II SA/Kr 206/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 6 grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. solidarnie na rzecz skarżących M.K. i J.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 16 lutego 2016 r. J. K. i M. K. zwrócili się do Burmistrza gminy B. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew z terenu działki nr [...] oraz nr [...] w S. . Wniosek dotyczył następujących drzew: topola 275 cm, dąb 70 cm, dąb 80 cm, wierzba 120 cm, wierzba 135 cm, świerk 60 cm, świerk 90 cm. W wyniku ustaleń dokonanych podczas oględzin w terenie, które odbyły się w dniu [...] marca 2016 r., Burmistrz B. decyzją nr [...] z dnia 14 marca 2016 r. zezwolił wnioskodawcom na usunięcie drzew gatunku świerk kłujący o obwodach pni 60cm, 90cm, z terenu działki gruntowej o numerze [...] położonej w obrębie ewidencyjnym S. przy ul. O. j. Omawiana decyzja rozstrzygała w części postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek stron. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek obejmował również żądanie wydanie zezwolenia na usunięcie drzew na działce nr [...]. Jednak wobec faktu, że w terenie brak jest znaków granicznych, które określałyby przebieg granicy ww. działki, sprawa wymaga dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2016 r. przeprowadzono ponownie oględziny w terenie. W czasie oględzin wnioskodawcy wskazali granicę działki o nr [...], z którym to wskazaniem nie zgodziła się M. M. uważając, iż część drzew tj. drzewa gatunku wierzba w ilości 2 sztuk wnioskowanych do usunięcia przez wnioskujących, rośnie na działce nr [...] stanowiącej jej własność, a ona nie zgadza się na ich usunięcie przez wnioskodawców jako posiadaczy działki. Z kolei D. K. wskazała, że wyraża zgodę na usunięcie drzew gatunku dąb 2 sztuki i topola kanadyjska przez wnioskodawców jako posiadaczy działki nr [...]. Burmistrz B. decyzją nr [...] z dnia 31 sierpnia 2016 r. znak: [...], na podstawie art. 83 oraz art. 83a ust. 1, art. 86 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz.U. z 2015r. poz. 1651 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej "k.p.a."), zezwolił M. i J. K. na usunięcie drzew z gatunku dąb szypułkowy sztuk 2 o obwodach pni: 70 cm i 80 cm oraz topola kanadyjska sztuk 1 o obwodzie pnia 275 cm z terenu działki nr [...], w terminie do dnia 31 grudnia 2017r. Burmistrz podkreślił, że decyzja ta, podobnie jak wcześniejsza decyzja nr [...], jest decyzją rozstrzygającą sprawę w części, w oparciu o art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przeznaczone do usunięcia drzewa gatunku dąb szypułkowy w ilości 2 sztuk o obwodach pni 70cm, 80cm oraz topola kanadyjska o obwodzie 275cm, rosną na terenie działki nr [...] położonej w geodezyjnym obrębie ewidencyjnym S., co ustalono w oparciu o stan zastany w terenie oraz w oparciu o kopię z mapy ewidencyjnej Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w O.. Wnioskowane do usunięcia drzewa posiadają regularny pokrój koron. Ilość posuszu określono na poziomie 20-30%. Stan zdrowotny i techniczny drzew jest dostateczny. Drzewa zamierają i nie rokują szans na przeżycie. Przyczyną ich usunięcia są prace porządkowe. Ponadto organ podniósł, że wniosek stron obejmował również żądanie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gatunku wierzba biała sztuk 2, rosnących zgodnie z wnioskiem stron na działce [...]. Jednak wobec faktu braku znaków granicznych oraz twierdzenia M. M., nie zgadzającej się ze wskazaną przez p. K. granicą działki nr [...] sprawa w tym zakresie wymaga dalszego prowadzenia. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołanie złożyli J. i M. K.. Zdaniem odwołujących się, wszystkie drzewa będące przedmiotem wniosku rosną na działce będącej ich własnością tj. nr [...] obręb S.. W związku z tym w ich ocenie bezzasadne jest niepodjęcie rozstrzygnięcia w zakresie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gatunku wierzba biała. Podnieśli, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, że w trakcie wizji z [...] kwietnia 2016r. oparto się na kopii mapy ewidencyjnej, podczas gdy została ona dopiero wydana wnioskodawcom w dniu 22 kwietnia 2016r. i dołączona po zakończeniu oględzin. Natomiast w trakcie wizji opierano się na zdjęciach satelitarnych. Zdaniem wnioskodawców wskazane mapy satelitarne nie mogą być wykorzystane w zakresie dokładnej lokalizacji działek i budynków, a jedynie przybliżonej. Ponadto M. M. zakwestionowała przebieg granicy nie przedstawiając żadnych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu ww. odwołania decyzją z dnia 6 grudnia 2016 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 1 i 3, art. 84, art. 85, art. 86 ust. 1 pkt 4, 7 i 10 ustawy o ochronie przyrody, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył i wyjaśnił treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy przyjął stan faktyczny stwierdzony przez organ I instancji w drodze dowodu z oględzin przeprowadzonych w dniu 8 marca 2016 r., jak i 19 kwietnia 2016 r. oraz materiału fotograficznego. Stwierdził, że organ odwoławczy starannie zebrał materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie. W szczególności, dwukrotnie dokonał oględzin. W odniesieniu do zarzutów odwołujących się, dotyczących braku rozstrzygnięcia w zakresie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gatunku wierzba biała, organ wyjaśnił, że częściowy zakres rozstrzygnięcia objęty decyzją należy uznać za prawidłowy. Częściowe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej daje wnioskującej stronie możliwość wcześniejszego uzyskania prawa w takim zakresie, w jakim organ administracyjny wydający decyzję nie miał wątpliwości co do zasadności żądania strony objętego wnioskiem. Ponadto zarzuty odwołania dotyczą sprawy administracyjnej, która się toczy. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli M. K. oraz J. K. - dalej skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: - art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego zmierzających do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy granicami nr [...] i nr [...], w szczególności rozprawy administracyjnej; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego, czyli pominięcie dokumentu urzędowego w postaci mapy ewidencyjnej dla działki nr [...] z Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami przedstawiającego granice w/w nieruchomości, zeznań D. K.; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, które uzasadniałyby wydanie decyzji częściowej, a nadto z jakich względów uznał dokumentu urzędowego w postaci mapy ewidencyjnej działki nr [...] przedstawiającej granice działki; - art. 104 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji częściowej w sytuacji braku podstaw do częściowego rozstrzygnięcia wniosku strony; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi, skarżący podnieśli, że organy nie uzasadniły dlaczego podjęły wątpliwości co do granic działki nr [...], w sytuacji gdy skarżący przedstawili organom mapy ewidencyjne, które stanowią dokument urzędowy. Nadto wyjaśnili, że od kilkudziesięciu lat koszą i zarządzają ww. działką. Podczas wizji lokalnej D. K. stwierdziła, iż wskazane we wniosku drzewa, w tym w szczególności, co do których organy powzięły wątpliwości na jakiej działce się znajdują posadowione, są na działce nr [...] będącej własnością skarżących. Taki stan istnieje już od kilkudziesięciu lat i nigdy nie był kwestionowany. Skarżący są właścicielami tej działki którą otrzymali od rodziców M. K. w 1984 roku. W ocenie skarżących, organy nie wyjaśniły należycie powodów częściowego rozstrzygnięcia sprawy, a ustalony stan faktyczny w sprawie jest nieprawidłowy i nie koreluje z zebranym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2015.1651 t.j.) usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a., jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Nie ulega wątpliwości, że jeżeli wnioskujący posiadacz jest jednocześnie właścicielem nieruchomości, żadna dodatkowa zgoda nie jest wymagana. W niniejszej sprawie wniosek, zgodnie z jego brzmieniem, miał pochodzić od osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości, to jest działek nr [...] i [...]. Jak wynika z dalszego przebiegu postępowania, niespornym było, że 2 sztuki świerka kłującego rosły na działce nr [...], co oznacza, że wedle wnioskodawców pozostałe drzewa miały znajdować się na działce nr [...]. Z kwestionowanych decyzji natomiast wynika, że organ ustalił, iż drzewa, a to dąb szypułkowy sztuk 2 o obwodach pni: 70 cm i 80 cm oraz topola kanadyjska sztuk 1 o obwodzie pnia 275 cm rosną na działce [...], a nie na działce [...], co kwestionują wnioskodawcy. Tymczasem takie ustalenie, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, nie wynika w żadnym wypadku z zebranego dotąd w sprawie materiału. Prawdą jest, że odbyły się dwukrotnie oględziny nieruchomości /k. 24 i 36 akt administracyjnych/. Jednakże oględziny przeprowadzone w dniu [...] marca 2016r. dotyczyły sytuacji na działce nr [...]. Co do oględzin w dniu [...] kwietnia 2016r., to z protokołu wynika jedynie /k.36 akt adm./, że strony, a to wnioskodawcy oraz M. M., odmiennie wskazały granicę pomiędzy działkami nr [...] i [...]. Nadto protokół zawiera stanowisko M. M. w kwestii tego, że drzewa gatunku wierzba rosnąć mają na jej działce tj. [...] i że nie zgadza się na ich wycięcie. Pośrednio także, bo z oświadczenia D. K. mieniącej się być właścicielką działki nr [...], o zgodzie na usunięcie z jej działki - drzew dąb 2 sztuki oraz topola kanadyjska - wynikać ma, że te drzewa tam się znajdują. Natomiast brak w protokole oględzin jakiegokolwiek szkicu sytuacyjnego z podaniem położenia drzew na działkach, choćby orientacyjnie, nie mówiąc już o precyzyjnym wskazaniu, jak te drzewa są usytuowane względem aktualnej granicy ewidencyjnej. Brak nadto uwidocznionych w postaci szkicu wskazań stron co do przebiegu granicy, przy odnotowaniu w protokole, że takie wskazania miały miejsce. Warto przy tym dodać, że do wniosku wnioskodawcy dołączyli zdjęcia satelitarne terenu, gdzie zaznaczyli orientacyjnie usytuowanie drzew na działce nr [...] /vide k. 22 akt adm./. Z tego przedstawienia wynika, że 2 sztuki drzew są znacznie oddalone od granic działek nr [...] i [...], zaś pozostałe trzy sztuki rosną wzdłuż granicy z działkami nr [...] i [...], przy czym tylko jedno z nich w zbliżeniu także do działki nr [...]. Przyjmując zatem, że te ostatnie 3 sztuki to te drzewa, o których orzekały organy w kwestionowanych obecnie decyzjach, położenie wskazane przez wnioskodawców przynajmniej dwóch z nich wyklucza usytuowanie na działce nr [...]. W świetle zaś treści protokołu oględzin nie sposób stwierdzić, skąd wzięło się ustalenie organu I instancji, zaakceptowane bez zastrzeżeń przez organ odwoławczy, że dąb 2 sztuki oraz topola kanadyjska rosną na działce nr [...]. Zaznaczenia przy tym wymaga, że położenie tych drzew nie wynika z żadnego innego dowodu zebranego w sprawie. Wobec tego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego stanowcze ustalenie organu I instancji, o którym mowa, nie ma żadnych podstaw. Zważyć przy tym należy, że organ nie poczynił też żadnych ustaleń, kto jest właścicielem przedmiotowych działek, przede wszystkim działki nr [...], a kto jej posiadaczem, podobnie jak działek nr [...] i [...]. W tej sytuacji słuszny okazał się zarzut skargi, że naruszono przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym przyjęcie, że ma to istotny wpływ na wynik sprawy. Nie sposób bowiem z punktu widzenia zawartości akt zweryfikować twierdzeń skarżących, że drzewa znajdują się na działce nr [...], a nie [...]. Nadto zauważyć należy, że w sytuacji braku ustaleń faktycznych w tym przedmiocie, które miałyby jakiekolwiek oparcie w aktach sprawy, orzeczono o usunięciu drzew z działki, która w ogóle nie była przedmiotem wniosku. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien przeprowadzić ponowne oględziny z zachowaniem reguł dotyczących przeprowadzenia tego dowodu, to jest przedstawić wynik oględzin, a wiec to, z czym się zapoznał i co stwierdził na miejscu, tak w formie opisowej, jak i na stosownych szkicach. Oznaczeniu powinno podlegać położenie drzew względem granic działek tak wedle twierdzeń stron, jak i wedle obowiązującej granicy ewidencyjnej. W wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego winien ustalić, na jakich działkach rosną drzewa oraz kto jest właścicielem, a kto posiadaczem tych działek. To dopiero powinno pozwolić na prawidłowe rozstrzygnięcie tej sprawy, w ramach wniosku złożonego przez skarżących. Natomiast nie jest zasadny zarzut skargi co do naruszenia art. 104 § 2 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie w zakresie częściowym. Zgodnie z cytowanym przepisem, decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Jak się wskazuje w doktrynie (por. M.Jaśkowska, A.Wróbel w: Komentarz do art. 104 k.p.a., publ. Lex/el.), "zasadą w postępowaniu administracyjnym powinno być rozpatrzenie i rozstrzygnięcie całej sprawy administracyjnej co do jej istoty jedną decyzją administracyjną. Kodeks, który w przepisie art. 104 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 przewiduje wydanie decyzji częściowej, nie określa żadnych przesłanek dopuszczalności wydania decyzji częściowej. Należy w związku z tym przyjąć, że dopuszczalność wydania decyzji częściowej wiąże się z charakterem przedmiotu postępowania, który może być w tym sensie podzielny, że "możliwe będzie rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek" (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 454)". W świetle powyższego, skoro w niniejszej sprawie miała miejsce możliwość rozstrzygania kolejno o pewnych jej zakresach ( o kolejnych drzewach), nie budzi wątpliwości poprawność wydania decyzji rozstrzygającej sprawę w części. Nadto wobec orzeczenia tylko w zakresie drzew "dąb 2 sztuki oraz topola kanadyjska" – nie mogą podlegać rozpoznaniu zarzuty co do drzew nie objętych zakresem przedmiotowym decyzji, a więc wierzb. Na marginesie jedynie można zauważyć, że położenie tych drzew także nie zostało jak dotąd wskazane na żadnym szkicu. Z powyższych przyczyn, skoro naruszono przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym przyjęcie istotnego wpływu na wynik sprawy, na zas. art. 145 § 1pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. uznając, że składa się na nie wpis w wysokości 200 zł.