II SA/Kr 2087/02

WyrokWSA w Krakowie2006-04-18

Skład orzekający: Barbara Pasternak, Małgorzata Brachel - Ziaja, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały zamurowanie otworów okiennych w budynku wybudowanym w 1946 r., uwzględniając przepisy obowiązujące w dacie budowy oraz przepisy obecne, mimo braku jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego odległości od granicy działki sąsiedniej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy w dacie budowy budynku (1946 r.) naruszono wymaganą prawem odległość od granicy działki sąsiedniej, co wymagało uwzględnienia nie tylko linii ogrodzenia, ale także granicy geodezyjnej. Brak takiego wyjaśnienia uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych w budynku mieszkalnym wybudowanym w 1946 r. przez poprzedników prawnych skarżących. Organ nadzoru budowlanego uznał, że otwory te naruszają przepisy dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej, obowiązujące zarówno w dacie budowy, jak i obecnie. Skarżący podnosili, że nie dysponują dokumentacją budowy, prawo nie powinno działać wstecz, a ze względów technicznych i finansowych nie są w stanie wykonać nakazanych prac. Kwestionowali również ustalenie granicy działki sąsiedniej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel - Ziaja ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 lipca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie zamurowania otworów okiennych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. P. kwotę 10 zł. ( dziesięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 29.07.2002 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 83 ust.2 prawa budowlanego /jedn. tekst Dz. U. z 2000 r.. Nr 106, poz..1126 ze zm./ oraz na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. i E. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 5.06.2002 r., znak: [...], nakazującej im zamurowanie otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku mieszalnego (od strony działki K. C.) -wybudowanego na działce w miejscowości K. gm. W. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, co następuje: M. i E. P. są właścicielami budynku położonego na działce w K. gm. W. Na wniosek K. C. - właściciela sąsiedniej działki, organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie doprowadzenia budynku M. i E. P. do stanu zgodnego z prawem przez zamurowanie istniejących w nim otworów okiennych w ścianie zachodniej . Po rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...].02.2002 r. nakazał zamurowanie przedmiotowych otworów okiennych. Uwzględniając odwołanie M. i E. P. organ II instancji decyzją z dnia 12.04.2002 r. znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji stwierdzając, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. W szczególności organ odwoławczy zauważył, iż z poczynionych ustaleń nie wynika czy obowiązek został nałożony na właściwe osoby i dlaczego został pominięty inwestor budowy budynku. Nie wiadomo też czy K. C. posiada przymiot strony w tym postępowaniu i czy w ogóle zostały w nim uwzględnione wszystkie strony. Protokół z oględzin nie zawiera załącznika graficznego. Nie wiadomo też czy będzie możliwe doświetlenie pokoju z innej strony po zamurowaniu okna bowiem nie wyjaśniono kwestii rozwiązań konstrukcyjnych budynku, a w związku z tym czy zmiana doświetlenia będzie technicznie możliwa Po ponownym rozparzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 5.06.2002 r., znak [...], nakazał M. i E. P. zamurowanie istniejących otworów okiennych W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż budynek został wzniesiony w 1946 r. i wówczas już wykonano przedmiotowe, dwa otwory okienne, na parterze budynku o wymiarach 1,05 m, x 1,50 m. i na poddaszu o wymiarach 0,9 m. x 1m, z zamontowaną stolarką okienną M. i E. P. nie posiadają żadnej dokumentacji dotyczącej budowy ani też pozwolenia na budowę. Odległość od ściany zachodniej, w której znajdują się przedmiotowe okna od lini istniejącego ogrodzenia działki sąsiedniej w narożu południowym budynku wynosi 2,40 m. a do naroża północnego 3,00 m. Zgodnie z obowiązującym w latach budowy przepisem art. 277 ust. l lit "b" rozp. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o prawie budowlanym i zabudowie osiedli z 1928 r. wynika, iż budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory okienne powinny być wznoszone w odległości 4 m od granicy sąsiada. Również obecnie obowiązujący przepis (rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budowlanej z dn. 14. 12. 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), a w szczególności par 12 ust. 4 tego rozporządzenia nie dopuszczają istnienia otworów okiennych lub drzwiowych w ścianach usytuowanych w odległości niniejszej niż 4 m. od granicy działki. Doświetlenie pokoju mimo istniejących trudności technicznych jest zdaniem organu I instancji możliwe, a wykonanie robót powinno nastąpić po uzyskaniu wcześniejszego odpowiedniego pozwolenia na budowę w formie decyzji z Urzędu Gminy w W. Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowy budynek został wzniesiony przez J. i J. Z., a od ich sąsiadów w 1982 r. zakupił działkę K. C., który obecnie jest jej właścicielem w całości. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. i E. P. podnosząc, że nie są w stanie ze względów technicznych wykonać nakazanych przeróbek, a ponadto, że inwestorami budowy budynku byli rodzice M. P. w 1946 r. więc prawo nie powinno działać wstecz. Organ odwoławczy podzielając stanowisko organu I instancji przywołał przepis art. 40 prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy, jeżeli nie zachodzi konieczność nakazania przymusowej rozbiórki obiektu, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami W związku z tym zasadne było wydanie nakazu zamurowania okien od strony granicy, których istnienie narusza przepisy obowiązujące w czasie budowy budynku, oraz przepisy obowiązujące obecnie. Jeśli zaś idzie o zarzut niemożności działania prawa wstecz to z przepisu art. 103 ust Ii2 obecnie obowiązującego prawa budowlanego wynika, że do samowoli budowlanych nie stosuje się art. 48 p. budowlanego. W miejsce tego przepisu mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, a w związku z czym na podstawie art. 65 ust 1 obowiązującej poprzednio ustawy prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. przepisy tej ustawy stosuje się do wszystkich obiektów wybudowanych przed dniem 1.01.1995 r. nawet do tych, które powstały np. w 1946 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący M. i E. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że budynek został wybudowany przez małż. Z. wówczas, gdy właścicielami działki sąsiedniej była rodzina R. Mimo, iż nie było przeprowadzonego rozgraniczenia między ich nieruchomościami, to wyrażali zgodę na budowę przedmiotowego budynku, który został wzniesiony w 1946 r i od tego czasu w niezmienionym stanie pozostaje do chwili obecnej Natomiast inwestor sąsiedniej nieruchomości - K. C. wybudował bez ich zgody budynek sklepowo - magazynowy zbyt blisko ich domu, a nadto wykonał ogrodzenie również bez ich zgody, mimo iż była ona potrzebna. Budynek wybudowany przez C. nie jest zgodny z projektem budowlanym. Skarżący podnieśli też, że stan ich zdrowia, podeszły wiek i trudna sytuacja finansowa uniemożliwiają dokonanie nakazanych przeróbek budowlanych w ich budynku. Na rozprawie w dniu 18.04.2006 r. przed Sądem Wojewódzkim w Krakowie, skarżąca przedłożyła szereg dokumentów na okoliczność, że nie było rozgraniczenia pomiędzy nieruchomościami, mimo tego ogrodzenie zostało wybudowane przez K. C. bez ich pozwolenia i pozwolenia właściwego organu, a w związku z usytuowaniem budynku magazynowo - sklepowego i odstępstw od projektu toczy się szereg postępowań administracyjnych. Ponadto oświadczyła iż istniejące ogrodzenie K. C. wykonał bez wyznaczenia granicy przez geodetę "w granicy jej ogródka". Protestowała przeciwko stawianiu ogrodzenia w urzędach ale nie odniosło to żadnego skutku W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego wniósł o jej oddalenie argumentując podobnie, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając skargę zważył, co następuje : Stosownie do przepisu art. 97 par 1 ust. z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz..U. Nr 153, poz. 12717 sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne Właściwym zatem do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie . Zgodnie z treścią art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skardze nie można odmówić słuszności. Stosownie do art. 7 k. p. a organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, aby móc następnie zastosować właściwe przepisy prawa materialnego. Tymczasem w sprawie brak jest istotnych ustaleń mających zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy bezsporną okolicznością jest, że przedmiotowy budynek stanowiący obecnie własność małż M. i E. P. został wybudowany w 1946 r., a właściciele nie dysponują jego projektem, dokumentacją techniczną i pozwoleniem na budowę W ścianie zachodniej budynku znajdują się dwa otwory okienne; na parterze i w partii strychowej, których wymiary zostały ustalone w czasie oględzin podobnie, jak i odległość budynku położonego na ukos względem istniejącego ogrodzenia sąsiedniej nieruchomości, która jest mniejsza niż 4 m. wymagane prawem w dacie budowy. W świetle przedłożonych przez skarżących dokumentów, a w szczególności pisma J. S. - poprzedniej właścicielki sąsiedniej działki, stanowiącej obecnie własność K. C.,- skierowanego do Wojewody [...] z dnia 21.07.1992 r. /data prezentaty Urzędu Gminy w W./ wynika, że zgłaszała ona w związku z wydaną mu decyzją w sprawie pozwolenia na budowę magazynu, że granica działki nie została wytyczona przez geodetę, a bark rozgraniczenia nieruchomości może spowodować w przyszłości spory. Z kolei z pism; Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., znak: [...] z dnia 16.01.2004 r., i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 20.11.2003 r., znak [...], aczkolwiek sprzecznych z sobą w treści i interpretacji prawa, wynika, że skarżący kwestionowali zgodność z prawem obiektów wybudowanych na sąsiedniej działce przez K. C., tak budynku jak i ogrodzenia W tej sytuacji trzeba stwierdzić, że nie została wyjaśniona w sprawie istotna okoliczność, czy w dacie budowy budynku skarżących w 1946 r /z oknami w ścianie zachodniej / była rzeczywiście naruszona wymagana prawem odległość 4 m. od granicy działki, czy też odległość ta była zachowana. Bowiem nie został uwzględniony fakt, że lina ogrodzenia nie stanowi granicy geodezyjnej między przedmiotowymi działkami. Bez wyjaśnienia zaś tej podstawowej okoliczności nie można zasadnie stwierdzić naruszenia ówczesnego prawa budowlanego powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Faktem jest natomiast, że poprzednicy prawni K. C. nigdy nie kwestionowali naruszenia przepisów dotyczących odległości od granicy budynku skarżących ani w czasie jego budowy ani później, a i również ojciec wnioskodawcy K. C. -nabywca sąsiedniej działki w 1982 r. i on sam do 2001/2 r. nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń do istniejących otworów okiennych w domu skarżących. Okoliczności te mogłyby świadczyć o zgodności z prawem położenia budynku względem granicy z sąsiednią działką. Skoro jednak wnioskodawca zakwestionował obecnie odległość budynku od granicy jego działki, to należało podjąć wszelkie kroki niezbędne d o dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie przepisy art. art. 7, 75, 75, 80 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit "c" w zw z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie rozstrzygnięcie sięgające "w głąb" sprawy jest w tym wypadku niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło