II SA/Kr 2082/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel- Ziaja AWSA Janusz Kasprzycki / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2001 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na złożenie przez M. K. - wdowę po kombatancie - wniosku po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.... W uzasadnieniu organ podał, że w postępowaniu administracyjnym, wszczętym w trybie art. 61 § 1 i 3 k.p.a. na żądanie strony, w dniu złożenia przez nią wniosku o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie o kombatantach..., Kierownik związany był przesłanką, określoną w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.... Przepis ten stanowił, że: "wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski." Zdaniem Kierownika termin ustawowy, wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego, jest terminem prawa materialnego, w odniesieniu do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. dlatego też należało orzec o umorzeniu niniejszego postępowania. M. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosła o przywrócenie terminu, określonego w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., podnosząc, że nie znała wcześniej przepisów, iż może ubiegać się o przyznanie uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu. Po śmierci męża załamała się i nie była w stanie śledzić tych przepisów. Z tego względu dopiero w sierpniu 2000 r złożyła wymagane dokumenty. W dniu [...] 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję nr[...], którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... W motywach tak podjętego rozstrzygnięcia Kierownik stwierdził, że wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie tj. do dnia 31 grudnia 1998 r. Decyzję tą zaskarżyła do sądu administracyjnego M. K. W skardze podniosła, że nie znane są jej powody, dla czego nie przeprowadzono dotychczas weryfikacji uprawnień kombatanckich. Jej mąż był więźniem za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość Państwa Polskiego, co wynika z zaświadczenia Sądu Wojewódzkiego w K., sygn. akt [...]. Wniosła zatem o rozpatrzenie jej prośby i przyznanie jej uprawnień kombatanckich po zmarłym mężu jako podopiecznej. W odpowiedzi na skargę Kierownik wniósł o jej oddalenie argumentując, że wniosek skarżącej złożony został [...] 2000 r., i w związku z tym, będąc związany treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... utrzymał w mocy decyzję własną o umorzeniu postępowania. Skarga jest więc, jego zdaniem, nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.o.p.s.a.). Stosownie natomiast do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.o.p.s.a. Istota kontroli polega na ocenie zasadności zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), a także regulacje obowiązujące w dniu wydania decyzji, której prawidłowość była weryfikowana w postępowaniu odwoławczym przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie ustawy o kombatantach.... Przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 p.o.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, albowiem sądowa kontrola, przeprowadzona w niniejszej sprawie, wykazała, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie oparł bowiem swoje rozstrzygnięcie, zarówno w I jak i II instancji, na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.... Wprawdzie, w dniu orzekania obowiązywał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ale, jak wiadomo, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt: SK 4/02, publik. w OTK-A 2003/4/31, orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... z art. 2 i 32 Konstytucji RP, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145a § 1 k.p.a.. W tym stanie rzeczy zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia 1 lutego 2001 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w K., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.o.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach nastąpiło na podstawie art. 200 p.o.p.s.a.