II SA/Kr 2097/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie AWSA Mariusz Kotulski WSA Renata Detka del Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi Z.Z. i E.Z. na decyzję Wojewody [....] z dnia 24 lipca 2000r , Nr : [ ] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej po wznowieniu postępowania skargę oddala II SA/Kr 2097/00 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 24.05.2000r znak : [....] Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 151 § l pkt l kpa, po rozpoznaniu sprawy o wydanie decyzji pozwolenia na budowę dla inwestycji p.n. budynki mieszkalne wielorodzinne A i C , przebudowa miejskiej sieci wodnokanalizacyjnej , przyłącza wodno-kanalizacyjne , linia kablowa NN , linia kablowa 15 kW , stacje transformatorowe , oświetlenie terenu , drogi przy ul. [....] , na działkach [....] , [....] obr. [....] w K. dla [....] Agencji Mieszkaniowej , zakończonej decyzją ostateczną Nr [....] z dnia 31.12.1998r wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. , odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionowaną decyzją z dnia 31.12.1998r rozstrzygnięto w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Decyzja ta stała się ostateczna wobec jej nie zaskarżenia w terminie ustawowym w dniu 14.04.1999r. Na wniosek Z.Z. , zarzucającej , że inwestor nie uzyskał pozwolenia wodnoprawnego dla mających powstać obiektów budowlanych , postępowanie zostało wznowione w dniu 14.02.2000r. Podstawę wznowienia stanowił art. 145 § 6 kpa. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału organ stwierdził, że przebudowa miejskiej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej oraz budowa przyłącza wodno-kanalizacyjnego nie mieści się w zakresie definicji przesyłu wody zawartej w art. 18 ust. l pkt 9 ustawy z dnia 24.10.1974r Prawo wodne (Dz.U.1974 Nr 38 poz.230 z późn.zm.). Stosownie do tej definicji przez przesyły wody należy rozumieć przemieszczanie zasobów wodnych między rzekami. W myśl art.20 ust. l Prawa wodnego pozwolenie wodnoprawne wymagane jest dla korzystania z wód wykraczających poza korzystanie powszechne lub zwykłe. Zgodnie z art.53 ust.2 pkt 10 ustawy pozwolenia wodnoprawnego wymaga szczególne korzystanie z wody. Szczególne korzystanie z wody jest korzystaniem z wody wykraczającym poza korzystanie zwykłe lub powszechne. Zdaniem organu nie spełnione zostały dyspozycje przepisu art. 145 § l pkt 6 kpa, dotyczące naruszenia norm prawa materialnego. Ponadto przebudowa miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej i wykonanie przyłącza wodno-kanalizacyjnego obejmuje dyspozycje art.33 prawa budowlanego i stanowi całość zamierzenia inwestycyjnego. Niemożliwym było zatem uchylenie decyzji dotychczasowej. W odwołaniu od tej decyzji Z.Z. zarzuciła, że przedmiotowa inwestycja miała na celu stworzenie infrastruktury służącej do szczególnego korzystania z wody , a zatem w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę konieczne było przedłożenie stosownego pozwolenia wodnego. Dlatego też wniosek o wznowienie postępowania oparty na przepisie art.!45§l pkt 6 kpa był zasadny. Zdaniem odwołującej się , pozwolenie wodnoprawne jest potrzebne dla każdego szczególnego korzystania z wody , a nie tylko dla przesyłów wody. Przepis art.53 ust.2 nie wprowadza zamkniętego katalogu przypadków szczególnego korzystania z wód , a wręcz przeciwnie , wymienia te przypadki przykładowo. Podniosła , że organ nie wyjaśnił jakim korzystaniem z wody jest planowana inwestycja. Odwołująca się zarzuciła , że korzystanie to nie jest korzystaniem powszechnym, gdyż takim jest tylko korzystanie z wód służące do zaspokajania potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego lub rolnego bez stosowania urządzeń specjalnych oraz do wypoczynku i uprawiania turystyki , sportów wodnych i wędkarstwa (art.48 ust. l Prawa wodnego). Przebudowa sieci wodociągowej nie służy na pewno zaspokajaniu potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego lub rolnego inwestora w osobie [....] Agencji Mieszkaniowej. Inwestycja nie jest również korzystaniem zwykłym z wody , to bowiem wiąże się z korzystaniem z wody własnej oraz z wody podziemnej przez właściciela gruntu dla potrzeb własnych i gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości , że inwestor nie jest właścicielem całego gruntu , na jakim inwestycja przebiega (drogi), nie jest też właścicielem wody , która ma być transportowana w wodociągu. Woda ta nie jest też wodą podziemną. Stan faktyczny sprawy wyczerpuje wyraźnie uregulowany przypadek szczególnego korzystania z wód ; gdy urządzenia wodnokanalizacyjne , które mają być wykonane przez inwestora będą przecinały drogę , stanowiącą własność innego podmiotu - Skarbu Państwa bądź gminy. Inwestor będzie zatem doprowadzał wodę za pomocą urządzeń przechodzących przez grunt innego właściciela (art.53 ust.2 pkt 5 Prawa wodnego). Decyzją z dnia 24.07.2000r znak : [....] Wojewoda [....] , po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art.138 § l pkt l kpa , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano , że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przebudowa miejskiej sieci wodno-kanalizacyjnej nie jest korzystaniem z wód wykraczającym poza korzystanie powszechne i zwykłe , gdyż służy zaspokojeniu potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego w wielorodzinnej zabudowie mieszkaniowej dla [....] Agencji Mieszkaniowej , co pokrywa się z definicją powszechnego korzystania z wód (art.48 ust. l Prawa wodnego). Przebudowa sieci wodno-kanalizacyjnej nie jest również wykonywaniem urządzeń wodnych , bowiem przez urządzenia wodne , zgodnie z definicją zawartą w art.18 ust. l pkt 3 omawianej ustawy rozumie się budowle i urządzenia hydrotechniczne melioracji wodnych , studnie publiczne i inne ujęcia wód podziemnych , ujęcia wód powierzchniowych , urządzenia zabezpieczające wody przed zanieczyszczeniem , wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wody lub do ziemi oraz inne urządzenia służące do szczególnego korzystania z wód. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyły Z.Z. i E.Z. Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego , to jest artykułów 20 , 48 ust. l i 53 ustawy z dnia 24.10.1974r Prawo wodne , które miało wpływ na wynik sprawy , a polegało na stwierdzeniu , że w przedmiotowej sprawie wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów tejże ustawy inwestor nie był zobowiązany uzyskać pozwolenie wodnoprawne dla realizowanej przez niego inwestycji. W uzasadnieniu skargi ponowiły argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła ojej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosłą, że art.53 ust.3 Prawa wodnego stanowi , że pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest równocześnie pozwoleniem na wykonywanie służących do tego urządzeń. Jeśli zatem zakład wystąpił najpierw o pozwolenie wodnoprawne na ujmowanie wody podziemnej lub na odprowadzenie ścieków i je uzyskał , nie musi występować o dodatkowe pozwolenie na wykonanie służących do tego urządzeń. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 145 § l.kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Stosownie do treści art. 149 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Organ zobowiązany jest do podjęcia takiego postanowienia już wtedy , gdy strona wskazuje we wniosku o wznowienie ustawową podstawę wznowienia. Postanowienie to wywiera jedynie skutki procesowe (nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej), natomiast stwierdzenie, czy przyczyna (przyczyny) wznowienia rzeczywiście wystąpiły mogą być oceniane po wydaniu postanowienia z art. 149 § l Kpa /por. wyrok NSA z dnia 30.09.