decyzją stwierdzającą nieważność wyżej opisanej decyzji nr [...], została na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] działającego z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 sierpnia 1983 r. istniał po stronie skarżącej Spółki interes prawny wynikający z prawa materialnego i rozumiany jako własny, konkretny, osobisty i aktualny interes Spółki Grupa "B" (Grupa "A") prawnie chroniony prawem materialnym w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy. Powoływane licznie w skardze poglądy na temat znaczenia pozycji strony w postępowaniu administracyjnym i powiązania go z pojęciem interesu prawnego stanowi, z jednej strony powoływanie się na decyzję uwłaszczeniową z 1995 r., z drugiej zaś na eksponowanie subiektywnego znaczenia pojęcia strony (stroną jest ten, kto twierdzi, ze posiada interes prawny). W każdym jednak przypadku zawsze o tym, czy dany podmiot posiada przymiot strony i to niezależnie od jego twierdzeń, musi rozstrzygać organ administracyjny i to organ musi stwierdzić, czy zasadnie dana strona powołuje się na swój interes prawny. W tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie odmówiło Spółce Grupa "B" przymiotu strony. Nie jest zasadnym stanowisko, że to z decyzji z 11 sierpnia 1983 r. wypływają dla skarżącej Spółki bezpośrednie prawa lub obowiązki. Tą przecież decyzją Spółka Grupa "B" nie otrzymała prawa użytkowania wieczystego pomijając już okoliczność jego zbycia na rzecz innej Spółki. Wskazywanie na interes prawny wywodząc go ze stosunków cywilnoprawnych jest w dużej mierze zasadne, ale nie dotyczy to tej sprawy. Istotnie, niektóre uprawnienia (np. prawo własności, prawo użytkowania wieczystego) mogą stanowić o pozycji strony dysponenta takim prawem w toku postępowania administracyjnego. Ale co ważne, chodzi o sytuację, w której dany podmiot jest właścicielem/użytkownikiem wieczystym, bo z czynności prawnej kreującej te prawa wywodzi swój interes prawny. Tymczasem w tej sprawie Spółka Grupa "B" mocą czynności cywilnoprawnej wyzbyła się przysługujących jej praw cywilnych.
Sąd nie podziela również i tego zarzutu skargi, który dotyczy braku związania w tej sprawie organu administracyjnego wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 108/06. Przede wszystkim w tej sprawie, której granice dotyczą tylko oceny legalności stwierdzenia, że skarżąca Spółka nie jest stroną w tym postępowaniu administracyjnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ww. wyroku nie zawarł żadnych wytycznych. Zmiana podmiotowa miała bowiem miejsce już po wydaniu tego wyroku.
Również dodatkowe zarzuty podniesione na rozprawie nie są zasadne. Niezasadny jest zarzut co do załatwienia tej sprawy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 listopada 1996 r. Ta decyzja została bowiem wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 108/06.
Zarzut powstania nieodwracalnych skutków prawnych nie jest zasadny i to z dwóch powodów. Po pierwsze, w opisanym wyżej wyroku sądu I instancji z 21 czerwca 2006 r. badał kwestię nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych nabycie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości przejętej w 1983 r. przez Skarb Państwa i stwierdził, że ta okoliczność nie jest owym nieodwracalnym skutkiem prawnym. Po drugie, w tej sprawie w ogóle kwestia ta nie powinna być przedmiotem rozważań organu administracyjnego, bowiem organ ograniczył się jedynie do badania, czy skarżąca Spółka powinna być stroną w tym postępowaniu. Tym samym w tej sprawie zarzut ten jest całkowicie chybiony.
Również zarzut niewłaściwego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy rozpoznawaniu tej sprawy nie jest zasadny. Nie ulega wątpliwości, że osoby rozstrzygające w decyzji z dnia 2 września 2008 r. znak [...] oraz w decyzji z 5 grudnia 2008 r. znak [...] nie zasiadały te same osoby. Nie narusza to ani art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., ani art. 27 ust. 1a obecnie obowiązującego K.p.a. Wyjątków, co do możliwości wydawania decyzji przez pracowników organów administracyjnych nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności takim powodem do wyłączenia pracownika nie jest sytuacja, w której dany pracownik w imieniu organu wydał decyzję, która następnie została uchylona przez sąd administracyjny i sprawa powróciła do tego samego organu administracyjnego. Na podstawie akt sprawy Sąd nie stwierdza przy tym, aby istniały jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności pracowników Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przy załatwianiu tej sprawy.
Również i ostatni z podniebnych zarzutów wskazujący na brak uprawnienia kuratora spadku ustanowionego celem zabezpieczenia spadku dla nieznanych spadkobierców po zmarłej I. G. T., do występowania w tym postępowaniu – nie jest uzasadniony.
Nie ulega wątpliwości, że po wydaniu zaskarżonego postanowienia przez organ administracyjny zmarła w N. (w dniu [...] grudnia 2008 r.) I. G. T. Rejonowy Tempelhof-Kreuzberg w Berlinie ustanowił dla ww. zmarłej celem zabezpieczenia spadku, jego zarządzania i ustalenia spadkobierców kuratora spadku w osobie adwokata A. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie powiadomił ww. kuratora spadku o toczącym się postępowaniu oraz zobowiązał do wskazania, w razie ustalenia, spadkobierców po zmarłej I. G. T..
Kurator spadku ustanowiony w oparciu o §§ 1958, 1960-1962 Bürgerliches Gesetzbuch odpowiada w swoje istocie polskim przepisom dotyczącym ustanowienia kuratora spadku. Ponadto zgodnie z art. 128 § 4 P.p.s.a. właśnie ustanowienie kuratora spadku czyni zbędnym zawieszanie postępowania w związku ze śmiercią strony i po zawiadomieniu go o postępowaniu – sąd administracyjny może rozpoznać sprawę.
Można wskazać, że w istocie zarzut skarżącej Spółki dotyczy uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego ustanawiającej kuratora spadku dla osoby zamieszkałej ostatnio w B. (ul. [...]) nie jest skuteczne w Polsce.
Analizując art. 1108-11102 K.p.c. sąd doszedł do wniosku, że w tej sprawie nie ma podstaw do uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego ustanawiające kuratora spadku nieobjętego przez spadkobierców po zmarłej I. T. nie może być uznane za obowiązujące.
Zgodnie z art. 1145 K.p.c. orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone w art. 1146 K.p.c.a, a ten ostatni przepis dotyczyłby sytuacji np. wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. W zakresie spraw spadkowych wyłączna jurysdykcja sądów polskich dotyczy obecnie tylko takiej sytuacji, w której rozstrzyganie dotyczyłoby praw rzeczowych na nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 11102 K.p.c.). Przynajmniej na razie kwestia uzyskania prawa własności na nieruchomości opisanej jako działka nr (l.kat.) "1" w K. przy [...] nr [...] nie została jeszcze zakończona. Ponadto, sąd administracyjny nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowań spadkowych i jego obowiązkiem w tej sprawie było zapewnienie możliwości obroty swoich praw lub praw osób, dla których ustanowiono pełnomocnika bądź kuratora.
Ponadto we ocenie Sądu w tej sprawie prawidłowo organ administracyjny ustalił spadkobierców po osobach zmarłych. Sąd zawiadomił o toczącym się postępowaniu sądowym również następców prawnych tych uczestników, które bądź to zmarli w toku postępowania sądowego, bądź też miało miejsce zbycia przyszłego udziału w nieruchomości opisanej jako działka nr "1". Sąd w szczególności zawiadomił o sprawie T. O., A. G. i P. O. jako następców prawnych po zmarłej E. O. z Domu T. (akta sądowe, tom I, karty nr 112-113), J. N. jako następcy prawnego zmarłej T. N. (akta sądowe, tom II, karty nr 211-213); A. W. jako następcę prawnego po zmarłej B. T. (akta sądowe, tom II, karty nr 315-320 i tom III karta nr 408). Sąd zawiadomił również o rozprawie Spółkę "D" S.A. z siedzibą w L., a także pełnomocnika tej Spółki w osobie J. K., a to w związku z treścią aktu notarialnego z [...] czerwca 2010 r. (akta sądowe, tom II, karty nr 363) a w szczególności punktu XIII tego aktu notarialnego zakładającego wstąpienie do postępowania w miejsce zbywców ww. Spółki. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone (akta sądowe sprawy o sygn. akt II SA/Kr 205/09, tom III, karta nr 534). Sąd zawiadomił również oraz kuratora spadku ustanowionego celem zabezpieczenia spadku dla nieznanych spadkobierców po zmarłej I. G. T., w osobie adwokata A. K. (akta sądowe, tom II, karta nr 362). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tej sprawie powiadomił ww. kuratora spadku o toczącym się postępowaniu oraz zobowiązał do wskazania, w razie ustalenia, spadkobierców po zmarłej w dniu 20 grudnia 2008 r. I. G. T..
Kurator spadku ustanowiony przez Sąd Rejonowy Tempelhof-Kreuzberg w Berlinie dla zmarłej w oparciu o §§ 1958 i 1960-1962 Bürgerliches Gesetzbuch odpowiada w swoje istocie polskim przepisom dotyczącym ustanowienia kuratora spadku. Zgodnie z art. 128 § 4 P.p.s.a. właśnie ustanowienie kuratora spadku czyni zbędnym zawieszanie postępowania w związku ze śmiercią strony i po zawiadomieniu go o postępowaniu – sąd administracyjny może rozpoznać sprawę.
Należy również podkreślić, że zmarła I. G. T., w toku postępowania administracyjnego posiadała pełnomocnika w osobie B. L..
Analizując art. 1108-11102 K.p.c. sąd doszedł do wniosku, że w tej sprawie nie ma podstaw do uznania, że orzeczenie sądu niemieckiego ustanawiające kuratora spadku nieobjętego przez spadkobierców po zmarłej I. T. nie może być uznane za obowiązujące.
Zgodnie z art. 1145 K.p.c. orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone w art. 1146 K.p.c.a, a ten ostatni przepis dotyczyłby sytuacji np. wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. W zakresie spraw spadkowych wyłączna jurysdykcja sądów polskich dotyczy obecnie tylko takiej sytuacji, w której rozstrzyganie dotyczyłoby praw rzeczowych na nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 11102 K.p.c.). Przynajmniej na razie potencjalne uzyskanie prawa własności na nieruchomości opisanej jako działka nr (l.kat.) "1" w K. przy [...] nr [...] przez byłych spadkobierców ma charakter potencjalny.
Rekapitulując, w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie stwierdził istotniejszego naruszenia procedury administracyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w stopniu, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Tym samym nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło