II SA/Kr 204/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie : WSA Magda Froncisz WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 29 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II SA/Kr 204/15 Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 8 listopada 2014 r. D. R. wystąpiła do Prezesa Sądu Okręgowego w K. o udostępnienie informacji publicznej: "który z sędziów Sądu Okręgowego w K. Wydział I Cywilny odbył 17 rozpraw w miesiącu październiku 2014 roku, ze szczególnym uwzględnieniem ilości procesów sędzi W. i sędzi S. oraz informacji, który z sędziów tego Wydziału musiał w miesiącu październiku 2014 roku powtórzyć do rozprawy 170 tomów akt". W dniu 14 listopada 2014 r. Prezes Sądu Okręgowego w K. udzielił odpowiedzi w zakresie liczby przeprowadzonych przez Sędziów rozpraw w miesiącu październiku 2014 r. , natomiast w dniu 21 listopada 2014 roku wnioskodawczyni sprecyzowała swój wniosek i podała, że wnosi także o udostępnienie informacji, który z sędziów przeczytał w miesiącu październiku 2014 roku razem 170 tomów akt do wszystkich rozpraw na wokandach w tym miesiącu. Decyzją z dnia 28 listopada 2014 r. Prezes Sądu Okręgowego w K. odmówił udostępnienia wnioskodawczyni informacji publicznej w zakresie informacji, który z sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K. przeczytał do rozpraw w miesiącu październiku 2014 roku 170 tomów akt. W uzasadnieniu wskazał, że informacje, których udostępnienia domagała się wnioskodawczyni nie mieszczą się w kategorii informacji istotnych dla interesu publicznego i to w stopniu szczególnym, a są informacjami przetworzonymi. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w K. w związku z pismem wnioskodawczyni z dnia 25 listopada 2014 roku uzyskanie żądanych informacji będzie służyć tylko indywidualnemu interesowi wnioskodawczyni, a nie interesowi publicznemu i to w szczególnym stopniu. Zdaniem organu I instancji wnioskodawczyni w wyniku otrzymania informacji, który z sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K. przeczytał do rozpraw w danym miesiącu 170 tomów akt nie jest w stanie w sposób konkretny i realny usprawnić funkcjonowania Państwa i jego organów. Zwrócił uwagę, że żądane przez wnioskodawczynię informacje mają charakter informacji przetworzonych, gdyż ustalono, że w Wydziale I Cywilnym Sądu Okręgowego w K. w miesiącu październiku 2014 roku odbyło się 136 sesji, na które wyznaczono 573 spraw. Akta każdej sprawy zawierają różną ilość tomów, jak również zdarza się dołączenie do poszczególnych akt także akt związkowych, niejednokrotnie kilku tomowych. Podkreślił przy tym, że nie prowadzi ewidencji dotyczącej ilości tomów akt każdej sprawy, w związku z czym nie posiada żądanej informacji żądanej formie, a dopiero musiałby ją przygotować specjalnie dla wnioskodawczyni, co wiązałoby się to z bardzo dużym nakładem pracy oddelegowanego specjalnie w tym celu pracownika Sądu Okręgowego w K., a to z kolei wpłynęłoby negatywnie na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na organ. W przewidzianym do tego terminie D. R. złożyła odwołanie od decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. wskazując, że żądane przez nią informacje mają charakter informacji istotnych dla interesu publicznego w stopniu szczególnym. Zauważyła, że Sąd bezprawnie manipuluje procesami narzucając mordercze tempo rozpraw, skutkiem czego strona pojawia się w Sądzie kompletnie nieprzygotowana. Podała, że taka sytuacja miała miejsce w listopadzie oraz w miesiącach czerwiec-lipiec 2014 r., co zmusiło ją do przerobienia 170 tomów akt w krótkim okresie czasu i doprowadziło do rozstroju jej zdrowia. W jej ocenie takie działanie Sądu narusza jej prawo do rzetelnego procesu, co nie jest już jej sprawą prywatną, gdyż prowadzi ona na portalu internetowym międzynarodową grupę społeczną pn. "Sprawiedliwa Ojczyzna - walka z bezprawiem Sądów i Prokuratur". W zakresie kwestii przetworzonego charakteru informacji wnioskodawczyni podniosła, iż doznała cierpień i szkód na skutek stosowanej przez Sąd praktyki. Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielił ocenę organu I instancji, że uzyskanie żądanych przez nią informacji nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, stanowiąc równocześnie informację przetworzoną. Zauważył, że trafnie przyjął Prezes Sądu Okręgowego w K., iż aktualnie nie dysponuje informacją w kształcie żądanym przez wnioskodawczynię, gdyż nie prowadzi ewidencji dotyczącej ilości tomów akt każdej sprawy, co oznacza, iż aby udzielić odpowiedzi wnioskodawczyni i uczynić zadość jej wnioskowi organ I instancji będzie zmuszony do wytworzenia faktycznie nowej informacji. Według organu II instancji nie wpływa na ww. ocenę okoliczność, że jej zdaniem działanie sądu narusza jej prawo do rzetelnego procesu, co nie jest jej sprawą prywatną, gdyż prowadzi ona na forum internetu międzynarodową grupę społeczną. D. R. złożyła skargę na powyższą decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w K. wskazując na naruszenie art. 7, art. 77, art. 80., art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Podkreśliła, że żądana przez nią informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, gdyż "pokazuje zakłamanie polskich sądów (...), (sąd) mnoży sprawy, rozpoznaje je byle jak i strony muszą wracać do sądu, gdyż narusza się ich prawo do rzetelnego procesu." Zauważyła, że takie działanie sądów doprowadziło do pogorszenia się jej stanu zdrowia, doznała bowiem wylewu do prawego oka, co skutkowało częściowym kalectwem spowodowanym stresem wywołanym przez działanie sądów. Na wsparcie swojej argumentacji przytoczyła treść art. 61 ust. l Konstytucji RP. Podkreśliła, że żądana przez nią informacja jest informacją prostą. Według niej wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej nie musi wiedzieć na etapie składania wniosku, czy żądana przez niego informacja ma charakter informacji przetworzonej. Zdaniem wnioskodawczyni powołującej się na wyrok NSA z dn. 11.09.2012 r., I OSK 1015/12, wykładnia art. 3 ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej nie pozwala na obciążenie strony wnioskującej obowiązkiem wykazywania już na etapie złożonego wniosku, że żądanie w nim zawarte dotyczy informacji szczególnie istotnej dla interesu publicznego. To na podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki ustawowej koniecznej do udzielenia informacji przetworzonej. Jeżeli wnioskodawca żądający takiej informacji, po wezwaniu nie wykaże istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego dla jej udzielenia podmiot powinien wydać w oparciu o art. 16 ust. l ustawy o dostępie do informacji publicznej decyzję odmawiającą udzielenia informacji, a w jej uzasadnieniu wykazać brak "szczególnego interesu publicznego". Podniosła, że organy I i II instancji nie wykazały w wystarczający sposób w uzasadnieniach swoich decyzji, że zbadały przesłanki przemawiające za istnieniem szczególnej istotności dla interesu prawnego, nie podjęły kroków do wyjaśnienia sprawy, jak i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób zebranego materiału dowodowego naruszając wyżej przytoczone przepisy kpa. Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. skarżąca uzupełniła swoje stanowisko wyrażone w skardze podkreślając szczególnie istotny dla interesu publicznego charakter żądanej informacji oraz cel w postaci poprawy działalności organów państwa, ze względu na wieloletnie, bezpłatne i bezinteresowne zaangażowanie w grupie zrzeszającej ludzi niesprawiedliwie traktowanych w ich mniemaniu przez wspomniane organy. To w celu realizacji zadań związanych z istnieniem wspomnianej grupy skarżąca zażądała dostępu do informacji publicznej. Skarżąca powołała się także na naruszenie prawa do rzetelnego procesu, zawartego w art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wskazując na nadmierne obciążanie terminami kolejnych rozpraw w stosunku do jej wieku i złego stanu zdrowia. Co więcej, w ocenie skarżącej, uzyskanie żądanej informacji nie wiąże się ze znacznym nakładem pracy, a zwykłym "rozpytaniem" odpowiednich podmiotów. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko swoje stanowisko wyrażona w zaskarżonej decyzji z dnia 29 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ przytoczył wyrok NSA w Warszawie z dn. 10.01.2014r., I OSK 2111/13, Lex nr 1477545 podkreślając, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Tymczasem, w ocenie organu, wnioskodawczyni w złożonej skardze niejako potwierdziła ocenę organu II instancji zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że żądana przez nią informacja będzie służyć indywidualnemu interesowi wnioskodawczyni, a nie interesowi publicznemu i to w szczególnym stopniu. Wnioskodawczyni podała, że nie jest w stanie wykazać sposobu jej wykorzystania, które ukształtuje się dopiero po udostępnieniu jej tej informacji. Tym samym wnioskodawczyni przyznała, że w chwili składania wniosku nie była w stanie wykazać swoich indywidualnych, realnych i konkretnych możliwości wykorzystania dla dobra ogółu żądanej przez nią informacji publicznej uzależniając od charakteru uzyskanej informacji to, czy takie indywidualne, realne i konkretne działania podejmie. Wnioskodawczyni nie spełniła zatem podstawowego wymogu warunkującego udostępnienie jej przetworzonej informacji publicznej, polegającego na wykazaniu na dzień złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, iż jest, czy też będzie w stanie uczynić z niej użytek dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Organ wskazał, że organ I instancji nie dysponował i nie dysponuje informacją w kształcie przez nią żądnym i aby udostępnić żądaną przez nią informację potrzebny jest znaczny nakład pracy oddelegowanego w tym celu pracownika i przedsięwzięcie stosownych czynności analitycznych. Oznacza to w związku z wyrokiem NSA w Warszawie z dn. 9.08.2011 r., I OSK792/11, Lex nr 1094536, że żądana przez wnioskodawczynię informacją bez wątpienia ma charakter informacji przetworzonej. Informacja taka bowiem w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Zasadnie więc organ I instancji wezwał skarżącą o wykazanie, że udostępnienie jej żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego a następnie po uzyskaniu odpowiedzi uzupełniającej argumentację zawartą we wniosku o udzielenie informacji publicznej wydał decyzję odmawiającą udostępnienia wnioskodawczyni informacji publicznej. Co więcej, zdaniem organu II instancji, Prezes Sądu Okręgowego w K., wskazał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji na brak wypełnienia przez wnioskodawczynię wymogu szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej przez nią informacji. Wobec powyższego organ przyjął stanowisko, iż organy I i II instancji w sposób dostateczny wykazały w uzasadnieniach wydanych decyzji braku szczególnej istotności dla interesu publicznego wnioskowanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że skarga musiała odnieść zamierzony skutek, lecz z przyczyn innych niż w niej podniesione. Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżąca wnioskiem z dnia 8 listopada 2014r., doprecyzowanym następnie w dniu 21 listopada 2014 r., zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie, który z sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K. przeczytał do rozpraw w miesiącu październiku 2014 roku 170 tomów akt. Organy administracyjne rozpoznając niniejszy wniosek stanęły na stanowisku, iż informacja której udostępnienia domaga się wnioskodawczyni jest informacją przetworzoną. Koniecznym wydaje się więc na wstępie wyjaśnienie pojęcia "informacji przetworzonej". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest już pogląd, zgodnie z którym "informacją przetworzoną jest informacja publiczna" opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Będzie to zatem taka informacja, co do której podmiot zobowiązany do jej udzielania nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. Informacja przetworzona to taka informacja, której wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego" (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; publ. http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z wyżej przytoczoną wykładnią pojęcia informacji przetworzonej problemem prawnym, który wymaga rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności w rozpoznawanej sprawie, jest to czy informacja, której udostępnienia domaga się skarżąca poprzez wskazanie, który z sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K. przeczytał do rozpraw w miesiącu październiku 2014 roku 170 tomów akt to w istocie informacja publiczna, podlegająca udostępnieniu w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. DZ.U. 2014.782) w skrócie u.d.i.p. Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie u.d.i.p. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach w niej określonych. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. W kontekście powyższych wywodów należy ponownie przytoczyć treść wniosku skarżącej, w którym wnosi o wskazanie, "który z sędziów Wydziału I Cywilnego Sądu Okręgowego w K. przeczytał do rozpraw w miesiącu październiku 2014 roku 170 tomów akt". W ocenie Sądu tak sformułowany wniosek nie dotyczy informacji publicznej. Jak wyżej wywiedziono informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych. Informacja publiczna dotyczyć musi bowiem jakiegoś faktu, zdarzenia lub czynności. Nie wszystko, co znajduje się w szeroko pojętym spektrum działania organów administracji, może stanowić przedmiot prawa do udzielenia informacji publicznej. Podkreślenia przy tym wymaga , że prawo do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji, którą organ administracyjny dysponuje. Zauważyć należy, co wynika z uzasadnienia decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w K., organ ten nie prowadzi ewidencji dotyczącej ilości tomów akt każdej sprawy. O ile więc na podstawie posiadanych danych w ewidencji co do spraw rozpoznawanych w Wydziale I Cywilnym Sądu Okręgowego w K. na rozprawach w miesiącu październiku 2014 r. (573 sprawy wyznaczone na 136 posiedzeniach) można ustalić ilość tomów akt, po uprzednim ustaleniu tej liczby co do każdej z osobna rozpoznawanych spraw. Tak w ocenie Sądu nie można udzielić informacji, który z sędziów przeczytał wszystkie czy też niektóre tylko tomy akt spraw wyznaczonych na posiedzenia w miesiącu październiku, ponieważ jest to informacja, której w żaden sposób nie można ustalić. Musiała by bowiem istnieć "ewidencja przeczytanych przez sędziów tomów akt". Takiej statystyki nie sposób prowadzić, skoro w żaden sposób nie można zweryfikować faktu czy akta zostały przeczytane w całości przez sędziego na posiedzenie wyznaczone w konkretnej sprawie. Z powyższych względów należy stwierdzić, że żądanie wniosku skarżącej w niniejszej sprawie przekraczał zakres prawa do domagania się udzielenia informacji publicznej. Zatem niezbędnym stało się dokonanie oceny prawidłowości przyjętego trybu postępowania w rozpatrzeniu przez organy administracyjne niniejszego wniosku. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może przybrać następujące formy: - czynności materialno-technicznej, jaką jest udzielenie informacji publicznej (art. 10 i 11 u.d.i.p.); - pisma informującego, że wezwany podmiot nie dysponuje żądaną informacją albo nie jest to informacja publiczna, bądź też nie jest podmiotem, od którego można jej żądać; - decyzji, w sytuacji odmowy udostępnienia informacji względnie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji (art.16 ust.1 u.d.i.p.). W kontekście powyższego stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy żądanie nie stanowiło wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie zachodziła konieczność wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Wystarczającą formą załatwienia wniosku jest w tym stanie rzeczy pisemna informacja wskazująca, że informacja której udostępnienia domaga się wnioskodawca nie jest informacją publiczną. Uzasadnionym jest w tym stanie rzeczy stwierdzenie, że naruszony został w niniejszej sprawie art.16 ust. 1 u.d.i.p. wobec braku podstaw do jego zastosowania, co w konsekwencji musiało doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzję organu I instancji z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku organy administracyjne wezmą więc pod uwagę wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a następnie załatwią wniosek zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.