ł999r IV SA 1532/977. Stosownie do treści art. 151 § l kpa organ administracji publicznej o którym mowa w art. 150 kpa , po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję , w której : l/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej , gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § l lub art.145 a albo uchyla decyzję dotychczasową , gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art.!45§l lub art.145 a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Podstawową kwestią było zatem dokonanie przez Sąd oceny , czy prawidłowo organ administracji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej , co było konsekwencją ustalenia , że na wykonanie inwestycji polegającej na przebudowie sieci wodno-kanalizacyjnej i przyłącza wodnokanalizacyjnego nie było wymagane prawem stanowisko innego organu, czyli uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Analiza przepisów prawa wodnego , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, prowadzi do następujących wniosków: Przepisu art.18 ust. l pkt 3 prawa wodnego , zawierający definicję ustawową urządzenia wodnego , stanowił : "Ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to budowle i urządzenia hydrotechniczne, melioracji wodnych, studnie publiczne i inne ujęcia wód podziemnych, ujęcia wód powierzchniowych, urządzenia zabezpieczające wody przed zanieczyszczeniem, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wody lub do ziemi oraz inne urządzenia służące do szczególnego korzystania z wód. Z kolei , zgodnie z definicją zawartą w pkt 4 tego przepisu , przez zainteresowanych właścicieli nieruchomości rozumie się "właścicieli gruntów, na które wywierają dodatni wpływ urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, albo właścicieli nieruchomości, do których doprowadzono za zwrotem części kosztów wodę przy pomocy urządzeń wodociągowych, oraz właścicieli nieruchomości, z których są odprowadzane ścieki przy pomocy zbiorczych urządzeń kanalizacyjnych wsi. Z treści art.18 prawa wodnego wynika zatem, że ustawa wyróżnia urządzenia wodne , w tym urządzenia służące do szczególnego korzystania z wód oraz urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne. Jak wynika z przepisu art.18 ust.2 pkt 5 , przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych - stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń. Według art.20 prawa wodnego wykonywanie urządzeń wodnych oraz korzystanie z wód , wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie do art.53 ust.2 ustawy uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wymaga również szczególne korzystanie z wód. W związku z tym należało odpowiedzieć na pytanie , czy korzystanie z wody z wodociągów jest korzystaniem powszechnym , zwykłym , czy szczególnym i czy wykonanie wodociągu , w szczególności jego przebudowa , jest wykonaniem urządzenia wodnego. Definicję korzystania powszechnego z wód zawiera przepis art.48 ustawy, zamieszczony w dziale II , w rozdziale 2 — Powszechne korzystanie z wód . Powszechne korzystanie z wód służy do zaspokojenia potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego lub rolnego bez stosowania urządzeń specjalnych oraz do wypoczynku i uprawiania turystyki, sportów wodnych i wędkarstwa. Z przepisu tego nie wynika , aby zakresem swym obejmował jedynie korzystanie z wód dla zaspokojenia potrzeb osobistych i gospodarstwa domowego jednej osoby , a nie na przykład mieszkańców osiedla. Jedynym kryterium jest tu tylko to , aby zaspokajanie tych potrzeb nie odbywało się za pomocą urządzeń specjalnych. Definicja zwykłego korzystania z wód została określona w art.49 ustawy. Właściciel gruntu może dla zaspokojenia potrzeb własnych i gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego korzystać bez pozwolenia wodnoprawnego z wody stanowiącej jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie. Odczytując ten przepis przez pryzmat art. l (Wody stanowią własność Państwa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej) i art.2 ustawy ( Powierzchniowe wody stojące oraz wody w studniach i rowach stanowią własność właścicieli gruntów, na których się znajdują) , należy dojść do wniosku , że przepis art.49 ustawy odnosi się do powierzchniowej wody stojącej i do wody podziemnej znajdującej się w stanie naturalnym , a nie płynącej wodociągiem.. Dlatego też korzystanie z wodociągu nie jest korzystaniem zwykłym. W myśl art.53 ustawy , szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe. Szczególne korzystanie z wód wymaga pozwolenia wodnoprawnego. W szczególności pozwolenia wodnoprawnego wymaga: 1) pobór wód powierzchniowych i podziemnych, 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, 3) gromadzenie ścieków i odpadów na gruntach przybrzeżnych oraz w obrębie obszarów górniczych dla wód leczniczych, 4) dokonywanie przewozów międzybrzegowych za pomocą urządzeń stałych, 5) odprowadzanie lub doprowadzanie wody za pomocą urządzeń przechodzących przez grunt innego właściciela, 6) wydobywanie lodu, a także wycinanie roślin, w zakresie przekraczającym powszechne i zwykłe korzystanie z wód, 7) wydobywanie żwiru, piasku i innych materiałów na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi do celów innych niż zaspokojenie potrzeb gospodarstwa domowego lub indywidualnego gospodarstwa rolnego, 8) dokonywanie spławu drewna lub innych materiałów, 9) korzystanie z wód do celów rybackich, 10) przesyły wody. Rozważenia zatem wymaga , czy korzystanie z wody dostarczanej wodociągiem mieści się w zakresie pkt 5 omawianego przepisu. Odpowiedź jest przecząca. Sformułowanie "doprowadzanie wody" użyte w tym przepisie oznacza pobór wody. Wreszcie wskazać należy na przepis art.82 ust. l ustawy , który przykładowo wymienia budowę urządzeń wodnych dla których konieczne było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Było to : 1) wykonywanie urządzeń do regulacji wód śródlądowych, 2) wykonywanie urządzeń zabezpieczających przed powodzią, 3) wykonywanie kanałów, stopni wodnych, zbiorników wodnych i innych urządzeń wodnych służących do przepływu wód lub zmiany poziomu zwierciadła wody, 4) wykonywanie ujęć służących do poboru wody, 5) wykonywanie urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem oraz urządzeń służących do wprowadzania ścieków do wody lub do ziemi, 6) odgradzanie i przegradzanie wód oraz wykonywanie stałych urządzeń służących do połowu ryb lub pozyskiwania innych organizmów wodnych, 7) wykonywanie obiektów portowych, stoczni rzecznych, kąpielisk, przystani, pomostów i innych podobnych urządzeń na brzegach i na wodach, 8) prowadzenie przez wały przeciwpowodziowe oraz przez wody mostów i urządzeń komunikacyjnych, urządzeń do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego i innych podobnych urządzeń, 9) wykonywanie obiektów budowlanych krzyżujących się z wałami przeciwpowodziowymi w jednym poziomie oraz ramp wałowych, 10) ustawienie stałych urządzeń pomiarowych na brzegach i na wodach, 11) wykonywanie obiektów budowlanych na obszarze położonym między wałem przeciwpowodziowym a korytem wody płynącej lub obszarze nie obwałowanym narażonym na niebezpieczeństwo powodzi, 12) wykonywanie urządzeń oraz usuwanie roślin chroniących brzegi wód. Nie wymienia on zatem miejskiej sieci wodnokanalizacyjnej ani przyłączy. Wreszcie wskazać należy na przepis art.98 ustawy , zamieszczony w rozdziale 3 - Zaopatrzenie w wodę. Zgodnie z treścią tego przepisu , do urządzeń zaopatrzenia w wodę zalicza się studnie publiczne oraz urządzenia wodne służące do ujęcia i poboru wody, jak również urządzenia służące do jej magazynowania, uzdatniania i rozprowadzania. Do urządzeń kanalizacyjnych zalicza się urządzenia służące do ujęcia, oczyszczenia oraz odprowadzania ścieków. Z zestawienia przepisów art.18 ust. l pkt 3 , art.82 ust. l pkt 4 i art.98 wynika , ze wymagane jest pozwolenie wodnoprawne tylko na wykonanie studni publicznych , urządzeń służących do ujęcia i poboru wody oraz wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wody lub do ziemi. Z powyższego wynika , że przewody wodne nie są urządzeniami wodnymi. Są urządzeniami wodociągowymi , zaliczonymi do urządzeń zaopatrzenia w wodę. Korzystanie z wody z wodociągów jest korzystaniem powszechnym , nie jest korzystaniem szczególnym z wód , dlatego też przebudowa miejskiej sieci wodociągowej nie wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Powyższe prowadzi do wniosku , że organ administracji , wydając zaskarżoną decyzję , zasadnie przyjął, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § l pkt 6 kpa. Dlatego też decyzja jest zgodna z prawem. Wobec powyższego , na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało odalić.