II SA/Kr 204/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 listopada 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżone postanowienie W dniu 28 lipca 2010r. do Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło pismo pani A.O. (ul. [...] w którym zwróciła się ona do Wojewody z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z dnia 19 kwietnia 1975 r. nr [...] ze względu na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § l pkt 2 k.p.a.). W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że ww. decyzja nie zawiera wszystkich elementów wyszczególnionych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazania terenów w miastach i osiedlach [Dz.U. Z 1969 r., Nr 3, poz. 19], a w szczególności nie dołączono do niej wymaganych prawem załączników mapowych. Do wniosku załączono kserokopię kwestionowanej decyzji z dnia 19 kwietnia 1975 r. Po otrzymaniu ww. wniosku Kierownik Oddziału Urzędu Wojewódzkiego w K. — Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości wystosował do wnioskodawczyni pismo z dnia 16 września 2010 r. [znak: [...] w którym wezwał ją do wykazania interesu prawnego w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał jednocześnie, że na podstawie ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem przekazania w użytkowanie był Skarb Państwa, w związku z czym za stronę postępowania w niniejszej sprawie należy uznać wszystkie osoby będące stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, jak i wszystkie osoby, którym aktualnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości objętej decyzją. Tylko zatem te osoby mają prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia 19 kwietnia 1975 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie pani A.O. wystosowała do organu pismo z dnia 2 października 2010r., w którym wyjaśniła, że jest spadkobiercą właściciela wywłaszczonych nieruchomości —M.C.-T. . Wnioskodawczyni wskazała również, że w dniu l kwietnia 1995r. na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego Urząd Miasta N. przekazał nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w N., podnosząc następnie, że "ustanowienie trwałego użytkowania wieczystego uniemożliwiło mi realizację moich roszczeń — prawa żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w trybie ustawy o gosp. nieruchomościami." Wnioskodawczyni podniosła również, że jest uznawana za stronę w innych postępowaniach administracyjnych i ten status potwierdził również Burmistrz Miasta N. , na dowód czego przedłożyła kserokopię otrzymanego pisma z dnia 14 października 2008r. Następnie, w dniu 14 grudnia 2010r. do Urzędu Wojewódzkiego w K. wpłynęło kolejne pismo pani A.O. , w załączeniu którego przedłożyła odpis postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia 12 lutego 1987r. w sprawie stwierdzenie nabycia spadku po M.M.T. [sygn. akt [...] ] wraz z klauzulą prawomocności. W swoim kolejnym piśmie z dnia 19 grudnia 2010r. pani A.O. podniosła z kolei, że przed Wojewodą toczy się zainicjowane przez nią postępowanie w przedmiocie unieważnienia decyzji wywłaszczeniowej z dnia 13 marca 1975r., dlatego też powinna być również uznana za stronę w niniejszym postępowaniu. W dniu 29 marca 2011r. Wojewoda wydał postanowienie [znak: [...] o przekazaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z dnia [...] kwietnia 1975 r. nr [...] Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w N. wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy jest właśnie SKO w N. Po rozpoznaniu ww. wniosku A.O, , w dniu 30 września 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wydało postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z dnia [...] kwietnia 1975r. [...] o oddanie terenu położonego w N. przy ul. [...] w użytkowanie Wojewódzkiej Spółdzielni Transportu Wiejskiego w K . W uzasadnieniu swojego postanowienia Kolegium wskazało m.in., że "interes prawny w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z, 19 kwietnia 1975r. o oddaniu terenu położonego w N. przy ul [...] w użytkowanie Wojewódzkiej Spółdzielni Transportu Wiejskiego w K. [nr[...] ] nie może tyć oparty na dysponowaniu w przeszłości przez poprzednika prawnego wnioskodawcy prawem własności nieruchomości, której dotyczyła ww. decyzja, albowiem jest to prawo zbywalne, którego przeniesienie powoduje utratę statusu strony przez, jego dotychczasowego właściciela na rzecz, następcy prawnego (t.j. nowego właściciela nieruchomości) nawet w toku postępowania administracyjnego (por.: art. 30 § 4 k.p.a.). Biorąc zaś pod uwagę okoliczność, że wnioskodawczyni nie dysponuje obecnie prawem własności, albowiem jej poprzednik prawny został go pozbawiony na podstawie decyzji wywłaszczeniowej i nie doszło do jego restytucji, należy w konsekwencji stwierdzić, iż nie posiada ona obecnie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 w związku z art 157 § 2 k.p.a, pozwalającego jej na skuteczne zainicjowanie postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji." Postanowienie to zostało doręczone pani A.O. w dniu 10 października 2011r. W dniu 15 października 2011r. pani A.O. nadała w placówce pocztowej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, datowany na dzień 13 października 2011r., podnosząc, że nie zgadza się z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Uzasadniając swój wniosek pani A.O. wskazała, że posiada ona interes prawny w zaskarżeniu decyzji Naczelnika Powiatu N. z dnia [...] kwietnia 1975r. nr [...] o oddanie terenu położonego w N. przy ul. [...] w użytkowanie Wojewódzkiej Spółdzielni [...] w K. , biorąc pod uwagę fakt, że byli właściciele mają interes prawny w ubieganiu się o zwrot nieruchomości. Wnioskodawczyni zarzuciła także tut. Kolegium, że w swoim postanowieniu użyło języka niezrozumiałego dla niej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 roku [znak. [...] doręczonym skarżącej 12 grudnia 2011 roku, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W orzeczeniu tym, SKO wskazało, że skarżąca nie posiada interesu prawnego we wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazuje, że nie można mówić o interesie prawnym osoby, która w zaistniałym stanie faktycznym nie posiada prawa własności do nieruchomości. Według organu, samo ubieganie się o zwrot nieruchomości "nie uzasadnia przyjęcia, iż podmiot ma interes prawny" w postępowaniach administracyjnych dotyczących spornej nieruchomości. Skarżąca dnia 5 stycznia 2012 roku złożyła w placówce pocztowej skargę do WSA w Krakowie na postanowienie SKO z dnia [...] listopada 2011 roku, dochowując tym samym trzydziestodniowego terminu do jej złożenia. Skarga została prawidłowo złożona za pośrednictwem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. . Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 28 k.p.a. Uważa, że przysługuje jej przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z kwietnia 1975r., a w konsekwencji jest uprawniona do żądania stwierdzenia jej nieważności. Ponadto, zarzuca naruszenie 157§3 k.p.a poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w formie postanowienia zamiast w decyzji. W odpowiedzi na skargę przesłanej wraz z aktami sprawy, SKO w N. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty przedstawione w postanowieniu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. W tym miejscu podkreślić należy z całą mocą, że zarzuty podniesione przez skarżącą w skardze są całkowicie bezzasadne i nie znajdują najmniejszego uzasadnienia tak w stanie faktycznym jak i prawnym sprawy. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zgodnie ze wskazanymi wyżej możliwościami przewidzianymi w art. 134 P.p.s.a. wyszedł poza zarzuty zakreślone w skardze nie będąc nimi związanym. Pismem z dnia 30.05.2012r. pełnomocnik skarżącej z urzędu r. pr. K.B. wskazał, że decyzją Wojewody z [...].05.2012r. znak: [...] orzeczono o stwierdzeniu nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z dnia [...] 03.1975r., znak: [...] w części dotyczącej punktu 11, tj. wywłaszczenia poprzedniczki prawnej skarżącej. Decyzja ta poprzedzała decyzję Naczelnika Powiatu N. z [...].04.1975r., nr [...] o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie Wojewódzkiej Spółdzielni [...] w K. , o której stwierdzenie nieważności wnosiła skarżąca w niniejszej sprawie. Jak potwierdził na rozprawie pełnomocnik skarżącej decyzja Wojewody z [...] 05.2012r. znak: [;..]nie jest ostateczna. Jednak eliminacja z obrotu prawnego decyzji wywłaszczeniowej – ostateczną decyzją o stwierdzeniu jej nieważności - przesądzi niewątpliwie kwestię interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, w piśmie uzupełniającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ (pismo z dnia 26.10.2011r) skarżąca wskazywała, być może w sposób dalece nieudolny i niejasny, iż w kwestii decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu N. z dnia 13.03.1975r., znak: [...](umożliwiającej wydanie późniejszej decyzji z [...].04.1975r., o przekazaniu terenu w użytkowanie), toczy się odrębne postępowanie przed Wojewodą [...] ). Zatem wobec informacji, iż prowadzone jest przed Wojewodą postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] .04.1975r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. powinno było uzyskać potwierdzenie, czy takie postępowanie faktycznie się toczy, a jeżeli tak, to należało się zastanowić jaki wpływ będzie miało ostateczne rozstrzygnięcie w tamtej sprawie dla statusu skarżącej w niniejszym postępowaniu. W szczególności czy ostateczne rozstrzygnięcie w trybie nadzwyczajnym kwestii prawidłowości dokonanego decyzją z dnia [...] .03.1975r wywłaszczenia nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. dla prawidłowego ustalenia statusu skarżącej (tj. czy przysługuje jej status strony) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 19.04.1975r., gdyż obie decyzje pozostają ze sobą w związku faktycznym (także następstwa czasowego), a przede wszystkim prawnym. Orzekanie zatem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Powiatu N. z [...].04.1975r., nr [...] o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie Wojewódzkiej Spółdzielni [...] w K. ze względu na fakt, że A.O. nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art.28 w związku z art.157 § 2 k.p.a., wobec przekazania organowi w/w informacji o toczącym się postępowaniu w kwestii decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu N. z dnia 13.03.1975r., było przedwczesne. Dlatego też Sąd uchylił tylko zaskarżone postanowienie, a organ powinien dogłębniej zbadać sprawę i pisma, które kierowała do niego skarżąca zwłaszcza, że fakt prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu N. z dnia [...]03.1975r. został wykazany nieostateczną decyzją Wojewody z [...].05.2012r. znak: [...]. W konsekwencji ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zastanowić się czy nie zachodzą przesłanki z art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej Naczelnika Powiatu N. z dnia 13.03.1975r. Z powyższych powodów, Sąd uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 roku znak. [...]’ na podstawie art 145 §1 punkt 1 litera c p.p.s.a.