II SA/Kr 2063/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA-del. Alina Paluch Sędziowie NSA-del. Piotr Lechowski WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody z dnia 11 czerwca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty pożyczki z Funduszu Pracy I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II orzeka, że do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzje opisane w punkcie I nie mogą być wykonane II S.A./Kr 2063/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 11 czerwca 2001 r. Wojewoda utrzymał w mocy orzeczenie Starosty [...] z dnia [...] .2001 r. o rozłożeniu na raty kwoty [...] zł stanowiącej zadłużenie G. C. z tytułu wypowiedzianej umowy pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy w celu zorganizowania czterech miejsc pracy. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał na ustalony w pierwszej instancji stan faktyczny, z którego wynika, że G. C. naruszyła warunki umowy pożyczki zawartej w dniu [...].1998r. z Kierownikiem Rejonowego Urzędu Pracy w [...] , skutkiem czego umowa została przez niego wypowiedziana, a następnie dokonano rozłożenia na raty pozostałej części zadłużenia (wraz z odsetkami), płatne miesięcznie począwszy od ostatniego dnia kwietnia 2001 do ostatniego dnia sierpnia 2001 r. Jako podstawę prawną orzeczenia organy wskazały przepis art. 18 ust.4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56), upoważniający Starostę do odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia- do umorzenia części lub całości pożyczki w sytuacjach taksatywnie wymienionych w pkt 1-5 tego przepisu. W skardze na powyższą decyzję G. C. zarzuciła bezzasadność zerwania zawartej z nią umowy, gdyż Powiatowy Urząd Pracy nie skierował do niej osób bezrobotnych, a nadto jako niezgodne z prawdą określa twierdzenie organu pierwszej instancji dotyczące uzgodnienia z nią spłaty w ratach. Zarzuciła także, że wypowiedzenia umowy dokonano jedynie ze względu na spodziewaną kontrolę Najwyższej Izby Kontroli, natomiast w gruncie rzeczy istnieje możliwość cofnięcia tego oświadczenia i uzupełnienia zatrudnienia w jej firmie na miejscach pracy, na których zorganizowanie uzyskała pożyczkę. Nadto decyzji organu pierwszej instancji oraz Wojewody G. C. zarzuciła nadmierny rygoryzm , ze względu na naliczenie odsetek "karnych". W odpowiedzi na skargę organ administracji drugiej instancji stwierdził, iż zajęcie stanowiska co do powodów wypowiedzenia przez PUP w [...] umowy pożyczki z Funduszu Pracy zawartej ze skarżącą w dniu 28.07.1998r. nie jest możliwe w postępowaniu administracyjnym, gdyż kwestia ta może być rozstrzygnięta wyłącznie w drodze postępowania cywilnego- przed sądem powszechnym, natomiast skarga zdaniem organu winna ulec oddaleniu, gdyż jej zarzuty nie są zasadne. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Powołany przez organy administracji przepis art. 18 ust.4a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( op. cit.) zezwala między innymi na rozłożenie na raty, odroczenie spłaty lub umorzenie części lub całości pożyczki udzielonej z Funduszu Pracy o ile zajdą następujące okoliczności: 1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności 2) w wypadku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków do utrzymania 3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności 4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności 5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiaj ą szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Organy pierwszej jak i drugiej instancji powołując w decyzji przepis art.18 ust.4a, nie wykazały żadnej z wymienionych w tym przepisie przesłanek, a w szczególności nie wskazały na to czy pożyczkobiorca istotnie nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności, z tylko w takiej sytuacji decyzja o rozłożeniu na raty byłaby należycie pod względem prawnym umotywowana. Z akt sprawy wynika bowiem, że w stosunku do skarżącej nie toczy się postępowanie egzekucyjne, ani też spór dotyczący wykonania tej umowy nie był rozstrzygnięty przez sąd powszechny. Umowa pożyczki jest podstawą powstania stosunków cywilnoprawnych (art.1 k.c. w zw. z art.720-724 k.c.). Do rozstrzygnięcia sporów z tego stosunku są właściwe sądy powszechne chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej (art.1 i 2 k.p.c.) Żaden przepis szczególny nie przekazuje sporu o należyte wykonanie zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki z Funduszu Pracy organom administracji ,a tym samym sądownictwu administracyjnemu. Rację ma organ administracyjny twierdząc, że jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym można podnieść merytoryczne zarzuty co do sposobu wywiązania się przez Skarżącą z zawartej umowy. Do drogi sądowej przed sądem powszechnym należy również rozstrzygnięcie dotyczące wysokości pożyczki z Funduszu Pracy pozostałej do zapłaty, jako zagadnienie wstępne w sprawie o rozłożenie na raty (wyrok NSA z 26.06.2001 r. II S.A./Gd 1077/99- OSP 2003/5/67, glosa aprobująca J. Borkowski OSP 2003/5/67; B. Adamik OSP 2003/6/71). W niniejszej sprawie, dokonując rozłożenia na raty, organ powołał się na wcześniejsze uzgodnienia ze Skarżącą. Skoro jednak G. C. uzgodnieniom tym zaprzecza, a akta sprawy nie zawieraj ą j ej oświadczeń w tym względzie, a ponadto zakwestionowana została w skardze wysokość naliczonych odsetek, decyzję o rozłożeniu na raty należy ocenić także jako przedwczesną. Mianowicie organ administracji wydając po wyższą decyzję przy braku jednoznacznych uzgodnień pomiędzy stronami jednostronnie "wypowiedział" umowę pożyczki, nie dysponując żadnym pochodzącym od sądu tytułem egzekucyjnym, przeszedł do realizacji uprawnień z art.18 ust.4a rozkładając pozostałą do spłacenia część pożyczki na raty, naruszył zasady wynikające z pkt 1-5 tego przepisu oraz par. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 marca 1995r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania pożyczek z Funduszu Pracy, wysokości stopy procentowej oraz warunków spłaty (Dz.U. Nr35 par. 174 z póżn. zm.). Powołany przepis par.5 pkt5 tego rozporządzenia w przypadku niedotrzymania warunków umowy pozostawia staroście jedynie możliwość żądania niezwłocznego zwrotu pożyczki (wraz z odsetkami 120% stopy oprocentowania lombardowego). Przy ponownym rozpoznaniu organ administracji przeprowadzi postępowanie wyjaśniające celem ustalenia czy zachodzą przesłanki z art.18 ust.4a pkt1 i 5 - z punktu widzenia dopuszczalności rozłożenia na raty albo - w przypadku sporu wystąpi na drogę sądową w celu uzyskania tytułu wykonawczego stosownie do treści art.776 k.p.c.- w zw. z art.777k.p.c. Z podanych wyżej względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt1 i art.152 ustawy z dnia30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) ,której zastosowanie do rozpatrzenia sprawy niniejszej wynika z art.97 par.1 ustawy z dnia30 sierpnia 2002rPrzepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).