II SA/Kr 2043/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, Sędzia NSA Grażyna Danielec, Sędzia NSA Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która odbyła służbę wojskową po 30 czerwca 1947 r., nie badając wyczerpująco jej ewentualnego udziału w walkach z organizacjami zbrojnymi?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 kpa, nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie badając wyczerpująco materiału dowodowego. W szczególności organ nie zbadał wystarczająco dokładnie przebiegu służby wojskowej skarżącego, a zwłaszcza jego ewentualnego udziału w walkach z UPA w okresie od lutego do października 1948 r., co jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 7 kwietnia 2000 r. pozbawił P.M. uprawnień kombatanckich, uznając, że podczas służby wojskowej po 30 czerwca 1947 r. nie brał udziału w walkach z organizacjami wymienionymi w ustawie. Decyzją z dnia 31 lipca 2000 r. utrzymano w mocy poprzednią decyzję. P.M. w skardze do sądu administracyjnego zarzucił naruszenie przepisów kpa i wniósł o uchylenie decyzji, podnosząc, że brał udział w walkach z Wehrwolfem oraz ochraniał ludność łemkowską i ukraińską. Sąd uznał, że organ nie zbadał wystarczająco dokładnie przebiegu służby wojskowej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz P.M. zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Grażyna Danielec Izabela Dobosz ( spr.) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004 roku sprawy ze skargi P. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz P. M. zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 (dziesięć) złotych . Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 7 IV 2000r, Nr [....], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r, Nr 142 poz. 950 ze zm. ) pozbawiono P.M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWID w K. z tytułu "walki zbrojnej w okresie utrwalania władzy ludowej od l VII do 31 XII 1947r." P.M. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWID służył w WP i jak stwierdził organ, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust 2 pkt 6 ustawy. Skutkuje to pozbawieniem uprawnień kombatanckich. Powołano się na orzecznictwo SN, iż organ nie musi wyjaśnić, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P.M. podnosi, że nieprawdą jest, iż nie walczył z organizacjami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Przebywał na strażnicach WOP w Ł. , S. , L. i G. i walczył z Wehrwolfem oraz "ochraniał ludność łemkowską i ukraińską przesiedloną w ramach akcji "[....]". Jest rozgoryczony decyzją, uważa, że Urząd naruszył przepisy kpa. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 31 VII 2000r Nr [....] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 127 § 3, art. 129 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r, Nr 142 póz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z 7 IV 2000r. Powołano się na akta b. ZBOWID w których brak informacji o walkach P.M. z UPA lub Wehrwolfem. Strona nie przedstawiła zdaniem organu żadnych dokumentów. Stwierdzono, iż P.M. nie może zachować uprawnień kombatanckich, odbywał bowiem służbę w WP po 30 VI 1947r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.M. wnosi o uchylenie decyzji. Powołuje się na to, że służył w WP z poboru od l VII 1947r do 31 XII 1949r. Zwrócił się o to, aby Urząd poszukał w archiwach dotyczących go dokumentów. Zarzuca naruszenie przepisów kpa. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § l ustawy z 30 VIII 2002r ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zbadał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Nie ulega wątpliwości, że P.M. odbył służbę wojskową po 30 VI 1947r, gdyż służył od 25 IX 1947r do 21 X 1949r ( zaśw. WKU w K. z 21 VIII 1986r ( k..... akt administracyjnych ). Służył w [....] pułku piechoty w S. , był wcielony do [....] Kompanii [....] . W aktach ZBOWID wbrew twierdzeniom organu są informacje o tym, że w lutym 1948r P.M. został przeniesiony do WOP G. , służył w L. , w Ł. i że został z tego pułku WOP wraz z 18 żołnierzami pod dowództwem kpr [....] wydelegowany na obławę bandy UPA do miejscowości B. . W tej akcji uczestniczył do października 1948r. Następnie wrócił do pełnienia służby w WOP w batalionie w N. ( deklaracje do ZBOWID - u, k....., życiorys, k..... - akt administracyjnych ). W odpisie zaświadczenia MON RKU w O. jest przedstawiony jedynie krótki przebieg służby wojskowej P.M. Brak tam informacji o jego służbie w WOP ( k. ..... akt administracyjnych ). Z korespondencji CAW z Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza w K. ( pismo z .... VI 1986, Nr....., k..... akt administracyjnych ) oraz z Archiwum Ochrony Pogranicza z WKU w K. ( pismo z VI 1986r, Nr ....., k...... akt administracyjnych ) wynika, że najprawdopodobniej P.M. służył w WOP, że żołnierze WOP byli wyznaczani do akcji przeciwko zbrojnemu podziemiu , jednakże " brak jest imiennych wykazów żołnierzy wyznaczonych do doraźnych akcji". Archiwum Ochrony Pogranicza oświadcza zatem w piśmie z VI 1986r , że nie może "potwierdzić indywidualnego udziału w tych walkach dla pojedynczych wymienionych z nazwiska osób jak żądają tego Zarządy Wojewódzkie ZBOWID". W tej sytuacji Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien w dalszym postępowaniu bardzo dokładnie zbadać, za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych ( akta personalne P.M. , przesłuchanie kpr [....] ewent. innych świadków - żołnierzy uczestniczących we wspomnianej przez skarżącego akcji) przebieg służby wojskowej skarżącego, a zwłaszcza ten aspekt jego służby, który dotyczy ewentualnej walki z UPA w okresie od lutego do października 1948r. W razie wątpliwości, gdyby pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy należy rozważyć przesłuchanie skarżącego w trybie art. 86 kpa. Szczegółowe zbadanie przebiegu służby wojskowej P.M. jest bowiem uzasadnione z uwagi na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997r, poz.. 950 ze zm. ) w związku treścią art. 1 ust. 2 pkt 6 tejże ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających tę ustawę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z 30 VIII 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło