II SA/Kr 2089/02
WyrokWSA w Krakowie2006-04-18
Skład orzekający: Barbara Pasternak, Małgorzata Brachel - Ziaja, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogły zastosować przepisy Prawa budowlanego dotyczące robót budowlanych wykonywanych (niezakończonych) do samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-mieszkalnego, a następnie nałożyć obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym przedłożenia projektu budowlanego?Ratio decidendi
Organy administracji błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego (art. 50 i 51) do robót budowlanych, które zostały już zakończone, a nie były jedynie wykonywane. Przepisy te miały zastosowanie wyłącznie do robót niezakończonych. Ponadto, nałożone obowiązki, takie jak przedłożenie inwentaryzacji czy projektu budowlanego, nie miały na celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, lecz stanowiły próbę legalizacji samowolnie wykonanych zmian, co było niedopuszczalne w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji.Stan faktyczny
W sprawie chodziło o samowolną przebudowę budynku gospodarczego na gospodarczo-mieszkalny, która istotnie odbiegała od pierwotnego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał budowę, a następnie nałożył obowiązki mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący M. R. zarzucał naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego i potencjalne konflikty z jego zakładem przetwórstwa mięsnego. WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu budowy. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [....] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] 2002 r. w przedmiocie wstrzymania budowy budynku gospodarczego III. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego M. R. kwotę [...] zł. ( [...] złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...].2002 r. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] zostało wszczęte postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczo-mieszkalnego na działce nr A w [...], stanowiącej własność H. i H. Z.. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego przed organem I-instancyjnym ustalono, że na rzecz H. i H. Z. wydano [...].1996 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, parterowego i niepodpiwniczonego, w wymiarach 7,4 x 9,4 metra z przeznaczeniem na magazyn i skład narzędzi.
W trakcie oględzin nieruchomości ustalono, że budynek gospodarczy znajduje się w stanie surowym, z pokrytym dachem i wybudowanym przyłączem elektrycznym. Inwestor samowolnie odstąpił od projektu budowlanego i zlokalizował budynek przy granicy z działką sąsiada, a ponadto dokonał zmiany jego przeznaczenia z gospodarczego na gospodarczo-' mieszkalny i w tym celu podwyższył ścianki kolankowe wprowadzając na poddasze część mieszkalną budynku a na parterze klatkę schodową, kotłownię i kuchnię.
Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...].2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w v wstrzymał, na podstawie art. 50 ust. l pkt 3 i art. 50 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, budowę budynku gospodarczego przez H. i H. Z. w związku z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę z [...].1996 r.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]2002 r. (znak: [...]) nakazał H. i H. Z. wykonanie następujących czynności: (1) przedłożenia inwentaryzacji obiektu z aktualną inwentaryzacją geodezyjną działki i orzeczeniem o stanie technicznym poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu, (2) wskazania rodzaju robót, jakie należy wykonać celem doprowadzenia realizowanego obiektu do stanu /godnego z przepisami, (3) przedstawienia projektu budowlanego na doprowadzenie realizowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami i dokończenie budowy (zawierającego określenie funkcji budynku), w terminie do [...].2002r., celem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Wykonując obowiązki nałożone tą decyzją. H. Z. w dniu [...].2002 r. przedłożył orzeczenie techniczne wraz z projektem dokończenia robót i jednocześnie złożył wniosek o wydanie pozwolenia na wznowienie robót.
Na tej podstawie organ I instancji uznał wykonanie przez inwestora obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...].2002 r. i decyzją z dnia [...] 2002 r. (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 i ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, udzielił H. i H. Z. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przebudowie budynku gospodarczego na mieszkalny wraz z przyłączem wodno-kanalizacyjnym oraz wewnętrznymi instalacjami: elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralnego ogrzewania i zbiornikiem na ścieki bytowe na działce położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej nr [...]
W uzasadnieniu wyjaśniono, że Państwo Z. samowolnie odstąpili od warunków pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, zmieniając jego lokalizację oraz przebudowując strych na cele mieszkalne. Wskazano, że z przedłożonych przez inwestora dokumentów wynika, iż nie wskazano robót, które warunkowałyby ich wcześniejsze wykonanie celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Decyzję tę doręczono M. R. w dniu [...] 2002 r., który w dniu [...] 2002 r. wniósł od niej odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W odwołaniu zażądano uchylenia decyzji organu I instancji. Odwołujący się podniósł, że nie wyraża zgody na przebudowę realizowanego przez H. i H. Z. budynku gospodarczego. Wskazał, iż działka inwestora znajduje się na terenie przeznaczonym pod obiekty przemysłowo-składowe z dopuszczalną inną funkcją zabudowy, a strefa ochronna wynosi 150 metrów i obejmuje swym zakresem również działkę inwestorów (Państwa Z.). Ponadto w odległości 50 metrów od działki inwestorów zlokalizowany jest czynny zakład przetwórstwa mięsnego należący do odwołującego się. wobec powyższego wątpliwym jest budowanie budynku mieszkalnego na takim terenie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] 2002 r. utrzymał zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2002 r. w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że przedłożona inwentaryzacja wraz z opinią techniczną oraz projektem budowlanym i przeprowadzone szczegółowe oględziny poszczególnych elementów budynku takich jak ściany, stropy, nadproża nie wskazały, aby istniały spękania, rysy szczelin lub ugięcia elementów. Wbudowane materiały są zgodne z obowiązującymi normami technicznymi, zaś obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników i nadaje się do przebudowy oraz adaptacji na cele mieszkalne. Organ odwoławczy uznał, że budynek mieszkalny po wykonaniu rozbudowy i adaptacji zgodnie z projektem budowlanym opracowanym na tą okoliczność będzie spełniał warunki odpowiadające aktualnie obowiązującym przepisom w zakresie ochrony cieplnej budynku mieszkalnego. Tym samym uznano, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego.
Odpowiadając na zarzuty odwołującego się wyjaśniono, że budynek położony jest na działce oznaczonej Nr B na terenie zgodnie z miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] oznaczonym symbolem "[...]" o powierzchni [...] ha. Przeważającym przeznaczeniem tej jednostki planu miejscowego jest zabudowa przemysłowo-składowa. Dopuszczalną inną funkcją zabudowy (poza strefą ochrony sanitarnej oczyszczalni ścieków) jest zabudowa mieszkaniowa. Realizacja tej dopuszczalnej funkcji zabudowy wewnątrz 300 metrowej strefy ochrony sanitarnej oczyszczalni ścieków wymaga uzyskania pozytywnej opinii Państwowego Inspektor Sanitarnego (zgodnie z protokołem [...] z dnia [...].1994r.)
Ponadto strefa ochrony sanitarnej oczyszczalni ścieków dla [...] zmniejszona została do 150 metrów, a tym samym istniejąca lokalizacja budynku nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego miasta. Wynika to również z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...].2001 r. znak: [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Realizowany budynek znajduje się obecnie w odległości 12,3m od granicy z działką M. R.
W trakcie postępowania odwoławczego Burmistrz Miasta i Gminy w [...] decyzją z dnia [...]2002 r. znak: [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].1996 r. udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr B w [...] przez H. i H. Z.
Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2002 r. M. R. wniósł z dniu [...].2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, żądając uchylenia tej decyzji.
Skarżący wyjaśnił, że już [...] .2002 r. nie wyraził zgody na przebudowę nieruchomości budynkowej położonej w odległości do 50 metrów od granicy z jego działką, ponieważ na jego działce zlokalizowany został zakład przetwórstwa mięsnego, który wprowadza działania emitujące.
Skarżący zarzuca ustalenie warunków budowy wbrew treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (obszar o symbolu [...]), który jako sposób korzystania z tego terenu wskazuje na przeznaczenie przemysłowo-składowe jako przeważające, zaś funkcja zabudowy mieszkaniowej wewnątrz strefy 300 metrów ochrony sanitarnej jest jedynie dopuszczalna. Zdaniem skarżącego na terenie przemysłowo-składowym nie powinno się lokalizować jakichkolwiek budynków mieszkalnych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarżący w dniu [...] 2002 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2002 r.
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie organy administracji dokonały błędnej wykładni obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). zwanej dalej Prawem budowlanym. Nie ulega wątpliwości, że inwestorzy - H. i H. Z. wybudowali budynek gospodarczo-mieszkalny na działce nr A w sposób sprzeczny z pozwoleniem na budowę otrzymanym w dniu [...] 1996 r. Pozwolenie to bowiem obejmowało budowę jedynie budynku gospodarczego, inwestorzy zaś w trakcie prowadzenia prac budowlanych dokonali zmiany miejsca usytuowania budynku a ponadto zmiany jego funkcji z budynku gospodarczego na budynek gospodarczo-mieszkalny. Niewątpliwie zmiana ta ma charakter istotny.
Po ustaleniu tej okoliczności, to znaczy po ustaleniu faktu samowolnego wybudowania budynku gospodarczo-mieszkalnego (wynika to np. z protokołu oględzin z dnia [...].2002 r., akta administracyjne sprawy - karta nr [...]), właściwy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w drodze postanowienia wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Po wydaniu tego postanowienia w drodze decyzji nałożono obowiązki na inwestora w zakresie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie wykonywania robót (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Zarówno postanowienie to, jak i decyzja nakładająca obowiązki na inwestorów zostały wydane z naruszeniem prawa.
Przede wszystkim z akta sprawy wynika, że przed wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] 2002 r. wstrzymującego roboty budowlane już nastąpiło wybudowanie budynku gospodarczo-mieszkalnego polegającego na adaptacji pomieszczenia gospodarczego na kuchnię, klatkę schodową, kotłownię oraz strych na cele mieszkalne - 2 pokoje, łazienka i korytarz. Oznacza to, że organ I instancji zastosował błędnie art. 50 ust. l Prawa budowlanego do robót budowlanych już wykonanych, a nie "wykonywanych". Art. 50 Prawa budowlanego obowiązujący w dacie wydawania w tej sprawie decyzji przez organ odwoławczy regulował tylko takie sytuacje, które dotyczy innych przypadków niż budowa lub wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę (zgłoszenia) obiektu budowlanego lub jego części, polegających na prowadzeniu robót budowlanych wykonywanych, a więc jeszcze nie zakończonych.
Artykułu 50 Prawa budowlanego nie można było stosować do przypadku, gdy roboty budowlane już zostały zakończone. Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądowym (np. wyrok NSA z 16.03.2000r., sygn. akt IV SA 228/98. opub. w LEX nr 54751. gdzie wprost skazano, że przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r. mają zastosowanie wyłącznie do wykonywanych samowolnie robót, które do chwili wydania rozstrzygnięć w powalaniu na te przepisy nie zostały zakończone (...).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie znajduje podstaw do wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia z dnia [...] 2002 r.
Decyzją z dnia [...] 2002 r. nakazano inwestorom wykonanie następujących czynności: (1) przedłożenia inwentaryzacji obiektu z aktualną inwentaryzacją geodezyjną działki i orzeczeniem o stanie technicznym poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu, (2) wskazania rodzaju robót, jakie należy wykonać celem doprowadzenia realizowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami, (3) przedstawienia projektu budowlanego na doprowadzenie realizowanego obiektu do stanu zgodnego z przepisami i dokończenie budowy (zawierającego określenie funkcji budynku), w terminie do [...] 2002 r., celem uzyskania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót.
Podstawą do wydania tej decyzji był art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią tego artykułu, obowiązująca w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, właściwy powiatowy inspektor wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Musi więc istnieć związek między wykonaniem określonych czynności a doprowadzeniem robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Takim obowiązkiem nie jest zaś ani inwentaryzacja już wybudowanego obiektu wraz z orzeczeniem o jego- stanie technicznym (obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] 2002 r.), ani wskazanie robót budowlanych których wykonanie mogłoby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem (obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...].2002 r.), ani też przedłożenie projektu budowlanego w zakresie doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem (obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...].2002 r.).
Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowym. Przykładowo WSA w wyroku z 24.06.2004 r., sygn. akt IV SA 74/03, opub. w LEX nr 148875, wskazał, że art. 51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) o treści "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nalożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. l Prawa budowlanego".
Nie ulega wątpliwości, że określone obowiązki polegające na doprowadzeniu wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem mogą dotyczyć robót budowlanych, np. zamurowania otworu okiennego, obniżenia ściany, itd. W tej sprawie stan zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na zmianie przeznaczenia budynku gospodarczego na budynek gospodarczo-mieszkalny położony na działce nr A w [...] polegałby więc na dostosowaniu wykonanych robót do treści wydanego w dniu [...] 1996 r. pozwolenia na budowę. W istocie organ I instancji w tej sprawie doprowadził do sytuacji, w której inwestor wybudował budynek w sposób istotnie odbiegający od warunków zawartych w pozwolenia na budowę, po czym zwrócił się do inwestora o przedłożenie projektu budowlanego "akceptującego" zaistniałe zmiany. W ten sposób nastąpiła swoista legalizacja robót wykonanych sprzecznie z udzielonym pozwoleniem na budowę.
W dacie wydawania decyzji w tej sprawie nie istniała możliwość nakładania w przypadku objętym tą sprawą obowiązku polegającego na sporządzeniu projektu budowlanego w zakresie obejmującym istotne odstępstwa od wydanego uprzednio pozwolenia na budowę. Dopiero bowiem od [...] 2003 r. zmieniając art. 51 Prawa budowlanego ustawodawca wprowadził możliwość nałożenia na zobowiązanego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Jeszcze raz należy podkreślić, że wydając decyzję nakładającą obowiązki wykonania określonych czynności organ I-instancji nie mógł wskazać, iż obowiązki te w postaci robót budowlanych określi sam inwestor. To z dej decyzji miały wynikać określone czynności (również roboty budowlane) jaki ma wykonać inwestor, a nie czynności, jakie wskaże sam inwestor. Również pierwszy z obowiązków nałożonych na zobowiązanych, polegający na przedłożeniu inwentaryzacji obiektu wraz z inwentaryzacją działki nie ma żadnego uzasadnienia. Sporządzenie inwentaryzacji obiektu (działki) w żadnym zakresie nie doprowadzi wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W tej sprawie organy administracji w ogóle nie uwzględniły faktu uchylenia w dniu [...].2002 r. pozwolenia na budowę z dnia [...].1996 r. Uchylenie tego pozwolenia miało wprawdzie miejsce po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] 2002 r. udzielającej pozwolenia na wznowienie robót, ale przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy w dniu [...] 2002 r. W dacie orzekania przez organ odwoławczy inwestorzy nie posiadali już pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr A
Zupełnie nietrafna jest argumentacja zawarta w decyzji z dnia [...] 2002 r. Zgodnie z jej treścią udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku gospodarczego na mieszkalny, ponieważ opracowanie (prawdopodobnie będące projektem przebudowy) "nie wykazało robót, które warunkowałyby ich wcześniejsze wykonanie celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami" (cytat z uzasadnienia, akta administracyjne sprawy, karta nr 19). Tym samym organ sam stwierdził, że dokonano wstrzymania robót budowlanych, które zostały już zrealizowane. Oznacza to, że projekt budowlany (przebudowy) miał na celu usankcjonowanie już wykonanych robót. Potwierdza to również projekt budowlany przebudowy (akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Na stronie 6 projektu budowlanego przebudowy stwierdzono, że w trakcie realizacji inwestycji inwestorzy odstąpili od projektu budowlanego i samowolnie zwiększyli zakres robót o adaptację przyziemia z pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkalne (pokój, kuchnię, klatkę schodową, korytarz i we) oraz nieużytkowy strych na cele mieszkalne (trzy pokoje, łazienkę, korytarz i taras). Zestawienie części graficznej projektu budowlanego przebudowy wyraźnie wskazuje, że projekt ten dotyczy już wybudowanych pomieszczeń. Np. na stronie [...] projektu budowlanego graficznie określono inwentaryzacje rzutu przyziemia i jest ona zgodna z rzutem przyziemia na stronie [...] (jako przebudowa). Analogicznie inwentaryzacja rzutu poddasza (strona nr [...]) jest identyczna jak graficzna wersja projektowanej przebudowy poddasza (strona [...]). Pomijając pewne braki w samym projekcie budowlanym przebudowy (np. brak projektu zagospodarowania działki lub terenu sporządzoną na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego; brak dokumentów potwierdzających kwalifikacje osób sporządzających projekt), dotyczy on nie tyle robót, które mają być zrealizowane w przyszłości, ile robót budowanych, które już zostały wykonane.
Tym samym wydawanie w istocie pozwolenia na budowę (przebudowę) do robót, które już zostały wykonane należy uznać za nie znajdujące żadnej podstawy prawnej w dacie wydawania w tej sprawie decyzji administracyjnych. NSA w wyroku z dnia 01.04.1999 r., sygn. akt IV SA 640/97, opub. w LEX nr 47219, zawarł tezę, zgodnie z którą
asada, wedle której w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budową jest bezprzedmiotowe w rozumieniu ar t. 105 § l kpa i postępowanie w tym przedmiocie winno ulec umorzeniu, teza ta nie straciła na aktualności także pod rządem Prawa budowlanego z 1994 r. (...)".
