II SA/Kr 2081/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel (del.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Alina Paluch (del.) spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Śródmieście -Wschód w Krakowie Małgorzaty Osuchowskiej sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 24 lipca 2000 r Nr [...]r. w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Decyzją z dnia 24 lipca 2000 r Nr [...] r [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na podstawie art.138 paragraf 1 pkt 1 kpa w związku z paragrafem 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 zm.Dz.U. nr 61 z 1989 poz. 364) po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000 r, Nr [...] . o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego urazu akustycznego - utrzymano w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym ustalono co następuje : M. K. pracowała w C. P. –P. w [...] Spółka z o.o. w okresie od [...] 1965 r do [...] 1994 r, na stanowisku operatora maszyn typograficznych. Pomiary hałasu wykonane w dniu [...] 1993 r na stanowisku , która zajmowała wyżej wymieniona wykazały przekroczenia dopuszczalnej normy o ok. 5-6 dB "A". W kierunku choroby zawodowej M. K. była badana w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] . W orzeczeniu lekarskim wydanym w dniu [...] 1999 r stwierdzono brak podstaw do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu, podając , że w badaniu audiometrycznym stwierdzono niedosłuch obustronny typu mieszanego ze średnimi ubytkami słuchu wynoszącego po odliczeniu poprawki na wiek w UP-15dB , w UL-19 dB. W wyniku odwołania się od tego orzeczenia M. K. była także badana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] . W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2000 r .Instytut stwierdził brak podstaw do rozpoznawania choroby zawodowej narządu słuchu. Przeprowadzona diagnostyka audiowizualna wykazała niedosłuch obustronny typu odbiorczego , ze średnimi ubytkami słuchu wynoszącymi w UP-7dB,w UL-6dB. Stwierdza zatem organ odwoławczy ,iż w sprawie orzekały dwie upoważnione jednostki służby zdrowia , żadna z tych jednostek nie znalazła podstaw do rozpoznania u odwołującej się choroby zawodowej. Dodając ,iż Instytut w [...] , który orzekał, w sprawie jest placówką naukowo- badawcza resortu służby zdrowia i opieki społecznej , która stanowi drugi szczebel diagnostyczno- orzeczniczy w sprawach spornych i wątpliwych i jego orzeczenia są merytorycznie ostateczne .Stwierdził także organ odwoławczy ,iż przy wydawaniu decyzji , uwzględnił stanowisko ekspertów dotyczące choroby zawodowej narządu słuchu u osób wykonujących pracę zawodową w ekspozycji na hałas , w przypadku stwierdzenia na podstawie specjalistycznych badań ubytku słuchu o wielkości nie przekraczającej 30 dB w uchu lepiej słyszącym ( pismo MZi OS z dnia 26 października 1999 r, znak: ZPZ-482/W/11/99 u). Zważywszy na treść paragrafu 10 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przy braku rozpoznania choroby zawodowej , brak jest podstaw do wydania decyzji o jej stwierdzeniu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego M. K. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji , zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię i niewyjaśnienie rozbieżności pomiędzy orzeczeniami lekarskimi co do rozmiarów uszkodzenia słuchu. Zdaniem skarżącej należało powtórzyć badania w innym specjalistycznym ośrodku naukowym lub , przeprowadzić dowód z opinii biegłego zawodowego w zakresie laryngologii. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniósł także prokurator biorący udział w rozprawie podnosząc, iż nie został wykazany związek przyczynowy pomiędzy charakterem pracy M. K. a wynikami badanego słuchu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga M. K. zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z paragrafem 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych (DZ.U. Nr 65 , poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia , jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy .Z przepisu tego wynika ,że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie ,a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy , których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 wymienionego wyżej przepisu. W pozycji 15 przedmiotowego wykazu chorób zawodowych znajduje się "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W takim określeniu zawarte zostało pewne ograniczenie chorób polegających na uszkodzeniu słuchu , ale jest ono ściśle określone związkiem z hałasem. Brak jest natomiast podstaw prawnych do tego , ażeby z prawnego pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego. Należy bowiem, podkreślić, iż powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko ekspertów zawarte w piśmie M.Z.i OS z dnia 26 października 1999 r nie mieści się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego ( art.87 Konstytucji R.P., a zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń. Przesłanki określenia schorzenia jako choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w paragrafie 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych i wprowadzenie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne. W tej sytuacji wymaganie , że za chorobę zawodowa uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu , może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego , a tylko takie przepisy mogą stanowić podstawę prawną, kierowanych do obywateli rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Jak to wynika z ustaleń zawartych w decyzji ostatecznej M. K. wykonywała pracę w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny, a nadto stwierdzono u niej niedosłuch obustronny odbiorczy, który w obu uszach po odjęciu poprawki na wiek wynosił powyżej 30 dB. W tej sytuacji organy inspekcji sanitarnej były obowiązane stwierdzić chorobę zawodową wymienioną w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych t.j. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Jedynym powodem w takiej sytuacji , powodującym brak stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wyżej wymienionej jest wykazanie ,ze stwierdzone u niej uszkodzenie słuchu spowodowane zostało innymi czynnikami a nie hałasem. Podkreślić należy ,iż stanowisko takie ugruntowane jest nie tylko w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego , ale także i Sądu Najwyższego. Z przyczyn powyżej naprowadzonych orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 . poz. 1270).