II SA/Kr 2054/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Andrzej Irla AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 lipca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania skargę oddala Przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w B. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności budowy budynku gospodarczego na działce nr 1 w B. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 ust. 4, art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst, Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a. ) postępowanie to zostało przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zawieszone z urzędu. Organ I instancji w jego uzasadnieniu wskazał, że: " podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...].09.2000 Pani R. C. wniosła do protokołu, że została naruszona jej własność poprzez budowę budynku gospodarczego na dz. nr 2 w B., stanowiącej własność P.P. L. i K. S.." Jednocześnie postanowieniem tym, organ I instancji wezwał R. C. do przedłożenia dowodu wystąpienia do Starostwa Powiatowego w B. o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie granicy pomiędzy działkami. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r., znak: [...], wydanym w oparciu o art. 97 § 2, art. 100 § 2 w zw. z § 3, art. 101 § 1 i 3, art. 123 k.p.a. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podjął z urzędu, uprzednio zawieszone postanowieniem z dnia 28 listopada 2000 r., znak: [...], postępowanie w tej sprawie. W motywach wydania tego postanowienia, organ nadzoru budowlanego podniósł, że mimo wezwania, R. C. nie przedłożyła żądanego dowodu. W takim stanie rzeczy organ jest uprawniony, zgodnie z art. 100 2 k.p.a. w zw. z § 3 k.p.a., rozstrzygnąć zagadnienie wstępne we własnym zakresie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła M. C. - pełnomocnik R. C. Podniosła w nim, że kwestia granic pomiędzy działkami nr 1 i 2 jest bezzasadna, skoro są one ustalone. Przebiegają one po starych punktach geodezyjnych, a z mapy zasadniczej można dokładnie odczytać granice. Podniosła także, że nie może podjąć żadnych decyzji rozbiórkowych wobec jej budynku gospodarczego, do czasu zakończenia się postępowania o naruszenie posiadania. Nadto, podjęcie takich działań mogłoby naruszyć konstrukcję podobnego budynku P. P. S., dobudowanego do przedmiotowego budynku gospodarczego, który w całości znajduje się na jej działce. W wyniku rozpatrzenia tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 10 lipca 2003 r., znak: [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., o podjęciu zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że podtrzymuje stanowisko organu I instancji. W związku z powyższym, rzeczą organu I instancji po podjęciu z urzędu postępowania, będzie ustalenie w sposób jednoznaczny daty powstania przedmiotowego obiektu, jak również rozważenie, czy budowa tego rodzaju obiektu wymaga uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też wystarczającym jest dokonanie zgłoszenia zamiaru jego budowy. Wreszcie, czy wykonane roboty budowlane nastąpiły po rządami ustawy Prawo budowle z 1974 r., czy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Sprawy natomiast ewentualnego naruszenia granic własności powinno się rozstrzygać na drodze cywilnoprawnej przed sądami powszechnymi. Skargę na to postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wniosła R. C. Podniosła w niej zarzut, zbyt lakonicznego jej zdaniem, uzasadnienia postanowienia organu II instancji. W związku z tym, nie może się ona odnieść do merytorycznej jego strony. Podniosła ponownie kwestie związane z przebiegiem granicy pomiędzy jej własnością a sąsiedniej nieruchomości. Twierdzi, że z map ewidentnie wynika, że doszło do naruszenia posiadania. Organy natomiast zmierzają do usankcjonowania samowoli budowlanej P. P. S., częściowo zlokalizowanej na jej posesji. W podsumowaniu stwierdziła, że: "(...) toczący się latami proces administracyjny dotyczący komórki o wymiarach 2 x 2 m jest już dla mnie co najmniej męczący." W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. 1 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Konieczność zawieszenia danego postępowania administracyjnego jest kwestią incydentalną (wpadkową), rozstrzyganą w toku postępowania. Zawieszenie postępowania jest więc instytucją tamującą dalszy bieg postępowania. W ramach jej nie rozstrzyga się kwestii merytorycznych, związanych z istotą danej sprawy. Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu zostały ściśle określone w art. 97 § 1 k.p.a. Zawieszenie może mieć zastosowanie tylko w tych sytuacjach przewidzianych przez ustawodawcę, a więc: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105), 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony, 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych, 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Instytucja zawieszenia postępowania musi być stosowana przez organy administracji publicznej jedynie na czas konieczny do usunięcia przyczyny zawieszenia. Ustanie przyczyny zawieszenia oznacza odpadnięcie celu stosowania instytucji zawieszenia i rodzi konieczność jego podjęcia. Rozstrzygnięcie kwestii podjęcia zawieszonego postępowania należy do organu, który wydał uprzednio postanowienie o jego zawieszeniu. Obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania powstaje nie tylko wówczas, gdy ustępuje przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, ale także w chwili stwierdzenia przez organ braku w ogóle (nieistnienia) przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja właśnie zaistniała. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zawiesił postępowanie w przedmiocie legalności budowy budynku gospodarczego, z uwagi na wystąpienie, w jego ocenie, zagadnienia wstępnego. Zagadnieniem tym miało być rozstrzygnięcie kwestii naruszenia własności. W rzeczywistości natomiast, taka przyczyna w ogóle nie zaistniała, albowiem nie jest żadnym zagadnieniem wstępnym, tj. takim pozostającym w zależności z rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, rozstrzygnięcie kwestii naruszenia własności, czy rzeczywistego przebiegu granic nieruchomości skarżącej i L. i K. S.. W przypadku bowiem zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., podstawą orzeczenia nakazu rozbiórki, winno być uprzednie ustalenie przez organy nadzoru budowlanego faktu wybudowania tego obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę lub bez dokonania zgłoszenia, albo pomimo wydanego sprzeciwu. W sytuacji natomiast zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., podstawą wydania takiej decyzji rozbiórkowej będzie stwierdzenie przez organ, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje, bądź w razie wybudowania, spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto, w zażaleniu wniesionym na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania podniesiono, że granice pomiędzy działkami przebiegają po stałych punktach geodezyjnych a według mapy zasadniczej można odczytać przebieg granicy. Podniesiono także, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się w całości na nieruchomości inwestora. Wobec tego kwestia naruszenia własności, czy przebiegu granic nieruchomości nie mogła mieć znaczenia dla orzeczenia nakazu rozbiórki skoro przedmiotowy obiekt w całości znajduje się na działce nr 1 w B. własności R. C. Podkreślić także należy, ze niniejsza sprawa dotyczy budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr 1 a nie obiektu wzniesionego na sąsiedniej nieruchomości. Treścią rozstrzygnięcia o podjęciu zawieszonego postępowania jest wyłącznie "podjęcie zawieszonego postępowania", a nie np. "uchylenie" z uwagi na wadliwość postanowienia o zawieszeniu. W takim stanie rzeczy, podjęte przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, uznać należy za zgodne z prawem. Organ I instancji wydał bowiem postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w sytuacji, gdy do tego zawieszenia dojść w ogóle nie powinno, a to z powodu nie zaistnienia przyczyny uzasadniającej zawieszenie. Kwestia natomiast wadliwości uzasadnienia, jego niepełności, jest oczywiście uchybieniem, ale nie mającym wpływu na wynik sprawy. W świetle regulacji przepisów postępowania administracyjnego (art. 97 § 2 k.p.a.) nie mogło bowiem zapaść w tym konkretnym przypadku inne rozstrzygnięcie jak tylko o podjęciu zawieszonego postępowania. Podjęcie tego postępowania rodzi ten skutek, że został nadany bieg merytorycznego postępowania, w ramach którego powinna być wydana decyzja, co do istoty sprawy. Tylko w sytuacji, stwierdzenia przez Sąd w ramach sprawowanej kontroli pod względem legalności wydawanych w danej sprawie aktów administracyjnych, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy, jest, stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a., podstawą do uchylenia kontrolowanych aktów prawnych. Skoro taka sytuacja nie zachodzi, ani też nie zachodzą przyczyny, określone w art. 156 § 1 k.p.a. lub innych przepisach, skutkujące stwierdzeniem nieważności aktów prawnych, czy też przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 2 i 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a.), skargę R. C. należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.), jak w sentencji wyroku.