Tym ustaleniom nie przecz) również organ odwoławczy wyjaśniając w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...]2002 r., że .. projekt zakończenia budowy obejmuje zakres robót pozostałych do wykonania, które obejmują roboty wykończeniowe takie jak: izolacje, podłogi i posadzki, tynki i okładzin), stolarkę okienna i drzwiową, obróbki blacharskie, wokół budynku należy wykonać opaskę o szerokości 0,5 metra ze spadkiem w kierunku zewnętrznym od budynku, wewnętrzne instalacje: elektryczna, wod-kan i c.o. zgodnie z załączonym projektem budowlanym, zewnętrzne przyłącze wod-kan i szambo na ścieki bytowe zgodnie z załączonym projektem." (cytat, akta administracyjne sprawy, karta nr [...]). Większość z tych prac w ogóle nie powinna być objęta projektem budowlanym, np. wykonanie podłogi, posadzki, zamontowanie okładzin, itd. a ponadto w tym zakresie nie wymieniono najistotniejszych- dotyczących przebudowy pomieszczeń gospodarczych na pomieszczenia mieszkalne.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż w tej sprawie organy administracyjne naruszyły art. 50 ust. l pkt 3 i art. 51 ust. l pkt 2 i ust. la Prawa budowlanego w ten sposób, że przyjęto do robót budowlanych już zrealizowanych przepisy regulujące postępowanie organów administracji w stosunku do inwestorów wykonującego jeszcze nie ukończone roboty budowlane. Ponadto nałożono na inwestorów obowiązki wbrew treści art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, których celem nie było doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, ale doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z przedłożonymi dokumentami sankcjonującymi istotne odstępstwa od udzielonego projektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wskazać, iż nie są one uzasadnione. Przede wszystkim nie można uzależniać realizację obiektu budowlanego (przebudowy tego obiektu) od zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości. Żaden obowiązujący w dacie wydawania w tej sprawie decyzji przepis prawa nie zawierał takiego właśnie warunku na udzielenie pozwolenia na budowę. O dopuszczalności realizacji danej inwestycji przesądza treść obowiązującego planu miejscowego oraz warunki techniczne. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dopuszczał na obszarze oznaczonym symbolem [...] realizację funkcji mieszkaniowej. Podnoszona okoliczność, jakoby funkcjonowanie zakładu przetwórstwa mięsnego mogło być przyczyną konfliktów między sąsiedzkich w związku z emisją różnych immisji o tyle nie jest zasadna, że mogłaby wskazywać na naruszanie zasad ochrony środowiska naturalnego przez właściciela tego zakładu, a nie osób mieszkających \v sąsiedztwie tego zakładu. Jeżeli bowiem pozwolenie na budowę oraz inne wymagane zezwolenia określają zakres dopuszczalnych emisji związanych z funkcjonowaniem tego zakładu, to właściciel takiego zakładu jest chroniony obowiązującymi przepisami w zakresie tak ustalonych i tym samym dopuszczalnych emisji. Jeśli natomiast warunki wynikającej z uzyskanych pozwoleń określających wielkość emisji nie są przestrzegane, to tym samym nie można z tego powodu ograniczać prawa zabudowy dla właścicieli innych nieruchomości.
Wadą postępowania jest również jego niekompletność. W aktach sprawy nie ma dowodów doręczenia decyzji organu odwoławczego stronom, nie ma wniosku wszczynającego postępowanie w sprawie pozwolenia na przebudowę budynku gospodarczego
Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpatrując sprawę należy jeszcze raz ustalić zakres przeprowadzonych robót budowlanych i termin ich realizacji i zgodnie z tym kontynuować postępowanie na podstawie obowiązujących przepisów, zmierzając do należytego wyjaśnienia sprawy. Akta sprawy powinny zawierać wszystkie niezbędne dowody, na podstawi których ustalono istotne dla sprawy okoliczności, a w szczególności oryginały rozstrzygnięć i dowody ich doręczenia stronom.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § l pkt a P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje kwotę uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło